ZUS oferuje wyjazdy zupełnie za darmo. Można dostać rehabilitację, wyżywienie, jak również zwrot kosztów

• 30 lat programu rehabilitacji ZUS
• ZUS stopniowo rozszerzał program
• Jak otrzymać skierowanie na rehabilitację?
• Co obejmuje bezpłatna rehabilitacja?
• Kto może skorzystać z programu?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych od trzech dekad prowadzi program rehabilitacji leczniczej dla osób, które z powodu problemów zdrowotnych są zagrożone utratą zdolności do pracy. W tym czasie z bezpłatnego wsparcia skorzystało już prawie 1,8 mln osób. Program obejmuje nie tylko samą rehabilitację, ale również pobyt w ośrodku, wyżywienie oraz zwrot kosztów przejazdu.

To rozwiązanie skierowane przede wszystkim do osób aktywnych zawodowo, które mają realną szansę na odzyskanie sprawności i powrót do wykonywania obowiązków zawodowych. Co ważne, z programu mogą korzystać także osoby pobierające określone świadczenia, a nawet niektórzy emeryci.

30 lat programu rehabilitacji ZUS

Program rehabilitacji leczniczej został uruchomiony w 1996 roku. Od tego czasu ZUS kieruje na turnusy osoby, których stan zdrowia uniemożliwia lub utrudnia wykonywanie pracy, ale jednocześnie istnieją przesłanki, że odpowiednia rehabilitacja pozwoli odzyskać sprawność.

Zakład podkreśla, że celem programu jest nie tylko poprawa zdrowia uczestników, ale przede wszystkim umożliwienie im powrotu do aktywności zawodowej i normalnego funkcjonowania. Obecnie rehabilitacja obejmuje schorzenia, które najczęściej prowadzą do czasowej lub trwałej niezdolności do pracy. Są to przede wszystkim:

• choroby narządu ruchu,
• schorzenia po urazach i wypadkach,
• choroby układu krążenia,
• choroby układu oddechowego,
• schorzenia psychosomatyczne,
• rehabilitacja po leczeniu nowotworu piersi,
• choroby narządu głosu,
• choroby ośrodkowego układu nerwowego.

ZUS stopniowo rozszerzał program

Zakres rehabilitacji był sukcesywnie poszerzany wraz z pojawiającymi się potrzebami pacjentów. „Poszczególne profile rehabilitacji były wprowadzane w różnych latach. Od początku, czyli od 1996 r., realizujemy rehabilitację w zakresie narządu ruchu i układu krążenia. Najkrócej – od 2016 r. – narząd ruchu po wypadku. Pilotażowo – w latach 2019–2021, a od 2025 r. na stałe – jest realizowany program rehabilitacji dla osób z uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego” – wyjaśniła dyrektorka departamentu Prewencji i Rehabilitacji ZUS Elżbieta Dobrowolska.

Jak dodała przedstawicielka ZUS, w latach 2016–2025 największą grupę uczestników programu stanowiły osoby w wieku od 50 do 59 lat. Ponad 57,57 proc. wszystkich korzystających z rehabilitacji stanowiły kobiety.

Jak otrzymać skierowanie na rehabilitację?

Droga do skorzystania z programu rozpoczyna się u lekarza prowadzącego leczenie. To właśnie on ocenia, czy pacjent spełnia warunki do skierowania na rehabilitację leczniczą finansowaną przez ZUS.

Lekarz wypełnia wniosek na formularzu PR-4. Do dokumentów warto dołączyć pełną dokumentację medyczną, która ułatwi ocenę stanu zdrowia. Wniosek można:

• złożyć w dowolnej placówce ZUS,
• wysłać pocztą,
• przekazać elektronicznie za pośrednictwem portalu eZUS,
• przesłać przez aplikację mZUS dla Lekarza.

Jeżeli lekarz korzysta z elektronicznej formy przekazania dokumentów, pacjent nie musi dostarczać papierowego formularza. Nadal jednak warto przekazać do ZUS dokumentację medyczną.

Po wpłynięciu wniosku lekarz orzecznik ZUS wydaje orzeczenie dotyczące potrzeby rehabilitacji. Może to zrobić zarówno po przeprowadzeniu badania, jak i wyłącznie na podstawie przedstawionej dokumentacji. Od 13 kwietnia 2026 roku takie uprawnienia posiadają również fizjoterapeuci zatrudnieni w ZUS.

Co obejmuje bezpłatna rehabilitacja?

Program rehabilitacji leczniczej ZUS jest całkowicie finansowany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Oznacza to, że uczestnik nie ponosi kosztów związanych z udziałem w turnusie. Bezpłatnie zapewnione są:

• rehabilitacja i leczenie,
• zakwaterowanie,
• pełne wyżywienie,
• zwrot kosztów przejazdu do ośrodka i z powrotem najtańszym środkiem komunikacji publicznej.

Standardowy turnus trwa 24 dni i odbywa się w ośrodkach współpracujących z ZUS na terenie całej Polski. W uzasadnionych przypadkach lekarz prowadzący rehabilitację – za zgodą ZUS – może skrócić lub wydłużyć pobyt pacjenta. Rehabilitacja może odbywać się w dwóch formach:

• stacjonarnej, z pobytem w ośrodku,
• ambulatoryjnej, bez konieczności noclegu.

Kto może skorzystać z programu?

Na rehabilitację kierowane są przede wszystkim osoby aktywne zawodowo, które z powodu choroby lub urazu są zagrożone utratą zdolności do pracy, ale istnieje realna szansa, że dzięki rehabilitacji odzyskają sprawność. Z programu mogą korzystać również osoby:

• pobierające zasiłek chorobowy,
• otrzymujące świadczenie rehabilitacyjne po ustaniu ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego,
• pobierające rentę okresową z tytułu niezdolności do pracy.

Nie wszyscy wiedzą, że możliwość skorzystania z rehabilitacji mają także osoby pobierające emeryturę, o ile nadal pozostają aktywne zawodowo i podlegają ubezpieczeniom społecznym, na przykład z tytułu umowy o pracę lub umowy zlecenia. Podobne zasady dotyczą osób pobierających emerytury pomostowe, emerytury mundurowe, nauczycielskie świadczenia kompensacyjne oraz świadczenia przedemerytalne. One również mogą zostać skierowane na rehabilitację, jeśli nadal pracują, a rehabilitacja daje realną szansę na utrzymanie lub odzyskanie zdolności do wykonywania pracy.

Program funkcjonujący od 30 lat pozostaje jednym z najważniejszych elementów prewencji rentowej prowadzonej przez ZUS. Statystyki pokazują, że przez trzy dekady skorzystało z niego już blisko 1,8 mln osób, a liczba uprawnionych, którzy mogą ubiegać się o skierowanie, nadal jest bardzo duża. Dzięki temu wiele osób ma szansę wrócić do zdrowia, zachować aktywność zawodową i uniknąć trwałej niezdolności do pracy.