Nowe 200 plus dla wszystkich kobiet od 25 do 64 roku życia – od 1 sierpnia 2026 r. świadczenie przysługuje w ramach nowego programu rządowego

• HPV – czym jest wirus brodawczaka ludzkiego i jakie choroby może powodować (zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn)?
• HPV – jak dochodzi do zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego?
• HPV – w jaki sposób wirus brodawczaka ludzkiego powoduje u kobiet powstawanie raka szyjki macicy?
• Od 1 sierpnia 2026 r. nowe świadczenie dla kobiet w ramach rządowego programu profilaktyki raka szyjki macicy – każda kobieta w wieku 25-64 lat może wykonać nowe, bezpłatne badanie – test HPV HR, które wykrywa przyczynę nowotworu
• Bezpłatny test HPV HR dla wszystkich kobiet w wieku 25-64 lat – jak można skorzystać ze świadczenia w ramach nowego rządowego programu profilaktyki raka szyjki macicy?
• Bezpłatny test HPV HR dla wszystkich kobiet w wieku 25-64 lat w ramach nowego rządowego programu profilaktyki raka szyjki macicy – ile można zaoszczędzić w budżecie domowym, dzięki nowemu świadczeniu w koszyku NFZ?
• Bezpłatny test HPV HR dla wszystkich kobiet w wieku 25-64 lat w ramach nowego programu rządowego – dlaczego profilaktyka w kierunku raka szyjki macicy jest tak ważna?

HPV – czym jest wirus brodawczaka ludzkiego i jakie choroby może powodować (zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn)?

HPV (Human Papilloma Virus) to nazwa ludzkiego wirusa brodawczaka. HPV odpowiada za zachorowania na raka szyjki macicy, a ponadto – jak informuje Ministerstwo Zdrowia – może wywoływać również:

• raka pochwy i sromu u kobiet,
• raka prącia u mężczyzn,
• raka odbytu, jamy ustnej, nosogardzieli, nasady języka i migdałków, okolic głowy i szyi u obu płci.

Wyróżnia się ponad 200 typów HPV, wśród których 40 wywołuje zmiany: skórne, w okolicy narządów płciowych oraz innych okolic ciała. Wyróżniono typy wirusa wysoce rakotwórcze i o małym ryzyku rakotwórczym. Wywołują one m.in. niezłośliwe brodawki narządów płciowych (kłykciny) i brodawczaki oraz typy o wysokim potencjale rakotwórczym, odpowiedzialne za zmiany przedrakowe i raka szyjki macicy oraz inne choroby nowotworowe.

HPV – jak dochodzi do zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego?

Zakażenia HPV szerzą się głównie drogą płciową, poprzez kontakt bezpośredni ze zmianami skórnymi lub na błonie śluzowej oraz drogą wertykalną w czasie porodu (ryzyko zakażenia określane jest w tym przypadku na niewielkie). Okres wylęgania wynosi od 1 do 8 miesięcy, a okres zakaźności to czas utrzymywania się zmian chorobowych.

HPV – w jaki sposób wirus brodawczaka ludzkiego powoduje u kobiet powstawanie raka szyjki macicy?

Wszystkie przypadki raka szyjki macicy poprzedzone są przewlekłą infekcją HPV. Wywołuje to przekształcenia w komórkach nabłonka wielowarstwowego płaskiego szyjki macicy. Przewlekłe zakażenie wysoce rakotwórczymi typami HPV prowadzi do przedrakowych zmian na szyjce macicy i w konsekwencji rozwoju raka płaskonabłonkowego szyjki macicy.

Od 1 sierpnia 2026 r. nowe świadczenie dla kobiet w ramach rządowego programu profilaktyki raka szyjki macicy – każda kobieta w wieku 25-64 lat może wykonać nowe, bezpłatne badanie – test HPV HR, które wykrywa przyczynę nowotworu

Jak informuje NFZ – test HPV HR różni się od tradycyjnej cytologii tym, że:

• badanie jest bardziej czułe: test HPV HR wykrywa obecność wirusa, który może prowadzić do rozwoju raka szyjki macicy, zanim pojawią się zmiany w komórkach. To, co go wyróżnia, to znacznie wyższa czułość niż cytologia. Oznacza to – mniejsze ryzyko uzyskania wyniku fałszywie ujemnego, czyli takiego, w którym wynik wskazuje na brak choroby, mimo że zmiany nowotworowe są już obecne.
• za jednym pobraniem – wykonywane są aż dwa badania: jeśli wynik testu HPV HR będzie dodatni, nie trzeba wracać na kolejną wizytę. Z tej samej próbki wykonywana jest wówczas cytologia płynna (LBC).
• częstotliwość kolejnych badań zależy od indywidualnych zaleceń: częstotliwość kolejnych badań zależy od wyników testu. Przy ujemnym wyniku testu (jeżeli nie będzie innych okoliczności przemawiających za częstszym badaniem – tj. czynników ryzyka, stwierdzonych w wywiadzie lekarskim) – następne badanie można wykonać nawet za 5 lat. Zgodnie z aktualnym programem profilaktyki raka szyjki macicy – test HPV HR oraz badanie cytologiczne na podłożu płynnym (LBC) w przypadku dodatniego wyniku testu molekularnego HPV HR – przysługuje:
• • po 36 miesiącach od ostatniego przesiewowego badania cytologicznego w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy,
  • co 5 lat dla ujemnego wyniku testu HPV HR, bez czynników ryzyka w wywiadzie,
  • co 12 miesięcy dla kobiet obciążonych czynnikami ryzyka (zakażonych wirusem HIV, przyjmujących leki immunosupresyjne),
  • po 12 miesiącach dla dodatniego wyniku testu HPV HR (obejmującego genotypy inne niż 16/18) i prawidłowego wyniku w badaniu cytologicznym (LBC),
  • po 12 miesiącach dla pierwszego ujemnego wyniku testu HPV HR poprzedzonego dodatnim wynikiem testu HPV HR (obejmującego genotypy inne niż 16/18) i prawidłowym wynikiem w badaniu cytologicznym (LBC),
  • po 3 latach dla drugiego ujemnego wyniku testu HPV HR poprzedzonego dodatnim wynikiem testu HPV HR w pierwszym badaniu wykonanym w poprzednich latach (obejmującego genotypy inne niż 16/18) i prawidłowym wynikiem w badaniu cytologicznym (LBC),
  • po 5 latach dla trzeciego ujemnego wyniku testu HPV HR poprzedzonego dodatnim wynikiem testu HPV HR w pierwszym badaniu (obejmującego genotypy inne niż 16/18) i prawidłowym wynikiem w badaniu cytologicznym (LBC).

Poniżej można zapoznać się ze szczegółowym porównaniem cytologii klasycznej i testu HPV HR, opracowanym przez NFZ:

Bezpłatny test HPV HR dla wszystkich kobiet w wieku 25-64 lat – jak można skorzystać ze świadczenia w ramach nowego rządowego programu profilaktyki raka szyjki macicy?

Na bezpłatny test HPV HR można zapisać się na kilka sposobów:

1. Korzystając z Centralnej E-rejestracji, za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta (LINK). W tym celu, należy:
2. 1. zalogować się do Internetowego Konta Pacjenta (LINK),
   2. wybrać „E-rejestracja” > „Umawianie wizyty” > „Umów badanie profilaktyczne”,
   3. wskazać – profilaktyka raka szyjki macicy,
   4. wybrać:
   5. 1. termin, godziny wizyty (przedział czasu),
      2. placówkę (z rozwijanej listy),
      3. obszar (w jakiej odległości od domu szuka się placówki),
   5. wybrać termin i miejsce z wyświetlonych propozycji,
   6. zatwierdzić.
2. Korzystając z aplikacji mojeIKP (LINK). W tym celu, należy:
3. 1. pobrać aplikację i zalogować się do niej,
   2. wejść na głównej stronie w sekcję „Usługi zdrowia”, a następnie w „Rejestrację na wizyty”,
   3. wybrać „Umów wizytę lub badanie”, a następnie rodzaj badania > profilaktyka raka szyjki macicy,
   4. wskazać:
   5. 1. termin, godziny wizyty (przedział czasu),
      2. placówkę (z rozwijanej listy),
      3. obszar (w jakiej odległości od domu szuka się placówki),
   5. wybrać termin i miejsce z wyświetlonych propozycji,
   6. zatwierdzić.
3. Kontaktując się z wybraną placówką, która realizuje program profilaktyczny (lista placówek dostępna jest pod adresem: LINK).
4. Dzwoniąc na bezpłatną infolinię NFZ, pod numer 800 190 590 – konsultant pomoże znaleźć najbliższą placówkę i poda dostępne terminy badania.

Bezpłatny test HPV HR dla wszystkich kobiet w wieku 25-64 lat w ramach nowego rządowego programu profilaktyki raka szyjki macicy – ile można zaoszczędzić w budżecie domowym, dzięki nowemu świadczeniu w koszyku NFZ?

Przede wszystkim należy podkreślić, że to nie oszczędność, a profilaktyka w kierunku raka szyjki macicy powinna skłaniać wszystkie kobiety do wykonania bezpłatnego testu HPV HR w ramach nowego programu rządowego.

Do koszyka świadczeń NFZ – test HPV HR oraz cytologia płynna (LBC) zostały, co prawda, dodane już z dniem 1 lipca 2025 r. – na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 marca 2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 298), ale wówczas jeszcze jako alternatywa do schematu tradycyjnego przesiewu opartego na cytologii klasycznej (w interwale 3-letnim – jednym z kryteriów kwalifikacji do badania był upływ 36 miesięcy od ostatniego przesiewowego badania cytologicznego w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy). Aktualnie natomiast – od 1 sierpnia 2026 r. – z programu została wycofana cytologia klasyczna. Od tego dnia – na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 3 czerwca 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 754) – podstawowym schematem przesiewowym stał się test HPV HR (w określonych przypadkach uzupełniany cytologią płynną (LBC)).

Bezpłatny test HPV HR dla wszystkich kobiet w wieku 25-64 lat w ramach nowego programu rządowego – dlaczego profilaktyka w kierunku raka szyjki macicy jest tak ważna?

NFZ wyjaśnia i przekonuje – dlaczego profilaktyka w kierunku raka szyjki macicy jest tak istotna:

• Rak szyjki macicy rozwija się po cichu, bez objawów i często wykrywany jest zbyt późno.
• Każdego roku w Polsce umiera na niego ponad 1800 kobiet.
• Ty możesz to zmienić – wystarczy kilka minut.
• Badania w programie profilaktyki raka szyjki macicy są bezpłatne – wykonasz je na NFZ.
• Masz realną kontrolę nad swoim zdrowiem.

– „Dotychczas robiłam cytologię tylko prywatnie. Gdy dowiedziałam się, że test HPV HR jest dostępny na NFZ i nie muszę za niego płacić z własnej kieszeni – postanowiłam skorzystać. Badanie nie różniło się niczym od tradycyjnej cytologii. Wszystko przebiegło bezproblemowo. Czekałam na wizytę krócej niż dwa tygodnie i było to podyktowane dopasowaniem terminu do cyklu miesiączkowego. Cieszę się, że wykonałam to badanie i zyskałam spokój na najbliższe 5 lat.” – opowiada pani Aneta z Warszawy, po wykonaniu badania w Narodowym Instytucie Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie.

Więcej informacji na temat nowego programu profilaktyki raka szyjki macicy oraz wykonywanych w ramach niego testów HPV HR, można znaleźć na stronie: LINK.

¹ Ministerstwo Zdrowia (https://www.gov.pl/web/zdrowie/o-chorobie)

Podstawa prawna:

• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 marca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 298)
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 3 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 754)