Czternasta emerytura w 2026 r. – zapadła decyzja rządu w sprawie terminu wypłaty świadczenia

• Komu przysługuje czternasta emerytura?
• Kto nie otrzyma czternastej emerytury?
• W jakiej wysokości przysługiwać będzie czternasta emerytura w 2026 r.?
• Czternasta emerytura 2026 [czyli tzw. czternastka 2026] – w jakim terminie świadczenie zostanie wypłacone (m.in. przez ZUS)? Projekt rozporządzenia określający termin wypłaty czternastek, skierowany do rozpatrzenia przez Radę Ministrów

Komu przysługuje czternasta emerytura?

Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, bo tak potoczna „czternastka” określana jest w ustawie z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów – przysługuje osobom, które na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia (który określany jest rokrocznie przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia i zgodnie z projektem rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2026 r. – podobnie jak w roku ubiegłym – będzie nim wrzesień 2026, a zatem – omawiany warunek trzeba będzie spełniać na dzień 31 sierpnia 2026 r.) będą miały ustalone prawo do jednego ze świadczeń emerytalno-rentowych, tj. m.in.:

• emerytury lub renty w systemie powszechnym,
• emerytury lub renty rolników,
• emerytury lub renty służb mundurowych,
• emerytury pomostowej,
• świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego,
• renty socjalnej,
• nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
• rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,
• renty inwalidów wojennych i wojskowych.

Na 2026 r. – w dniu 5 sierpnia 2026 r. – do rozpatrzenia przez Radę Ministrów, został skierowany projekt rozporządzenia w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2026 r., z którego wynika, że terminem wypłaty czternastek będzie wrzesień tego roku. Termin ten zostanie ostatecznie potwierdzony, jak Rada Ministrów wyda ww. rozporządzenie. Na dzień dzisiejszy – nie zostało ono jeszcze wpisane do porządku obrad Rady Ministrów, więc nie wiadomo kiedy to dokładnie nastąpi. Wówczas jednak będzie można również ostatecznie określić na który dzień roku 2026, będzie trzeba spełniać ww. warunek, aby otrzymać czternastą emeryturę.

Kto nie otrzyma czternastej emerytury?

Na czternastą emeryturę nie mają natomiast co liczyć osoby, które – na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia (w 2026 r. będzie to najprawdopodobniej 31 sierpnia 2026 r., ponieważ zgodnie z projektem rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2026 r. – wypłata czternastych emerytur nastąpi we wrześniu 2026 r.) – będą miały zawieszone prawo do świadczenia emerytalno-rentowego (od przysługiwania którego uzależnione jest prawo do czternastki), np. z tego powodu, że przekroczyły ustawowy próg dorabiania do emerytury lub renty.

Prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej (jeżeli jest do niej uprawniona tylko jedna osoba), ulega zawieszeniu (z wyłączeniem niżej wymienionych wyjątków od powyższej zasady), w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa GUS.

Ww. kwota przychodu, której osiągnięcie skutkuje zawieszeniem prawa do świadczenia emerytalno-rentowego, ogłaszana jest w każdym kwartale w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa ZUS, w terminie do 14 dnia roboczego drugiego miesiąca każdego kwartału kalendarzowego, a ponadto – dla całego mijającego roku kalendarzowego – w terminie do 14 roboczego dnia listopada.

Zgodnie z komunikatem Prezesa ZUS z dnia 14 maja 2026 r. w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70% i 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za I kwartał 2026 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i rent – od 1 czerwca 2026 r. do 31 sierpnia 2026 r. – limit przychodu, powyżej którego świadczenie emerytalno-rentowe ulega zawieszeniu, wynosi 12 431,80 zł (które stanowi równowartość 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za I kwartał 2026 r.).

Od powyższej zasady, ustawodawca przewidział jednak pewne wyjątki. Prawo do emerytury lub odpowiednio – renty, nie ulegnie zawieszeniu (bez względu na wysokość osiąganych przychodów), w przypadku:

1. emerytów, którzy osiągnęli wiek emerytalny 60 lat (w przypadku kobiet) lub 65 lat (w przypadku mężczyzn), chyba, że osoba taka, kontynuuje zatrudnienie u pracodawcy, u którego była zatrudniona bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury – wówczas prawo do pobierania przez nią emerytury, ulegnie zawieszeniu bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu do czasu, aż powyższy stosunek pracy zostanie rozwiązany i złoży ona wniosek o podjęcie wypłaty emerytury,
2. posiadania prawa do emerytury częściowej,
3. posiadania prawa do renty inwalidy wojennego z tytułu pobytu w obozie i w miejscach odosobnienia lub do renty rodzinnej po takim inwalidzie albo
4. posiadania prawa do renty inwalidy wojskowego w związku ze służbą wojskową lub renty rodzinnej po żołnierzu, którego śmierć miała związek ze służbą wojskową.

Co do zasady – emeryci, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny, mogą więc dorabiać bez ograniczeń i niezależnie od osiąganych przychodów, a jeżeli na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia (w 2026 r. będzie to najprawdopodobniej 31 sierpnia 2026 r., ponieważ zgodnie z projektem rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2026 r. – wypłata czternastych emerytur nastąpi we wrześniu 2026 r.), będą mieli ustalone prawo do emerytury – otrzymają również czternastkę.

W jakiej wysokości przysługiwać będzie czternasta emerytura w 2026 r.?

Czternasta emerytura w 2026 r. przysługiwać będzie:

• w kwocie odpowiadającej równowartości najniższej emerytury, czyli 1 978,49 zł brutto, jeżeli wysokość świadczenia emerytalnego lub rentowego, które przysługiwać będzie na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia (w 2026 r. będzie to najprawdopodobniej 31 sierpnia 2026 r., ponieważ zgodnie z projektem rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2026 r. – wypłata czternastych emerytur nastąpi we wrześniu 2026 r.), nie przekracza kwoty 2 900 zł (przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń) lub odpowiednio
• w kwocie pomniejszonej o kwotę różnicy pomiędzy wysokością świadczenia emerytalnego lub rentowego a kwotą 2 900 zł (według zasady „złotówka za złotówkę”), jeżeli wysokość świadczenia emerytalnego lub rentowego, które przysługiwać będzie na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia, przekracza kwotę 2 900 zł (przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń).

Czternasta emerytura nie zostanie przyznana jedynie wówczas, jeżeli wyliczona w powyższy sposób kwota świadczenia będzie niższa niż 50 zł. Będzie to miało miejsce, w przypadku przysługiwania świadczenia emerytalno-rentowego (na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia) w wysokości (w zaokrągleniu) 4 830 zł (przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń) lub wyższego. Przy kwocie świadczenia 4 830 zł, z uwzględnieniem zasady „złotówka za złotówkę”, przysługiwałaby bowiem czternastka w wysokości 48,49 zł (bo 4 830–2 900=1 930, a 1 978,49–1 930=48,49 zł. Jest to kwota niższa niż 50 zł, a zatem – nie zostałaby ona wypłacona.

Czternasta emerytura 2026 [czyli tzw. czternastka 2026] – w jakim terminie świadczenie zostanie wypłacone (m.in. przez ZUS)? Projekt rozporządzenia określający termin wypłaty czternastek, skierowany do rozpatrzenia przez Radę Ministrów

Zgodnie z projektem rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2026 r. – w tym roku, podobnie jak w ubiegłym – czternaste emerytury zostaną wypłacone we wrześniu. Termin ten zostanie jednak ostatecznie potwierdzony, dopiero jak Rada Ministrów wyda ww. rozporządzenie, na co – zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów – ma czas do 31 października 2026 r. Przyjmując jednak, że miesiącem wypłaty czternastych emerytur w 2026 r. ma być wrzesień – rozporządzenie to, musi oczywiście zostać wydane odpowiednio wcześniej. Zgodnie z par. 2 projektu rozporządzenia w powyższym przedmiocie – rozporządzenie to ma wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Tak krótkie vacatio legis wynika z tego, że – zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych niektórych innych aktów prawnych – w uzasadnionych przypadkach akty normatywne, z zastrzeżeniem ust. 3, mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż czternaście dni. Wejście w życie rozporządzenia z dniem następującym po dniu ogłoszenia, uzasadnione jest natomiast terminem wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2026 r., który Rada Ministrów zaproponowała na wrzesień. Na dzień dzisiejszy ww. projekt nie został wpisany do porządku obrad Rady Ministrów, nie wiadomo więc jeszcze kiedy dokładnie zostanie rozpatrzony.

Jeżeli ostatecznie, w 2026 r., rozporządzenie w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2026 r. – tak jak w roku 2025, wejdzie w życie w sierpniu 2026 r., a miesiącem wypłaty czternastek będzie wrzesień (tak jak zakłada projekt rozporządzenia) – czternasta emerytura będzie wypłacana uprawnionym beneficjentom świadczenia we wrześniu 2026 r., w terminach wypłaty świadczeń emerytalno-rentowych, czyli – trafi do emerytów i rencistów wraz z wrześniową emeryturą lub rentą.

Warto podkreślić, że termin wypłaty czternastej emerytury, Rada Ministrów rokrocznie określa w drodze rozporządzenia. Rozporządzenie w powyższym przedmiocie stanowi wykonanie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów. Zgodnie z ww. przepisem – Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, miesiąc wypłaty kolejnego dodatkowego świadczenia w danym roku, mając na względzie możliwości techniczne i organizacyjne wypłaty kolejnego dodatkowego świadczenia przez organy emerytalno-rentowe (ZUS, KRUS oraz zakłady emerytalno-rentowe służb mundurowych).

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 183)
• Projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2026 r. (numer projektu: RD308)

Fot. KPRM