Umiarkowany stopień niepełnosprawności w 2026 roku. Te świadczenia, ulgi i uprawnienia mogą przysługiwać

• Umiarkowany stopień niepełnosprawności. Co oznacza w 2026 roku?
• 3,9 mln osób w Polsce miało ważne orzeczenie. Umiarkowany stopień jest najczęstszy
• Zasiłek pielęgnacyjny 215,84 zł. Nie każda osoba z umiarkowanym stopniem go otrzyma
• Zasiłek okresowy. Kryterium wynosi 1010 zł lub 823 zł na osobę
• Świadczenie wspierające od 792 zł do 4353 zł. Potrzeba co najmniej 70 punktów
• Zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy z MOPS lub GOPS
• Karta parkingowa przy umiarkowanym stopniu. Samo orzeczenie nie wystarczy
• Ulga rehabilitacyjna. Te wydatki można odliczyć od dochodu
• Dofinansowania do skutera, prawa jazdy i rehabilitacji domowej
• 7 godzin pracy dziennie i 35 tygodniowo przy umiarkowanym stopniu
• Jak uzyskać umiarkowany stopień niepełnosprawności?

Umiarkowany stopień niepełnosprawności. Co oznacza w 2026 roku?

Przepisy przewidują trzy stopnie niepełnosprawności: lekki, umiarkowany oraz znaczny. Poszczególne stopnie odnoszą się m.in. do ograniczeń w samodzielnym funkcjonowaniu, potrzeby pomocy innych osób oraz możliwości wykonywania pracy.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych do umiarkowanego stopnia zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, która jest niezdolna do pracy albo może pracować wyłącznie w warunkach pracy chronionej lub wymaga czasowej bądź częściowej pomocy innych osób w pełnieniu ról społecznych. Podstawą do korzystania z uprawnień jest aktualne orzeczenie wydane przez właściwy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności.

3,9 mln osób w Polsce miało ważne orzeczenie. Umiarkowany stopień jest najczęstszy

Według danych GUS pod koniec 2024 roku w Polsce było 3,9 mln osób posiadających ważne orzeczenie o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie równoważne. Stanowiły one 10,5 proc. ludności Polski. Najliczniejsze grupy osób z niepełnosprawnościami to osoby w wieku 60–69 oraz 70–79 lat. Jak podaje serwis Infor.pl, umiarkowany stopień niepełnosprawności jest najczęściej wydawanym w Polsce i stanowi ponad 40 proc. wszystkich orzeczeń.

Zasiłek pielęgnacyjny 215,84 zł. Nie każda osoba z umiarkowanym stopniem go otrzyma

Osoba powyżej 16. roku życia posiadająca umiarkowany stopień niepełnosprawności może otrzymać 215,84 zł brutto zasiłku pielęgnacyjnego miesięcznie, jeżeli niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 lat.

Należy przy tym pamiętać, że przyznanie świadczenia uzależnione jest od stopnia niezdolności do samodzielnej egzystencji. W praktyce oznacza to, że sam umiarkowany stopień niepełnosprawności nie oznacza więc automatycznego prawa do tych pieniędzy.

Zasiłek okresowy. Kryterium wynosi 1010 zł lub 823 zł na osobę

Kolejną formą pomocy jest zasiłek okresowy. W tym przypadku znaczenie ma sytuacja dochodowa osoby z niepełnosprawnością. Dla osoby samotnie gospodarującej kryterium dochodowe wynosi 1010 zł. Natomiast, jeżeli wnioskodawca mieszka z rodziną, limit wynosi 823 zł na osobę.

Świadczenie wspierające od 792 zł do 4353 zł. Potrzeba co najmniej 70 punktów

Osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności mogą również uzyskać świadczenie wspierające, jeżeli spełnią dodatkowy warunek dotyczący poziomu potrzeby wsparcia. Prawo do świadczenia może przysługiwać osobie, która w decyzji wojewódzkiego zespołu orzekającego uzyska co najmniej 70 punktów poziomu potrzeby wsparcia. Aktualne kwoty mieszczą się w przedziale od 792 zł do 4353 zł brutto.

Zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy z MOPS lub GOPS

Osoby z niepełnosprawnościami mogą ubiegać się także o zasiłek celowy przeznaczony na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. Pieniądze mogą służyć m.in. pokryciu kosztów żywności, środków medycznych czy drobnych remontów.

W uzasadnionych przypadkach MOPS lub GOPS może przyznać również specjalny zasiłek celowy osobie niespełniającej kryterium dochodowego. Jego maksymalna wysokość wynosi 1010 zł dla osoby samotnie gospodarującej oraz 823 zł na osobę w rodzinie.

Karta parkingowa przy umiarkowanym stopniu. Samo orzeczenie nie wystarczy

Osoba posiadająca umiarkowany stopień niepełnosprawności może ubiegać się o kartę parkingową, jeżeli ma znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. W orzeczeniu musi znaleźć się wskazanie do wydania karty parkingowej oraz jeden z określonych symboli przyczyny niepełnosprawności:

• 04-O – choroby narządu wzroku,
• 05-R – upośledzenie narządu ruchu,
• 10-N – choroba neurologiczna.

Uwaga! Samo posiadanie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie oznacza zatem automatycznego prawa do karty parkingowej.

Ulga rehabilitacyjna. Te wydatki można odliczyć od dochodu

Posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności może również umożliwić korzystanie z ulgi rehabilitacyjnej. Dotyczy ona wydatków ponoszonych na rehabilitację oraz związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych. Odliczenie takich kosztów może przełożyć się na wysokość rozliczenia podatkowego.

Dofinansowania do skutera, prawa jazdy i rehabilitacji domowej

Katalog dostępnego wsparcia nie ogranicza się do świadczeń pieniężnych i ulg podatkowych. Osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności mogą, w zależności od spełnionych warunków, korzystać także z:

• darmowych lub ulgowych przejazdów PKP i komunikacją miejską,
• dofinansowania prawa jazdy,
• dofinansowania rehabilitacji domowej,
• dofinansowania zakupu skutera inwalidzkiego lub elektrycznego oprzyrządowania do wózka ręcznego.

Uwaga! Zakres dostępnego wsparcia zależy od konkretnego uprawnienia i warunków, które trzeba spełnić.

7 godzin pracy dziennie i 35 tygodniowo przy umiarkowanym stopniu

Umiarkowany stopień niepełnosprawności daje również dodatkowe uprawnienia osobom aktywnym zawodowo. Czas pracy osoby posiadającej takie orzeczenie nie może przekraczać 7 godzin na dobę oraz 35 godzin tygodniowo. Co do zasady nie może ona również pracować w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej.

Ograniczenia te nie dotyczą osób zatrudnionych przy pilnowaniu. Wyjątek jest możliwy również wtedy, gdy na wniosek pracownika zgodę wyrazi lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne, a w przypadku jego braku – lekarz sprawujący opiekę nad daną osobą.

Dodatkowe 15 minut przerwy i 10 dni urlopu

Osoba z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności ma prawo do dodatkowej 15-minutowej przerwy przeznaczonej na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Przerwa jest wliczana do czasu pracy. Kolejnym uprawnieniem jest 10 dodatkowych dni urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym.

Do 21 dni zwolnienia od pracy na turnus rehabilitacyjny

Pracownik z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności może również skorzystać ze zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Jego wymiar wynosi do 21 dni roboczych i może zostać wykorzystany na udział w turnusie rehabilitacyjnym, nie częściej niż raz w roku. Uprawnienie obejmuje także wykonanie badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych lub usprawniających oraz uzyskanie zaopatrzenia ortopedycznego albo jego naprawę, jeżeli nie można wykonać tych czynności poza godzinami pracy.

Jak uzyskać umiarkowany stopień niepełnosprawności?

Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydaje powiatowy lub miejski zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności (PZON). Jeżeli wnioskodawca nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem, może odwołać się do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności (WZON). Jeżeli również na tym etapie nie otrzyma oczekiwanego orzeczenia, pozostaje możliwość odwołania się do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.