Ten dodatek zostanie przyznany nowej grupie osób - chodzi o 2700 zł miesięcznie. MRPiPS potwierdziło na piśmie prace

• SKRÓT:
• Dodatek dopełniający 2700 zł dla rencistów ZUS coraz bardziej realny
• Co na razie potwierdziło ministerstwo w sprawie dodatku dopełniającego?
• Kiedy projekt zmian w ustawie ruszy dalej? To niezbędne, by plan MRPiPS się powiódł
• MRPiPS chce dodatku dopełniającego dla rencistów z ZUS, tylko czy to nadal będzie aż 2700 zł?
• Czy państwo stać na dodatek dopełniający dla rencistów ZUS?
• Ile zyskaliby renciści z ZUS, gdyby nowe zasady dodatku dopełniającego weszły w życie?
• Dlaczego w ogóle istnieje dodatek dopełniający w obecnej formie?
• Nierówne traktowanie nie zawsze jest nielegalne - jest zgodne z Konstytucją, gdy są spełnione te 3 warunki
• Są jeszcze inne przepisy i rozwiązania w opracowaniu dla niepełnosprawnych, dodatek dopełniający to jedno z nich
• Czy już można liczyć na dodatkowe 2700 zł z ZUS?
• Dodatek dopełniający dla rencistów ZUS - FAQ (pytania i odpowiedzi)

Dodatek dopełniający 2700 zł dla rencistów ZUS coraz bardziej realny

W czerwcu 2026 r. informowaliśmy o interwencji Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie dodatku dopełniającego - świadczenia, które przysługuje wyłącznie rencistom socjalnym, czyli osobom niepełnosprawnym od dzieciństwa. Renciści z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, mimo że przez lata opłacali składki emerytalno-rentowe, nie mogli liczyć na analogiczne wsparcie - nawet jeśli ich stan zdrowia jest identyczny.

RPO w piśmie z 6 maja 2026 r. wskazał, że taka sytuacja może naruszać konstytucyjną zasadę równości. Teraz, 2 września 2026 r., na stronie RPO pojawiła się aktualizacja z odpowiedzią ministerstwa - i to właśnie ona zmienia obraz całej sprawy. W grę wchodzą niemałe pieniądze - obecnie dodatek dopełniający to ok. 2700 zł miesięcznie.

Co na razie potwierdziło ministerstwo w sprawie dodatku dopełniającego?

W piśmie podpisanym przez Małgorzatę Baranowską, Podsekretarz Stanu w MRPiPS, resort jednoznacznie potwierdza kierunek zmian.

"Potwierdzam zawartą w piśmie Rzecznika Praw Obywatelskich informację, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zostały podjęte prace legislacyjne nad przygotowaniem ustawy wprowadzającej dodatek dopełniający dla osób pobierających rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, u których orzeczono niezdolność do samodzielnej egzystencji" - czytamy w odpowiedzi resortu.

REKLAMA

Kiedy projekt zmian w ustawie ruszy dalej? To niezbędne, by plan MRPiPS się powiódł

Na konkretne przepisy trzeba będzie jeszcze poczekać. Wniosek o wpis projektu do rządowego wykazu został złożony do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów - ale Zespół do Spraw Programowania Prac Rządu odroczył podjęcie decyzji.

Powód? Zespół zażądał najpierw analizy całego systemu świadczeń socjalnych dla osób z niepełnosprawnościami, przygotowanej we współpracy z Ministerstwem Finansów i Gospodarki. Dopiero po otrzymaniu przez MRPiPS raportu przeglądu wydatków w tym obszarze, wniosek o wpis do wykazu złożono ponownie.

MRPiPS chce dodatku dopełniającego dla rencistów z ZUS, tylko czy to nadal będzie aż 2700 zł?

Warto jasno powiedzieć, czego ta informacja resortu jeszcze nie oznacza. Nie ma jeszcze projektu ustawy skierowanego do Sejmu. Nie ma konkretnej kwoty dodatku dla nowej grupy uprawnionych. Ale jeżeli będzie dokładnie w tej samej kwocie, to obecnie jest to ok. 2700 zł miesięcznie. Nie ma też daty wejścia przepisów w życie. Ministerstwo samo wskazuje warunek, od którego zależy dalszy bieg sprawy.

"Wpis projektu do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów i dalsze prace legislacyjne, uzależnione są od potwierdzenia przez Ministra Finansów i Gospodarki możliwości sfinansowania z budżetu państwa kosztów związanych z projektem" - czytamy w odpowiedzi resortu.

Zanim projekt trafi do Sejmu, musi najpierw przejść przez sito budżetowe. A to sito jest dziś wyjątkowo gęste, z uwagi na napięte finanse publiczne.

Czy państwo stać na dodatek dopełniający dla rencistów ZUS?

Ministerstwo wprost tłumaczy, skąd biorą się ograniczenia finansowe. Polska od lipca 2024 r. jest objęta unijną procedurą nadmiernego deficytu - to formalny mechanizm nadzoru Komisji Europejskiej nad krajami, których deficyt budżetowy przekracza dopuszczalne progi.

"Minister Finansów i Gospodarki zwraca uwagę, że zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej, od lipca 2024 r. Polska objęta jest procedurą nadmiernego deficytu. Oznacza to, że konieczne jest wdrożenie planu działań naprawczych zmierzających do konsolidacji finansów publicznych i obniżenia deficytu w kolejnych latach, co ograniczać będzie przestrzeń na ewentualne zwiększenia wydatków" - zastrzega MRPiPS.

Ile zyskaliby renciści z ZUS, gdyby nowe zasady dodatku dopełniającego weszły w życie?

Przypomnijmy, o jakich kwotach mowa. Dziś dodatek dopełniający wynosi ok. 2700 zł miesięcznie i przysługuje wyłącznie rencistom socjalnym - łącznie z rentą socjalną daje to świadczenie sięgające blisko 5000 zł brutto miesięcznie.

Tymczasem renciści z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, pobierający świadczenie z ZUS lub systemów mundurowych, dziś nie mają dostępu do żadnego dodatku - ich świadczenie to często ok. 2000 zł, mimo takiego samego stanu zdrowia i - w przeciwieństwie do rencistów socjalnych - mimo lat opłacania składek.

Gdyby nowa ustawa weszła w życie na analogicznych zasadach, różnica między tymi dwiema grupami mogłaby się znacząco zmniejszyć. Ministerstwo nie podaje jednak w swojej odpowiedzi konkretnej kwoty planowanej dla nowej grupy uprawnionych - to element, który dopiero powstanie w toku dalszych prac.

Dlaczego w ogóle istnieje dodatek dopełniający w obecnej formie?

Łatwo potraktować dodatek dopełniający jako abstrakcyjną kwotę na wyciągu bankowym. RPO w swoim piśmie przypomina jednak, po co faktycznie istnieje - i powołuje się przy tym na dokument, o którym mało kto pamięta, a dotyczy niepełnosprawnych: Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, ratyfikowaną przez Polskę w 2012 roku.

Zgodnie z art. 19 i 28 Konwencji, świadczenia pieniężne dla osób z niepełnosprawnościami mają umożliwiać niezależne życie i pełne włączenie w społeczeństwo - a nie tylko zapewniać minimum socjalne. RPO wskazuje konkretnie, na co takie środki powinny pozwalać (zgodnie z Konwencją):

• asystencję osobistą - czyli pomoc drugiej osoby w codziennych czynnościach,
• opiekę wytchnieniową dla rodzin sprawujących całodobową opiekę,
• urządzenia i wyroby medyczne oraz pomoce techniczne,
• indywidualny transport dostosowany do potrzeb osoby z niepełnosprawnością,
• usługi zdrowotne wykraczające poza podstawowy zakres NFZ.

Nierówne traktowanie nie zawsze jest nielegalne - jest zgodne z Konstytucją, gdy są spełnione te 3 warunki

RPO nie opiera swojego stanowiska wyłącznie na poczuciu niesprawiedliwości. W piśmie do ministerstwa powołuje się na konkretne orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, które precyzyjnie określa, kiedy różnicowanie sytuacji obywateli jest dopuszczalne, a kiedy narusza konstytucyjną zasadę równości.

Zgodnie z tym orzecznictwem, odstąpienie od zasady równości jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie trzy warunki:

1. Zróżnicowanie jest racjonalnie uzasadnione z uwagi na cel przepisów (ma tzw. charakter relewantny).
2. Jest proporcjonalne - waga interesu, któremu ma służyć różnicowanie, pozostaje w odpowiedniej proporcji do interesów naruszanych u drugiej grupy.
3. Ma podstawę w wartościach lub zasadach konstytucyjnych, które uzasadniają odmienne traktowanie podobnych podmiotów.

Biuro Legislacyjne Kancelarii Senatu, opiniując projekt ustawy jeszcze w październiku 2024 roku, oceniło, że żaden z tych trzech warunków nie został w uzasadnieniu projektu wykazany. Innymi słowy - zdaniem prawników Senatu już na etapie tworzenia przepisów było wiadomo, że mogą one nie przejść testu zgodności z Konstytucją. Rok później RPO doszedł do identycznego wniosku, powołując się dodatkowo na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13).

Są jeszcze inne przepisy i rozwiązania w opracowaniu dla niepełnosprawnych, dodatek dopełniający to jedno z nich

W odpowiedzi na pismo RPO resort przypomina o dwóch innych inicjatywach, które prowadził. Pierwsza to świadczenie wspierające, obowiązujące od 1 stycznia 2024 r. Przysługuje osobom pełnoletnim z decyzją ustalającą poziom potrzeby wsparcia na poziomie od 70 do 100 punktów w specjalnej skali. Jego celem jest pokrycie części wydatków związanych ze szczególnymi potrzebami życiowymi osób z niepełnosprawnościami. Druga inicjatywa to asystencja osobista osób z niepełnosprawnościami.

Obie inicjatywy pokazują, że resort prowadzi równolegle kilka ścieżek wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami - ale żadna z nich bezpośrednio nie rozwiązuje problemu opisanego przez RPO, czyli nierówności w dostępie do dodatku dopełniającego.

Czy już można liczyć na dodatkowe 2700 zł z ZUS?

Jeśli jesteś osobą z orzeczoną całkowitą niezdolnością do pracy i niezdolnością do samodzielnej egzystencji, a pobierasz rentę z ZUS lub z systemu mundurowego - ta sprawa dotyczy właśnie ciebie. Na razie nie możesz jeszcze złożyć wniosku o dodatek dopełniający, bo przepisy go nie przewidują. Ale kierunek zmian został już oficjalnie potwierdzony przez ministerstwo, co jest istotnym krokiem naprzód w porównaniu z sytuacją sprzed kilku miesięcy.

Najważniejsze jest teraz to, czy Minister Finansów i Gospodarki zgodzi się na sfinansowanie projektu z budżetu państwa. Dopóki to się nie stanie, projekt nie trafi nawet do oficjalnego wykazu prac legislacyjnych rządu - a co dopiero do Sejmu. Warto śledzić dalsze komunikaty RPO i MRPiPS, bo kolejna aktualizacja może przynieść informację o konkretnym harmonogramie prac albo - w gorszym scenariuszu - o kolejnym odroczeniu decyzji.

Dodatek dopełniający dla rencistów ZUS - FAQ (pytania i odpowiedzi)

Czy renciści z tytułu niezdolności do pracy dostaną dodatek dopełniający?

MRPiPS potwierdziło, że trwają prace legislacyjne nad taką ustawą, ale projekt nie ma jeszcze konkretnego kształtu ani daty wejścia w życie.

Kiedy wejdą w życie nowe przepisy?

Nie wiadomo. Dalsze prace zależą od zgody Ministra Finansów i Gospodarki na sfinansowanie kosztów z budżetu państwa.

Dlaczego decyzja się opóźnia?

Zespół do Spraw Programowania Prac Rządu odroczył wpis projektu do wykazu prac legislacyjnych, czekając na analizę systemu świadczeń dla osób z niepełnosprawnościami przygotowaną przez Ministerstwo Finansów i Gospodarki.

Dlaczego brakuje pieniędzy na ten dodatek i resort finansów musi dać zgodę?

Polska od lipca 2024 r. jest objęta unijną procedurą nadmiernego deficytu, co zobowiązuje rząd do ograniczania nowych wydatków budżetowych.

Ile wynosi dziś dodatek dopełniający dla rencistów socjalnych?

Ok. 2700 zł miesięcznie, co łącznie z rentą socjalną daje świadczenie sięgające blisko 5000 zł brutto.

Czy renciści z ZUS mogą już składać wnioski o dodatek?

Nie. Obecne przepisy nie przewidują takiej możliwości dla osób pobierających rentę z tytułu niezdolności do pracy z ZUS lub systemów mundurowych.

Czy RPO może zmusić rząd do szybszego działania?

Nie bezpośrednio. RPO może wskazywać na ryzyko naruszenia konstytucyjnej zasady równości i monitorować postępy prac, ale ostateczna decyzja należy do rządu i parlamentu.

Źródło: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskichresort