Opiekujesz się chorym dzieckiem? ZUS odłoży na Twoją emeryturę, ale składki płaci tylko do tego momentu

• Przelew na 3386 zł to nie wszystko. Co z emeryturą?
• Wyższe wsparcie dla rodzin z kilkorgiem dzieci
• Uwaga na limit: Państwo płaci składki tylko do tego momentu
• Co dzieje się po 18. roku życia dziecka? Nowe świadczenie wspierające
• Mityczna emerytura EWK. Kto jeszcze ma do niej prawo?
• Nie wypracowałaś stażu? Sprawdź program Mama 4 plus
• FAQ - pytania i odpowiedzi

Wokół tzw. "emerytury dla matek dzieci niepełnosprawnych" krąży wiele mitów. Wiele osób wciąż szuka informacji o dawnej emeryturze EWK. Rzeczywistość prawna w Polsce jest jednak zupełnie inna, a kluczem do zrozumienia Twoich przyszłych finansów jest świadczenie pielęgnacyjne.

Przelew na 3386 zł to nie wszystko. Co z emeryturą?

Jeśli opiekujesz się dzieckiem z niepełnosprawnością, Twoim głównym wsparciem jest obecnie świadczenie pielęgnacyjne, które wynosi 3386 zł miesięcznie. Pieniądze te wypłaca gmina (np. MOPS lub GOPS). Mało kto jednak wie, że równolegle za kulisami płyną ogromne pieniądze bezpośrednio do ZUS. Państwo ma ustawowy obowiązek opłacania za Ciebie składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Podstawą naliczania tych składek jest kwota otrzymywanego świadczenia (3386 zł). Oznacza to, że Twoja przyszła emerytura rośnie z każdym miesiącem. Co niezwykle ważne na "nowych zasadach" - w przypadku opieki nad dzieckiem do 18. roku życia pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego można bez przeszkód łączyć z pracą zarobkową. Opiekunowie mogą dorabiać bez żadnych limitów dochodowych, co pozwala im na jednoczesne budowanie dodatkowego kapitału emerytalnego z własnej pensji oraz odprowadzanie składek przez państwo.

Wyższe wsparcie dla rodzin z kilkorgiem dzieci

System przewiduje także dodatkowe zabezpieczenie dla rodziców, którzy wychowują więcej niż jedno dziecko z niepełnosprawnością. Jeśli w rodzinie znajduje się kolejne dziecko objęte prawem do świadczenia, kwota świadczenia pielęgnacyjnego jest podwyższana o 100 proc. na drugie i każde następne dziecko. W ten sposób państwo rekompensuje potężny trud wielokrotnej opieki, a wyższa kwota bazowa przekłada się na odpowiednio wyższy kapitał odkładany na koncie w ZUS.

Uwaga na limit: Państwo płaci składki tylko do tego momentu

W przepisach ukryty jest jednak haczyk, o którym musisz wiedzieć. Składki emerytalne z tytułu opieki nad dzieckiem nie są opłacane bez końca. Urząd gminy przestanie przelewać składki do ZUS w momencie, gdy osiągniesz 20 lat stażu ubezpieczeniowego (wliczają się w to Twoje wcześniejsze lata pracy oraz okresy pobierania świadczeń). Dlaczego akurat tyle? Ponieważ 20 lat to dla kobiet minimalny staż potrzebny do tego, by zagwarantować sobie prawo do najniższej krajowej emerytury po osiągnięciu 60. roku życia.

Co dzieje się po 18. roku życia dziecka? Nowe świadczenie wspierające

Warto pamiętać, że obecny system wyraźnie rozdziela okres dzieciństwa od dorosłości. Dotychczasowe świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunowi wyłącznie do momentu, w którym podopieczny ukończy 18 lat. Gdy dziecko osiąga pełnoletność, ciężar finansowy wsparcia zostaje przesunięty bezpośrednio na nie. W miejsce świadczenia pielęgnacyjnego wchodzi świadczenie wspierające, o które wnioskuje już sam dorosły niepełnosprawny bezpośrednio do ZUS. Wysokość tego świadczenia zależy od poziomu potrzeby wsparcia (ustalanego w punktach przez wojewódzkie zespoły ds. orzekania) i jest powiązana z rentą socjalną. W tym momencie opiekun traci prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, ale zyskuje pełną, nieograniczoną swobodę powrotu na rynek pracy.

Mityczna emerytura EWK. Kto jeszcze ma do niej prawo?

Czy to oznacza, że całkowicie zapomniano o wcześniejszych emeryturach dla matek? Przepisy pozwalające na przejście na emeryturę w dowolnym wieku z tytułu opieki nad chorym dzieckiem zostały zniesione 1 stycznia 1999 roku. ZUS może przyznać takie świadczenie dzisiaj wyłącznie na zasadzie praw nabytych. Aby je otrzymać, matka musi udowodnić, że przed końcem 1998 roku miała już wypracowane 20 lat stażu, a jej dziecko miało już wtedy orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy. Dla rodziców młodszych dzieci ta droga jest już bezpowrotnie zamknięta.

Nie wypracowałaś stażu? Sprawdź program Mama 4 plus

Jeśli z powodu wieloletniej opieki nad dziećmi nie byłaś w stanie podjąć pracy i nie masz wymaganego stażu, po 60. roku życia nie zostaniesz bez środków do życia. Warto pamiętać o Rodzicielskim Świadczeniu Uzupełniającym (program Mama 4+). Jeśli wychowałaś co najmniej czworo dzieci (w tym dzieci niepełnosprawne), ZUS przyzna Ci specjalne świadczenie lub dopłaci różnicę tak, abyś co miesiąc otrzymywała kwotę równą minimalnej emeryturze krajowej (która obecnie wynosi 1978,49 zł brutto).

FAQ - pytania i odpowiedzi