Bon senioralny już wchodzi w życie. Dla kogo 2500 zł na opiekę?

REKLAMA
REKLAMA
Rada Ministrów przyjęła oficjalne rozporządzenie w sprawie Bonu Senioralnego na lata 2026–2028. Nowe darmowe wsparcie w miejscu zamieszkania ruszy jeszcze w tym roku, jednak w 2026 roku skorzystają z niego wyłącznie mieszkańcy wybranych gmin w Polsce. Sprawdź, jakie kryteria dochodowe trzeba spełnić, ile czasu ma gmina na rozpatrzenie wniosku i kto znajduje się na początku „kolejki”.
- Gminy mają tylko 30 dni na decyzję. Oto co dokładnie znajdzie się w umowie o Bon Senioralny
- Wielkie rozczarowanie w 2026 roku? Bon Senioralny tylko dla mieszkańców 318 wybranych gmin
- Dramatyczna sytuacja na rynku. Brakuje nawet 50 tysięcy osób do opieki nad seniorami
- Samorządy nie muszą robić tego same. Kto może legalnie świadczyć usługi w ramach bonu?
- Bon Senioralny, co należy wiedzieć o nowym świadczeniu? FAQ
To już się dzieje, Rada Ministrów przyjęła Rozporządzenie w sprawie Programu Bonu Senioralnego na lata 2026-2028. Dokument określa sposób przyznawania i realizacji wsparcia oraz zasady jego finansowania i rozliczania. Środki można otrzymać jeszcze w 2026 r., jednak gminy, które chcą z niego skorzystać, mają niewiele czasu na przygotowanie się do realizacji programu. Świadczenie usług w ramach Bonu Senioralnego mogą jednak zlecić podmiotom trzecim.
REKLAMA
REKLAMA
Gminy mają tylko 30 dni na decyzję. Oto co dokładnie znajdzie się w umowie o Bon Senioralny
Seniorzy z wybranych gmin w Polsce już wkrótce będą mogli zacząć składać wnioski o zawarcie umowy o realizacji bonu senioralnego. Przepisy są już gotowe i wkrótce wojewodowie będą mogli ustalić wysokość finansowania dla poszczególnych gmin. Po weryfikacji wniosku otrzymanego od seniora, na którą gmina będzie miała nie więcej niż 30 dni, i zakwalifikowaniu danej osoby do programu, gminy będą zawierać z seniorami umowy określające m.in.;
- okres i zakres usług wsparcia;
- miejsce ich świadczenia, wymiar godzinowy w ujęciu miesięcznym i wymiar dni w ujęciu tygodniowym;
- zasady rozliczania tych usług i sposób potwierdzania przez seniora ich wykonania oraz ewentualnego zgłaszania nieprawidłowości;
- przesłanki zawieszania usług czy rozwiązania umowy.
Pierwszeństwo w przyznawaniu wsparcia mają mieć osoby o najwyższym poziomie niezaspokojonych podstawowych potrzeb życia codziennego. Chodzi o trudności w wykonywaniu np. czynności higieniczno-pielęgnacyjnych, ubieraniu się, przygotowywaniu posiłków, poruszaniu się lub utrzymywanie porządku, ale także np. zapewnieniu kontaktów z otoczeniem.
„Zgodnie z zapisami rozporządzenia, gminy będą zobowiązane do prowadzenia i comiesięcznej aktualizacji listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy o realizacji bonu senioralnego. Tę listę można określić mianem „kolejki” czy „rankingu”, gdyż ma już uwzględniać poziom niezaspokojonych potrzeb każdej osoby na liście. Jeżeli wystąpią przesłanki skreślenia seniora z takiej listy, np. będzie korzystał z jakiejś innej formy opieki instytucjonalnej przez dłużej niż 14 dni, to po ustaniu tej przesłanki albo w wyniku zmiany sytuacji życiowej będzie mógł wystąpić z wnioskiem o ponowną kwalifikację. A skąd ma wiedzieć, że został skreślony z listy? Gmina jest zobowiązana do pisemnego poinformowania takiej osoby i uzasadnienia tej decyzji” – tłumaczy Igor Marczak, wiceprezes zarządu Fundacji SeniorApp i członek Zespołu ds. polityki senioralnej przy KPRM.
REKLAMA
Wielkie rozczarowanie w 2026 roku? Bon Senioralny tylko dla mieszkańców 318 wybranych gmin
W 2026 r. wsparcie z Bonu Senioralnego ma objąć IV kwartał. Rozporządzenie w sprawie Programu Bonu Senioralnego weszło w życie 30 września. W związku z tym jednostki samorządu terytorialnego nie mają dużo czasu na przeprowadzenie odpowiednich procedur. „Realnie w tym roku wsparcie będzie można uzyskać na ok. 2 miesiące i to przy założeniu, że wszystkie procedury będą przebiegać sprawnie. Co więcej, w 2026 r. Bon Senioralny jest dostępny wyłącznie dla gmin, na terenie których do nie były dotychczas realizowane publiczne usługi opiekuńcze na rzecz seniorów. Takich mamy w Polsce 318. Gminy, które realizowały takie usługi dla nie więcej niż 10 osób oraz dla pozostałe, wśród których pierwszeństwo otrzymania środków będą miały gminy o najwyższej prognozowanej dynamice wzrostu liczby i odsetka seniorów, muszą czekać na możliwość uzyskania środków z Programu do 2027 roku” – mówi Igor Marczak.
„W mojej ocenie rozporządzenie wyznacza czytelne ramy organizacyjne programu, jednak jego wdrożenie będzie wymagało przełożenia przepisów na konkretne procedury w gminach. Dla samorządów kluczowe będą odpowiednio wczesna informacja o przyznanym finansowaniu i stawce ustalonej przez wojewodę oraz spójne wyjaśnienia dotyczące kwalifikowania seniorów i rozliczania usług. Pomocne byłyby również wspólne wskazówki dotyczące oceny poziomu niezaspokojonych potrzeb oraz przykładowe wzory dokumentów. Przejrzystość programu warto oceniać także przez to, czy pracownik wie, jak go prawidłowo realizować, a senior rozumie, na jakie wsparcie może liczyć” – dodaje Maciej Klimek, Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wojkowicach.
Dramatyczna sytuacja na rynku. Brakuje nawet 50 tysięcy osób do opieki nad seniorami
Realizacja wsparcia z Programu Bonu Senioralnego będzie wiązała się z koniecznością zapewnienia odpowiednich usług, realizowanych przez opiekunów. Wejście w życie tego rozwiązania może przyczynić się do rozwoju tego sektora, który już teraz zmaga się z poważnym deficytem pracowników. „Szacuje się, że już teraz brakuje w Polsce nawet 50 tysięcy opiekunów seniorów, opiekunów medycznych i środowiskowych” – wylicza Igor Marczak.
Jak mówi Maciej Klimek, problemy z zapewnieniem odpowiedniej liczby opiekunów to jedno z kilku wyzwań, przed którymi stoją obecnie jednostki mające wdrażać program. „Największym wyzwaniem może być zapewnienie odpowiedniej liczby osób przygotowanych do świadczenia usług, szczególnie w mniejszych gminach i tam, gdzie już dziś trudno pozyskać opiekunów. Równie ważne będzie rozpoznanie rzeczywistych potrzeb seniorów, dotarcie do osób samotnych i mniej aktywnych oraz zaplanowanie ciągłości wsparcia i zastępstw. Po stronie jednostek realizujących program pojawią się dodatkowe zadania związane z kwalifikacją, zawieraniem umów, dokumentowaniem usług i kontrolą ich jakości. Trzeba również rzetelnie oszacować pełne koszty organizacji wsparcia, ponieważ stawka wynagrodzenia za godzinę usługi nie obejmuje wszystkich kosztów jej zapewnienia.”
Samorządy nie muszą robić tego same. Kto może legalnie świadczyć usługi w ramach bonu?
Rozporządzenie o Bonie Senioralnym przewiduje, że gminy mogą realizować Program samodzielnie przy pomocy funkcjonujących w ich ramach odpowiednich jednostek. Prawo dopuszcza także zlecenie na podstawie umowy świadczenie usług wsparcia podmiotom trzecim, w tym organizacjom pozarządowym, przedsiębiorstwom społecznym, kołom gospodyń wiejskich czy podmiotom wykonującym działalność gospodarczą w zakresie opieki nad osobami starszymi.
„Gminy mogą oprzeć realizację programu na potencjale ośrodków pomocy społecznej, centrów usług społecznych lub innych właściwych jednostek samorządowych, a świadczenie usług zlecać uprawnionym podmiotom zewnętrznym, z zachowaniem zasad ich wyboru. Dobrym początkiem będzie lokalna diagnoza potrzeb i dostępnych zasobów, połączona z realistyczną kalkulacją liczby uczestników oraz godzin wsparcia. Rekomenduję wyznaczenie koordynatora, przygotowanie prostych procedur i dokumentów oraz współpracę z organizacjami społecznymi, placówkami ochrony zdrowia i środowiskami senioralnymi w docieraniu do osób potrzebujących. Warto też pozostawać w bieżącym kontakcie z wojewodą i zgłaszać udokumentowane potrzeby finansowe, pamiętając, że zwiększenie przyznanych środków zależy od dostępnej puli. Miarą powodzenia programu powinny być rzeczywiście wykonane, dobrej jakości usługi i większe bezpieczeństwo seniorów w codziennym życiu” – komentuje Maciej Klimek.
Bon Senioralny, co należy wiedzieć o nowym świadczeniu? FAQ
Czym jest Bon Senioralny?
Bon Senioralny to rządowy program bezpłatnych usług wsparcia świadczonych w miejscu zamieszkania, który organizowany jest przez gminny na podstawie umów z seniorami.
Kto może skorzystać z Bonu Senioralnego?
Bon Senioralny przeznaczony jest dla osób po 65. roku życia, które wymagają wsparcia w codziennym funkcjonowaniu. Z programu skorzystać mogą seniorzy, których średni miesięczny dochód z trzech miesięcy przed złożeniem wniosku nie przekracza 3410 zł.
Jakie wsparcie można otrzymać?
Katalog usług dostępnych w ramach Bonu Senioralnego może obejmować między innymi czynności higieniczno-pielęgnacyjne, zakupy, wsparcie w ubieraniu się, przygotowywaniu posiłków, poruszaniu się lub utrzymywaniu porządku, a także zapewnieniu kontaktów z otoczeniem. Zakres i liczbę godzin poszczególnych usług ujmowane są w umowie seniora z gminą.
Jakie są ograniczenia w zakresie dostępnego wsparcia?
Usługi realizowane w ramach Bonu Senioralnego są dla seniora bezpłatne, jednak ich wartość nie może przekroczyć 2500 zł miesięcznie.
Gdzie program ruszy w pierwszej kolejności?
Program w pierwszej kolejności obejmie gminy, na terenie których dotychczas nie były świadczone publiczne usługi opiekuńcze. Te gminy będą mogły uzyskać wsparcie jeszcze w 2026 r. Od 2027 r. następne w kolejności będą gminy, w których z takich usług korzystało nie więcej niż 10 osób, a następnie gminy o najwyższej prognozowanej dynamice wzrostu liczby i odsetka seniorów.
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA


