Szczepionki na grypę 2026/2027 już dostępne. Kto zapłaci mniej, a kto nie zapłaci zupełnie nic?

• Trzy szczepionki z 50-procentową refundacją
• Kto może zaszczepić się za darmo?
• Ważna zmiana od 1 lipca 2026 roku
• Grypa może być szczególnie groźna dla seniorów i dzieci
• 2,3 mln Polaków zaszczepiło się w poprzednim sezonie
• WHO wskazuje konkretny cel dla seniorów
• Kiedy najlepiej zaszczepić się przeciw grypie?
• Grypa i COVID-19 podczas jednej wizyty

Sezon grypowy 2026/2027 zbliża się wielkimi krokami, a w aptekach są już dostępne szczepionki objęte refundacją. Nie wszyscy pacjenci zapłacą jednak tyle samo – dla części osób szczepienie będzie bezpłatne, podczas gdy inni mogą skorzystać z 50-procentowej refundacji. Ministerstwo Zdrowia wskazało też, kiedy najlepiej przyjąć preparat i przypomniało o możliwości zaszczepienia się przeciw grypie oraz COVID-19 podczas jednej wizyty.

Trzy szczepionki z 50-procentową refundacją

W sezonie 2026/2027 w aptekach dostępne są trzy rodzaje szczepionek przeciwko grypie objętych 50-procentową refundacją na receptę. Resort zdrowia wskazał w tym kontekście preparaty dostępne w ampułko-strzykawkach, czyli Vaxigrip i Efluelda, a w przekazanych informacjach wymieniono również Influvac. Wszystkie wymienione szczepionki są obecnie dostępne w hurtowniach farmaceutycznych, co potwierdzają dane Zintegrowanego Systemu Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi (ZSMOPL).

Zasady refundacji zależą jednak od wieku oraz przynależności do określonej grupy pacjentów. Dla dorosłych w wieku od 18 do 64 lat szczepionka przeciw grypie może być kupiona z 50-procentową refundacją. W przypadku dzieci, seniorów oraz kobiet w ciąży i połogu obowiązują natomiast zasady umożliwiające bezpłatne szczepienie.

Kto może zaszczepić się za darmo?

Szczepienie przeciwko grypie nie należy do szczepień obowiązkowych, lecz jest szczepieniem zalecanym. Lekarze wskazują je jako najskuteczniejszą metodę ochrony przed grypą, szczególnie w grupach narażonych na cięższy przebieg infekcji. Bezpłatne szczepionki są dostępne dla dzieci po ukończeniu szóstego miesiąca życia do 18. roku życia, osób w wieku od 65 lat oraz kobiet w ciąży i w okresie połogu.

Dorośli w wieku 18-64 lata nie zostali objęci pełną refundacją, ale mogą kupić szczepionkę z refundacją na poziomie 50 proc. Oznacza to, że zasady finansowania preparatów są uzależnione przede wszystkim od wieku oraz określonych wskazań. Warto przy tym zwrócić uwagę, że poszczególne szczepionki mają różne wskazania wiekowe.

Vaxigrip i Influvac są przeznaczone dla osób od ukończenia szóstego miesiąca życia. Preparaty te znajdują się również w wykazach bezpłatnych leków dla osób w wieku 18-65 plus oraz w programie Ciąża Plus. Efluelda ma natomiast inne wskazanie wiekowe – jest przeznaczona dla osób od 60. roku życia i nie została ujęta w wykazach bezpłatnych leków.

Ważna zmiana od 1 lipca 2026 roku

W sezonie 2026/2027 zmienił się także rodzaj szczepionek objętych refundacją. Do 30 czerwca 2026 roku refundacją były objęte szczepionki przeciw grypie czterowalentne. Od 1 lipca 2026 roku zostały one zastąpione refundowanymi szczepionkami trójwalentnymi.

Przy tej zmianie zachowano podobne wskazania oraz zasady dostępności preparatów. Nie była to więc zmiana polegająca na całkowitym odejściu od refundacji szczepionek przeciw grypie, lecz na zmianie ich składu. Ministerstwo Zdrowia wskazało, że wynika ona z zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia dotyczących składu szczepionek na dany sezon grypowy.

Zmiana składu preparatów jest związana z rekomendacjami WHO dotyczącymi szczepionek stosowanych w sezonie 2026/2027. To właśnie zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia były podstawą zastąpienia refundowanych szczepionek czterowalentnych trójwalentnymi. Jednocześnie utrzymano podobne zasady ich dostępności dla pacjentów.

Grypa może być szczególnie groźna dla seniorów i dzieci

Grypa jest ostrą chorobą wirusową dróg oddechowych, a jej przebieg zależy między innymi od patogenu, odporności oraz ogólnego stanu zdrowia chorego. Wirus grypy stale mutuje, dlatego przechorowanie nie oznacza, że dana osoba nie zachoruje ponownie w przyszłości. Do zakażenia może dojść drogą kropelkową, a także przez bezpośredni kontakt, na przykład ze skażonymi dłońmi.

Choroba stanowi szczególne zagrożenie dla grup ryzyka. Należą do nich między innymi dzieci, seniorzy, kobiety w ciąży, osoby przewlekle chore oraz pracownicy ochrony zdrowia. Skala zachorowań w Polsce pokazuje, że grypa pozostaje istotnym problemem zdrowotnym – w sezonie 2024/2025 zachorowało ponad 2 miliony osób.

Właśnie dlatego szczepienia są wskazywane jako najskuteczniejsza metoda ochrony przed grypą. Szczególne znaczenie mają one w przypadku osób, u których ryzyko ciężkiego przebiegu choroby jest większe. Dotyczy to między innymi seniorów, dzieci oraz osób z przewlekłymi chorobami.

2,3 mln Polaków zaszczepiło się w poprzednim sezonie

Podczas konferencji Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych „Gotowi na sezon”, która odbyła się pod koniec sierpnia, przedstawiono dane dotyczące szczepień przeciw grypie w sezonie 2025/2026. Wynika z nich, że przeciwko grypie zaszczepiło się wówczas 2,3 mln Polaków. Było to o ponad 0,5 mln osób więcej niż rok wcześniej.

Eksperci zwracają jednak uwagę, że mimo wzrostu liczby zaszczepionych Polska nadal pozostaje daleko za wieloma państwami Unii Europejskiej. Z raportu OECD opublikowanego w 2025 roku wynika, że w Danii i Wielkiej Brytanii przeciw grypie szczepi się 78 proc. seniorów. W Irlandii jest to 76 proc., a w Portugalii 72 proc.

Polska wypada słabiej również na tle części państw regionu. Wyprzedzają nas Czechy, gdzie przeciw grypie szczepi się 25 proc. seniorów, Rumunia z wynikiem 23 proc., Węgry z 20 proc. oraz Słowenia, gdzie odsetek wynosi 18 proc. Dane te pokazują skalę różnicy między poziomem wyszczepienia seniorów w Polsce a wynikami osiąganymi w części innych państw europejskich.

WHO wskazuje konkretny cel dla seniorów

Światowa Organizacja Zdrowia wskazuje, że w każdym sezonie przeciwko grypie powinno zostać zaszczepionych co najmniej 75 proc. osób po 65. roku życia. Osiągnięcie takiego poziomu wyszczepienia ma zapewnić największą gwarancję, że seniorzy dzięki szczepieniom unikną ciężkiego przebiegu grypy oraz przedwczesnego zgonu. Seniorzy należą bowiem do grup szczególnie narażonych na poważne konsekwencje infekcji.

W Polsce poziom szczepień seniorów jest znacznie niższy od celu wskazywanego przez WHO. Dane dotyczące poprzednich sezonów pokazują jednocześnie, że zainteresowanie szczepieniami może rosnąć, czego przykładem jest wzrost liczby zaszczepionych osób w sezonie 2025/2026. Nadal jednak pozostaje znacząca różnica między Polską a państwami, w których szczepi się większość osób starszych.

Kiedy najlepiej zaszczepić się przeciw grypie?

Ministerstwo Zdrowia przypomina, że sezon epidemiczny grypy w Polsce trwa zazwyczaj od października do maja. Szczyt zachorowań przypada natomiast na okres od stycznia do marca, choć w poszczególnych sezonach terminy te mogą się nieznacznie różnić.

„W Polsce sezon epidemiczny grypy trwa od października do maja, a szczyt zachorowań od stycznia do marca, aczkolwiek w poszczególnych sezonach ten czas może się nieznacznie różnić. Optymalnie czas szczepienia przeciw grypie powinien mieć miejsce przed rozpoczęciem okresu zwiększonej zachorowalności na grypę” – przypomniał resort zdrowia.

Oznacza to, że moment szczepienia ma znaczenie w kontekście rozpoczynającego się sezonu zwiększonej zachorowalności. Szczepienie jest zalecane, a szczególne znaczenie ma dla osób należących do grup ryzyka. W sezonie 2026/2027 dostępne są zarówno preparaty z refundacją, jak i bezpłatne szczepienia dla grup objętych odpowiednimi zasadami finansowania.

Grypa i COVID-19 podczas jednej wizyty

Ministerstwo Zdrowia przekazało również, że w sezonie 2026/2027 zapewni dostęp do bezpłatnych, zalecanych szczepień przeciw COVID-19. Resort przypomniał przy tym, że szczepienie przeciw grypie oraz szczepienie przeciw COVID-19 mogą zostać wykonane podczas jednej wizyty. Według Ministerstwa Zdrowia przyjęcie obu preparatów podczas jednej wizyty jest w pełni bezpieczne.

Dla pacjentów oznacza to możliwość wykonania obu zalecanych szczepień podczas tego samego kontaktu z systemem ochrony zdrowia. Dotyczy to preparatu przeciw grypie oraz szczepionki przeciw COVID-19. Resort zdrowia podkreśla, że jednoczesne przyjęcie obu szczepionek nie stanowi zagrożenia.

Sezon 2026/2027 przynosi więc zarówno zmianę w składzie refundowanych szczepionek przeciw grypie, jak i utrzymanie możliwości korzystania z bezpłatnych szczepień przez określone grupy. Vaxigrip, Influvac i Efluelda są obecnie dostępne w hurtowniach farmaceutycznych, a zasady refundacji zależą od wieku oraz wskazań. Ministerstwo Zdrowia przypomina jednocześnie, że optymalnym terminem szczepienia przeciw grypie jest okres przed rozpoczęciem zwiększonej zachorowalności.