Naprawa kranu u sąsiada, sprzedaż własnych wyrobów w internecie, okazjonalne korepetycje czy rękodzieło wykonywane po pracy… taki drobny biznes, dla podreperowania domowego budżetu, można prowadzić legalnie, bez konieczności zakładania firmy. Ale uwaga! Nierejestrowaną działalność gospodarczą fiskus też bierze pod lupę. Obowiązuje bowiem limit przychodów, który zmienił się w 2026 roku. Jeśli ktoś go przekroczy, skarbówka weźmie go w obroty.
- Dorabianie zamiast drugiego etatu. Skąd popularność drobnego biznesu
- Ile można było zarobić bez firmy. Zasady obowiązujące wcześniej
- Podatek i koszty. Granica, której nie wolno przekroczyć
- Rewolucja w 2026 roku. Limit już nie miesięczny
- Kto nie może skorzystać. Znaczenie zawieszonej działalności
- Minimum formalności nie oznacza braku obowiązków
- Przekroczenie limitu. Co dzieje się dalej
Dorabianie zamiast drugiego etatu. Skąd popularność drobnego biznesu
Rosnące koszty życia, wyższe rachunki za energię oraz drożejące produkty spożywcze sprawiają, że coraz więcej Polaków szuka dodatkowych źródeł dochodu. Nie zawsze oznacza to zmianę pracy czy podejmowanie drugiego etatu. Często wybór pada na drobne, okazjonalne zajęcia, takie jak sprzedaż internetowa, niewielkie usługi naprawcze, korepetycje albo działalność rękodzielnicza. Właśnie w takich sytuacjach zastosowanie znajduje działalność nierejestrowana.
Pozwala ona legalnie zarabiać bez zakładania firmy, opłacania składek ZUS i prowadzenia pełnej księgowości. Warunek pozostaje jednak niezmienny: konieczne jest pilnowanie ustawowych limitów przychodów. Ich przekroczenie automatycznie kończy uproszczony model dorabiania.
Ile można było zarobić bez firmy. Zasady obowiązujące wcześniej
Przez długi czas przepisy jasno określały miesięczną granicę przychodów pozwalającą działać bez rejestracji działalności.
– Zgodnie z ustawowymi regulacjami nie trzeba rejestrować swojej działalności, jeśli miesięcznie osiąga z niej przychody niższe niż 75 proc. płacy minimalnej – wyjaśniał Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy w firmie inFakt.
Jak przypomina ekspert, w 2025 roku płaca minimalna wynosiła 4 666 zł, co oznaczało limit miesięczny na poziomie 3 499,50 zł. – W konsekwencji w ubiegłym roku można było zarobić nawet 41 994 zł bez rejestrowania działalności – wskazywał Juszczyk.
Ekspert podkreśla, że działalność nierejestrowana jest atrakcyjna przede wszystkim ze względu na ograniczone formalności oraz brak obowiązku opłacania składek ZUS. – Co do zasady, bo jednak przy usługach, należy je odprowadzać – zaznacza Juszczyk. – Działalność taka podlega opodatkowaniu i rozliczeniu w zeznaniu rocznym według skali podatkowej.
Podatek i koszty. Granica, której nie wolno przekroczyć
Choć uproszczona forma działalności daje sporą swobodę, jeden warunek pozostaje absolutnie kluczowy. – Przychody miesięczne nie mogą przekroczyć wyznaczonego limitu – przypomina Piotr Juszczyk.
Jak dodaje, podatnik może jednocześnie uwzględniać ponoszone koszty. – Osiągając maksymalny przychód miesięczny i na przykład koszty rzędu 1 000 zł, de facto dochód będzie w kwocie wolnej od podatku, a więc w 30 tys. A tym samym nie zapłacimy podatku – tłumaczy ekspert.
Jego zdaniem działalność nierejestrowana najlepiej sprawdza się jako forma dorabiania do etatu albo bezpieczny sposób sprawdzenia pomysłu biznesowego przed założeniem firmy. – W mojej ocenie jest to dobry sposób na drobny zarobek, na przykład przy etacie lub na wypróbowanie działalności – dodaje ekspert.
Rewolucja w 2026 roku. Limit już nie miesięczny
Rok 2026 przyniósł jedną z największych zmian w zasadach prowadzenia działalności nierejestrowanej. Podniesiono nie tylko limit przychodów, ale także całkowicie zmieniono sposób jego liczenia. Granica przestała obowiązywać w ujęciu miesięcznym. Od teraz rozliczana jest kwartalnie.
Zgodnie z nowymi przepisami przychody z działalności nierejestrowanej w żadnym kwartale nie mogą przekroczyć 225 proc. minimalnego wynagrodzenia. Ponieważ płaca minimalna w 2026 roku wynosi 4 806 zł, kwartalny limit został ustalony na poziomie 10 813,50 zł.
Dla osób dorabiających oznacza to większą elastyczność prowadzenia drobnego biznesu. – Tym samym w jednym miesiącu będzie można zarobić więcej, w kolejnych zaś mniej. Ważne jedynie, aby suma z całego kwartału nie przekroczyła ustawowo określonego limitu – pisał o nowych zasadach serwis gazetaprawna.pl.
Kto nie może skorzystać. Znaczenie zawieszonej działalności
Nie każdy może prowadzić działalność nierejestrowaną. Przepisy przewidują wyraźne ograniczenie — skorzystać z niej może wyłącznie osoba fizyczna, która nie prowadziła działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy.
Jak wyjaśniała gazetaprawna.pl, do tego okresu wlicza się również czas zawieszenia firmy. Oznacza to, że przedsiębiorca, który miał działalność formalnie zawieszoną przez ostatnie pięć lat i faktycznie jej nie wykonywał, nadal może przejść na działalność nierejestrowaną.
W 2026 roku w tym zakresie przepisy nie uległy zmianie — pięcioletni okres karencji nadal obowiązuje.
Minimum formalności nie oznacza braku obowiązków
Osoby prowadzące działalność nierejestrowaną nie muszą wpisywać się do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ani zgłaszać działalności do GUS czy urzędu skarbowego. Nie prowadzą również księgi przychodów i rozchodów, nie opłacają zaliczek na podatek dochodowy ani, co do zasady, podatku VAT.
To duże uproszczenie, szczególnie przy niewielkich i nieregularnych dochodach. Nie oznacza to jednak całkowitego braku obowiązków. W określonych sytuacjach konieczne jest prowadzenie ewidencji sprzedaży, posiadanie kasy fiskalnej czy wystawienie faktury na żądanie klienta. Uzyskane dochody trzeba także wykazać w rocznym zeznaniu PIT-36.
Przekroczenie limitu. Co dzieje się dalej
Moment przekroczenia ustawowego limitu przychodów oznacza automatyczne zakończenie działalności nierejestrowanej.
Od tego dnia podatnik ma siedem dni na zarejestrowanie firmy w CEIDG. Po rejestracji zaczynają obowiązywać wszystkie standardowe zasady prowadzenia działalności gospodarczej, w tym składki ZUS oraz pełne obowiązki wobec fiskusa.