Zmiany w nawykach zakupowych europejskich, w tym polskich klientów sprawiły, że udział hipermarketów w rynku spożywczym się zmniejsza, zyskują natomiast dyskonty i sklepy convenience - wynika z raportu Savills. Sieci handlowe planują zmniejszenie powierzchni części sklepów.
- Zmniejszanie powierzchni sklepów i nowe formaty
- Wzrost inwestycji w sklepy spożywcze w Europie
- Przyszłość handlu - model omnichanne
- Trendy widoczne na polskim rynku spożywczym
- Polski rynek również stawia na multiformatowość
Z raportu wynika, że udział hipermarketów w europejskim rynku spożywczym spadł z 12 proc. w 2019 roku do 10 proc. w 2024 roku, a prognozy wskazują na dalszy spadek do 9 proc. w ciągu następnych 4 lat. Średnia powierzchnia sklepu spożywczego w Europie zmniejszyła się w latach 2020-2024 o 2,6 proc. Przy tym sieci handlowe planują ograniczyć powierzchnię wybranych sklepów nawet o 25 proc., a uzyskany w ten sposób metraż przeznaczyć na obsługę szybkich dostaw do klientów (tzw. logistykę ostatniej mili) lub na wynajem dla innych firm.
Zmniejszanie powierzchni sklepów i nowe formaty
„Zmiana nawyków konsumenckich wymusza na operatorach redefinicję portfeli nieruchomości. Dzisiejszy klient stawia na szybkość i bliskość, co sprawia, że strategiczny nacisk przesuwa się na gęste sieci miejskie i mniejsze formaty. Przykładem takiej transformacji są plany Carrefour, który do 2030 roku zamierza uruchomić 1750 nowych placówek w formatach convenience we Francji i Hiszpanii” - zauważyła Elżbieta Majdan z Savills Polska.
Wzrost inwestycji w sklepy spożywcze w Europie
Autorzy raportu zwrócili uwagę na 16-procentowy wzrost w 2025 r. wolumenu inwestycji w sklepy spożywcze na europejskim rynku - ich wartość osiągnęła poziom 6,1 mld euro. Kluczową rolę odegrały operacje typu sale-and-leaseback, czyli najmu zwrotnego, stanowiące aż 21 proc. całkowitego wolumenu inwestycji rynkowych. Jest to najwyższy udział tego typu transakcji od 13 lat. Najem zwrotny to rodzaj transakcji polegającej na tym, że właściciel nieruchomości sprzedaje ją nabywcy, a następnie wynajmuje od niego tą samą nieruchomość.
„W obliczu presji na marże i konieczności modernizacji systemów energetycznych, detaliści coraz częściej sięgają po transakcje sale-and-leaseback, aby uwolnić kapitał zamrożony w murach. Dla inwestorów nieruchomości, w których działają sklepy spożywcze, z długimi, indeksowanymi umowami najmu stanowią atrakcyjny produkt inwestycyjny” - stwierdziła Wioleta Wojtczak z Savills Polska.
Przyszłość handlu - model omnichanne
Eksperci uważają, że przyszłość handlu spożywczego będzie polegać na tzw. modelu omnichannel, w którym sklepy stacjonarne pełnią również rolę centrów realizacji zamówień online. Udział sprzedaży online w sektorze spożywczym ma ustabilizować się na poziomie 4,8 proc. do 2028 roku (poza rynkiem brytyjskim). Jednocześnie rosną wymagania kapitałowe związane z regulacjami ESG, m.in. w zakresie wymiany systemów chłodniczych czy montażu instalacji fotowoltaicznych, co staje się stałym elementem planowania wydatków inwestycyjnych sieci handlowych.
Trendy widoczne na polskim rynku spożywczym
Autorzy raportu zauważyli, że wiele trendów pokazanych w raporcie europejskim widocznych jest również widocznych na polskim rynku, choć zachowuje on swoją specyfikę. Żywność, napoje i wyroby tytoniowe to najsilniejsza kategoria handlu detalicznego w naszym kraju, odpowiadająca za 25,7 proc. sprzedaży detalicznej w 2025 r. Jednocześnie produkty te najrzadziej trafiają do koszyków online – udział handlu e-commerce na rynku spożywczym w Polsce w ubiegłym roku oscylował wokół 0,9 proc. miesięcznie. To wynik znacznie niższy od prognozowanej średniej dla Europy.
Polski rynek również stawia na multiformatowość
Polski rynek również stawia na multiformatowość. Autorzy raportu podali przykłady sieci Auchan i Carrefour, które działają w różnych formatach: od hipermarketów, przez supermarkety (o pow. 1000-2000 mkw.) i sklepy osiedlowe (MojeAuchan, Globi, Express), aż po placówki ultra-convenience na stacjach paliw. Dane GUS potwierdzają odwrót od dużych powierzchni sklepowych: na koniec 2024 r. w Polsce działało 545 hipermarketów (spadek o 1 placówkę względem 2020 r.) oraz 10 647 supermarketów, których liczba w tym samym okresie wzrosła o 2477 obiektów.
Również na polskim rynku inwestycyjnym zainteresowanie sektorem spożywczym pozostaje wysokie. „Przykładem aktywnego inwestora jest np. Centerscape, który w 2026 r. ogłosił zakup placówek sieci Lidl w Mszczonowie oraz Biedronki w Lidzbarku. Inwestorzy coraz częściej szukają też parków handlowych z silnym operatorem spożywczym. Potwierdzają to ostatnie duże transakcje, jak przejęcie 8 centrów handlowych Auchan przez Shopper Park Plus czy planowany zakup portfela nieruchomości Intermarche i Bricomarche przez amerykański Ares Management Corporation” - wskazano w raporcie.