Zaświadczenie z ZUS o stażu pracy to dokument, dzięki któremu w 2026 roku tysiące Polaków mogą zyskać dodatkowe lata stażu pracy. To efekt ważnych zmian w Kodeksie pracy, które pozwolą doliczyć wcześniej pomijane okresy zatrudnienia m.in. zlecania i działalność gospodarczą. Żeby jednak do tego doszło trzeba złożyć wniosek o zaświadczenie do ZUS. Bez tego dokumentu dodatkowe miesiące lub nawet lata pracy po prostu przepadną.
- Staż pracy - nowe zasady od 2026 roku
- Nie chodzi o emeryturę. To zupełnie inny staż
- Nawet 6 dni urlopu więcej
- Bez zaświadczenia z ZUS nic się nie doliczy
- Jak uzyskać zaświadczenie o stażu pracy z ZUS krok po kroku?
- Co zrobić z zaświadczeniem? Ważne terminy
- Jedna grupa może zostać poza nową ustawą stażową?
- Czy umowa o dzieło będzie również wliczana do stażu pracy?
Staż pracy - nowe zasady od 2026 roku
Zmiany dotyczące naliczania stażu pracy weszły do sektora publicznego od 1 stycznia 2026, a od 1 maja 2026 obowiązują także pracowników firm prywatnych. Nowe przepisy rozszerzają listę okresów, które można doliczyć do stażu pracy w rozumieniu Kodeksu pracy.
Do tej pory wiele osób przez lata pracowało na zleceniach albo prowadziło działalność gospodarczą, jednak te okresy nie dawały żadnych pracowniczych uprawnień związanych ze stażem. Teraz się to zmienia. Do stażu pracy mogą zostać zaliczone m.in.:
- okresy pracy na umowie zleceniu,
- działalność gospodarcza,
- współpraca przy prowadzeniu firmy,
- korzystanie z ulgi na start,
- praca wykonywana za granicą,
- okresy zawieszenia działalności związane z opieką nad dzieckiem,
- członkostwo w rolniczych spółdzielniach,
- służba w wybranych formacjach mundurowych.
Najważniejsze jest to, że przepisy pozwalają zaliczyć również wcześniejsze okresy, sprzed wejścia ustawy w życie. Nie chodzi więc wyłącznie o umowy zawarte w 2026 roku. To właśnie dlatego wiele osób zaczyna się interesować uzyskaniem dokumentów z ZUS i sprawdza ile dodatkowych lat pracy może odzyskać według nowych zasad.
Nie chodzi o emeryturę. To zupełnie inny staż
Wiele osób błędnie zakłada, że nowe przepisy zwiększą staż emerytalny albo wpłyną na wysokość przyszłej emerytury. ZUS podkreśla jednak wyraźnie, że tak nie jest.
Zmiany dotyczą wyłącznie stażu pracy liczonego według Kodeksu pracy, czyli tego, który wpływa na pracownicze uprawnienia. Nie zmieniają natomiast zasad przyznawania emerytury ani sposobu wyliczania świadczenia.
Staż pracy w Kodeksie pracy decyduje m.in. o:
- długości urlopu wypoczynkowego,
- dodatkach służbowych,
- nagrodach jubileuszowych,
- długości okresu wypowiedzenia,
- wysokości odprawy,
- możliwości ubiegania się o stanowiska wymagające określonego doświadczenia.
Nawet 6 dni urlopu więcej
Najgłośniej mówi się o urlopach. Wszystko dlatego, że po przekroczeniu 10 lat stażu pracy pracownikowi przysługuje 26 dni urlopu wypoczynkowego zamiast 20 dni. Dla części osób doliczenie dawnych zleceń czy działalności gospodarczej może oznaczać właśnie przekroczenie tego progu, czyli nawet 6 dodatkowych dni wolnych w roku.
Na zmianach mogą skorzystać szczególnie osoby, które przez lata pracowały poza klasycznym etatem, a dopiero później przeszły na umowę o pracę.
Bez zaświadczenia z ZUS nic się nie doliczy
Żeby pracodawca uznał dodatkowe okresy do stażu pracy, potrzebne jest odpowiednie zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Od początku 2026 roku na platformie ZUS działa specjalny formularz o nazwie "Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy" - USP.
Wniosek można złożyć wyłącznie elektronicznie przez konto eZUS. Po wydaniu dokumentu informacja pojawi się na koncie użytkownika. Osoby, które mają aktywne powiadomienia, mogą otrzymać wiadomość SMS, e-mail albo powiadomienie w aplikacji mZUS.
Jak uzyskać zaświadczenie o stażu pracy z ZUS krok po kroku?
- Zaloguj się na swoje konto ZUS: www.zus.pl/ezus/logowanie.
- W menu po lewej stronie wyszukaj zakładkę „Kreator wniosku «stażowe»” i kliknij, aby otworzyć.
- Po wejściu w zakładkę, najedź na pole „Utwórz nowy wniosek” i kliknij „Pokaż”.
- Uzupełnij wniosek (częściowo uzupełniony już o Twoje dane) i wyślij.
Co zrobić z zaświadczeniem? Ważne terminy
Otrzymane z ZUS zaświadczenie należy przekazać aktualnemu pracodawcy. Jeżeli ZUS nie będzie w stanie wydać takiego zaświadczenia bo np. przepracowany okres był dawno temu, istnieje możliwość udowodnienia stażu własnymi dokumentami. Trzeba je dostarczyć do ZUS.
Zaświadczenie należy dostarczyć pracodawcy w ciągu 24 miesięcy, licząc od:
- 1 stycznia 2026 roku - jeżeli jesteś zatrudniony u pracodawcy z sektora publicznego,
- 1 maja 2026 roku - jeżeli jesteś zatrudniony u pracodawcy z sektora prywatnego.
Jeżeli w tych terminach pracownik nie udowodni jakiegoś okresu pracy, pracodawca nie wliczy go do okresu zatrudnienia, od którego należą się uprawnienia pracownicze.
Jedna grupa może zostać poza nową ustawą stażową?
Choć nowe przepisy mają rozszerzyć staż pracy o działalność gospodarczą i umowy zlecenia pojawiają się wątpliwości dotyczące żołnierzy zawodowych. Część środowiska wojskowego alarmuje, że nowe zasady naliczania stażu pracy mogą nie obejmować osób pełniących służbę na podstawie odrębnych przepisów. W oficjalnych materiałach rządowych wymieniono część służb mundurowych m.in. Policję, Służbę Ochrony Państwa, Straż Graniczną, Państwową Straż Pożarną czy Służbę Celno-Skarbową, jednak brakuje jasnego potwierdzenia, że nowe zasady obejmą także wysługę lat w wojsku. Oznacza to, że osoby wstępujące do służby po latach prowadzenia firmy lub pracy na zleceniu mogą nie otrzymać takich samych uprawnień jak pracownicy objęci Kodeksem pracy.
Projekt rządowy rzeczywiście dotyczy przede wszystkim zmian w Kodeksie pracy oraz "okresu zatrudnienia", a żołnierze zawodowi funkcjonują na podstawie odrębnych przepisów programatycznych MON (Ustawa o obronie Ojczyzny z 2022 r.). To może powodować lukę.
Czy umowa o dzieło będzie również wliczana do stażu pracy?
Umowa o dzieło to specyficzny typ umowy, której efektem jest konkretny, z góry określony rezultat. Nie dotyczy ona powtarzalnych czynności oraz zakłada brak kierownictwa, dlatego nie będzie wliczana do stażu pracy.
Jakie okresy można doliczyć do stażu pracy w rozumieniu Kodeksu pracy od 2026 roku?
Do stażu pracy mogą zostać zaliczone m.in. umowa zlecenia, działalność gospodarcza, współpraca przy prowadzeniu firmy, ulga na start, praca za granicą, zawieszenie działalności przy opiece nad dzieckiem, członkostwo w rolniczych spółdzielniach i służba w wybranych formacjach mundurowych. Umowa o dzieło nie będzie wliczana.
Czy nowe przepisy o stażu pracy w Kodeksie pracy wpływają na emeryturę z ZUS?
Nie. ZUS podkreśla, że zmiany dotyczą wyłącznie stażu pracy liczonego według Kodeksu pracy; nie zmieniają zasad przyznawania emerytury ani sposobu wyliczania świadczenia.
Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje po przekroczeniu 10 lat stażu pracy?
Po przekroczeniu 10 lat stażu pracy pracownikowi przysługuje 26 dni urlopu wypoczynkowego zamiast 20 dni. Doliczenie dawnych zleceń czy działalności gospodarczej może oznaczać nawet 6 dodatkowych dni wolnych w roku.
Jak złożyć wniosek USP o zaświadczenie z ZUS do doliczenia okresów do stażu pracy?
Wniosek USP można złożyć wyłącznie elektronicznie przez konto eZUS. Na platformie ZUS działa formularz „Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy”.
Do kiedy trzeba dostarczyć pracodawcy zaświadczenie z ZUS o okresach doliczanych do stażu pracy?
Zaświadczenie należy dostarczyć pracodawcy w ciągu 24 miesięcy, licząc od 1 stycznia 2026 roku w sektorze publicznym albo od 1 maja 2026 roku w sektorze prywatnym. Po terminie pracodawca nie wliczy nieudowodnionego okresu do okresu zatrudnienia.