Czy dziennikarze mogą publikować wszystkie informacje?

Monika Pązik
rozwiń więcej
zakaz publikacji wizerunków bez odpowiedniej zgody, rzetelność informacji
Dziennikarze mają obowiązek służyć społeczeństwu i państwu zgodnie z etyką zawodową i zasadami współżycia społecznego. Powinni zachować szczególną staranność przy zbieraniu informacji oraz chronić dobra osobiste informatorów. Dziennikarze są uprawnieni do uzyskiwania informacji, ale nie mogą prowadzić ukrytej działalności reklamowej.

Dziennikarze powinni przestrzegać zasad etyki zawodowej dziennikarzy z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego, czyli powszechnie przyjętych reguł postępowania. Ustawa prawo prasowe (Dz.U. 1984, nr 5, poz. 24) stanowi, iż dziennikarze służą społeczeństwu i państwu jako zbiorowości.

Uprawnienia dziennikarzy

Zgodnie z art. 11 ustawy prawo prasowe dziennikarz ma prawo do uzyskania informacji w dwóch postaciach. Jak każdy obywatel ma prawo do informacji publicznych, ale również posiada specjalne dziennikarskie prawo do informacji. Dziennikarz ma prawo kontaktu z przedstawicielami jednostek organizacyjnych, a kierownicy tych jednostek powinni zapewnić swobodny kontakt dziennikarza z pracownikami oraz umożliwienia mu zebrania informacji i opinii. Jednakże dziennikarze nie mogą zmuszać osób trzecich do udzielania informacji, jeżeli usłyszeli kategoryczny sprzeciw co do wypowiedzi na dany temat.

Zobacz też: Dziennikarz

Obowiązki dziennikarzy

Zgodnie z przepisami prawa prasowego dziennikarz powinien zachować szczególną staranność i rzetelność przy zbieraniu materiałów prasowych jednocześnie ze sprawdzeniem zgodności z prawda uzyskanych wiadomości. Ważne jest, aby dziennikarz zachował dokładność i precyzyjność podczas szukania informacji. Dodatkowo dziennikarz powinien chronić dobra osobiste i interesy informatorów działających w dobrej wierze. Z treści art. 12 pkt. 2 prawa prasowego dziennikarz ma obowiązek dbać o poprawność językową i unikać wulgaryzmów. Jeżeli zatem media kształtują wzorce zachowań to istotne jest, aby prasa, radio i telewizja przestrzegały zasad poprawności językowej. Zabronione jest prowadzenie ukrytej działalności reklamowej, czyli stosowanie tzw. kryptoreklamy. W odniesieniu do dziennikarzy kryptoreklamą może być wypowiedź, która zachęca do nabycia towarów i usług pod pozorem neutralnej informacji.

Do dóbr osobistych należy przede wszystkim zaliczyć zdrowie, wolność, wizerunek czy swobodę sumienia. Na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, jeżeli dobra osobiste zostaną naruszone można żądać zaniechania takiego działania i usunięcia skutków takiego działania.

Zakaz określonych wypowiedzi

Art. 13 ustawy prawo prasowe zabrania dziennikarzom wypowiadać w prasie opinii dotyczących rozstrzygnięć sądowych przed wydaniem orzeczenia w I instancji. Uzasadnieniem jest ochrona i poszanowanie interesów osób uczestniczących w postępowaniu przed sądem. Zabronione jest publikowanie wizerunków stron, świadków, pokrzywdzonych, publikowania ich danych osobowych, chyba że osoby te wyrażą zgodę na publikację. Ponadto  na podstawie przepisów prawa karnego rozpowszechnianie wiadomości z postępowania przygotowawczego jest przestępstwem zagrożonym karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2. Taka regulacja ma na celu ochronę wszystkich osób uczestniczących w tych postępowaniach, bowiem media wywierają ogromny wpływ na opinię publiczną. Upublicznienie niektórych wiadomości mogłoby skutkować pojawieniem się wątpliwości co do niezawisłości sędziowskiej w danej sprawie.

Publikacja informacji utrwalonych

Informacje utrwalone za pomocą zapisów fonicznych i wizualnych wymagają zgody informatora poprzez każde zachowanie, które ujawnia jego wolę. Cytowane wypowiedzi w materiale prasowym, które nie zostały jeszcze upublicznione wymagają autoryzacji. Dokonanie przez dziennikarza autoryzacji zwalnia go z ponoszenia odpowiedzialności za naruszenia praw innych osób. Dziennikarzowi nie wolno opublikować informacji, którą informator zastrzegł jako tajemnicę służbową lub zawodową. Dodatkowo bez zgody osoby informującej nie można publikować informacji związanych ze sferą prywatną tej osoby. Odmiennie traktowane są osoby, które udzielają się publicznie a ich prywatna sfera życia bezpośrednio wiąże się z prowadzeniem działalności publicznej.

Zobacz też: Czy dziennikarze nadal mają prawo do wcześniejszej emerytury

Prawo
Ceny gazu ziemnego wzrosną o 45 proc. w lipcu? Posłowie PiS chcą nowej ustawy
29 kwi 2024

Politycy partii Prawo i Sprawiedliwość wystąpili z inicjatywą przyjęcia przez Sejm ustawy, która miałaby na celu zamrożenie cen gazu ziemnego. W obliczu zbliżających się podwyżek, posłowie chcą chronić interesy polskich rodzin.

Od 300 do 1200 zł – tyle będzie wynosił bon energetyczny. A próg dochodowy? Od 1700 do 2500 zł. Decyzje zapadną 7 maja.
29 kwi 2024

Stały Komitet Rady Ministrów w poniedziałek przyjął nie tylko rewizję KPO i Plan Finansowy Państwa na lata 2024–2027, ale także projekt ustawy o bonie energetycznym – podał na platformie X szef Stałego Komitetu RM Maciej Berek. Projektem w sprawie bonu rząd zajmie się 7 maja.

Termin zwrotu VAT nie będzie krótszy. Będzie też jeden termin wdrożenia KSeF dla wszystkich podatników. Opublikowano projekt ustawy
29 kwi 2024

W związku ze zdiagnozowanymi problemami konieczne jest przesunięcie terminu wdrożenia KSeF. Obowiązek obejmie wszystkich podatników (czynnych i zwolnionych z VAT) w jednym terminie, tj. 1 lutego 2026 r. Skrócenie terminu zwrotu VAT również zostaje odroczone.

Ograniczenie nocnej sprzedaży alkoholu w Warszawie. Od 6 maja konsultacje
29 kwi 2024

W Warszawie 6 maja 2024 r. rozpoczną się konsultacje społeczne w sprawie ograniczenia nocnej sprzedaży alkoholu. Potrwają do końca czerwca. Swoją opinię można przekazać bezpośrednio bądź elektronicznie – poinformował stołeczny ratusz.

Przepisy o e-prywatności będą zawieszone do 2026 r. Platformy będą korzystały ze specjalnych technologii przetwarzania danych
29 kwi 2024

Część przepisów dotyczących e-prywatności będzie zawieszonych do 2026 r. Umożliwi to platformom internetowym korzystanie ze specjalnych technologii przetwarzania danych w celu wykrywania treści przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci. Unia Europejska wciąż nie ma jednolitych przepisów dotyczących zwalczania wykorzystywaniu dzieci w internecie.

We wtorek zbierze się rząd. W planach m.in. rewizja KPO i przedłużenie ochrony tymczasowej dla Ukraińców
29 kwi 2024

Rząd będzie pracował we wtorek, 30 kwietnia, nad rewizją KPO, przedłużeniem ochrony tymczasowej dla Ukraińców uciekających przed wojną i Wieloletnim Planem Finansowym Państwa.

Ważny wyrok w sprawie organizacji koncertu WOŚP, podczas którego zamordowano Pawła Adamowicza
29 kwi 2024

W styczniu 2019 roku doszło do tragicznego zabójstwa prezydenta Gdańska, Pawła Adamowicza, podczas finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Organizatorzy tej imprezy, razem z policjantami i urzędnikami, stanęli przed sądem. Ostatecznie, prawomocnie uniewinniono organizatorów WOŚP, w tym obecną ministra ds. społeczeństwa obywatelskiego, Agnieszkę Buczyńską, dwóch policjantów oraz urzędnika Zarządu Dróg i Zieleni. Jednak szef firmy ochroniarskiej został skazany, a wyrok wobec kierownika ochrony uchylono z powodu braku obrońcy podczas jednej z rozpraw.

Majówkowa noc w lesie. Czy to legalne?
29 kwi 2024

Tegoroczna majówka jest wyjątkowo długa i… wyjątkowo ciepła. To może być pierwsza dobra okazja do przenocowania na zewnątrz, czyli na przykład w lesie. A czy to jest w ogóle legalne? Sprawdzamy.

Boże Ciało w 2024 roku. Kiedy wypada i czy jest dniem wolnym od pracy?
29 kwi 2024

Boże Ciało już niebawem. W 2024 r. święto to wypada dość nietypowo. Czy uda się zorganizować tzw. długi weekend? Co z zakupami?

Dokument potwierdzający tożsamość Ukraińca - zmiany w ustawie pomocowej
29 kwi 2024

Dokumentem potwierdzającym tożsamość Ukraińca ma być okazanie ważnego dokumentu podróży. RPO ma wiele wątpliwości co do zamian w ustawie pomocowej dla obywateli Ukrainy przebywających w Polsce.

pokaż więcej
Proszę czekać...