Kara pozbawienia wolności nie tylko w zakładzie karnym

Marcin May
Radca prawny
rozwiń więcej
Kara pozbawienia wolności nie tylko w zakładzie karnym/Fot. Shutterstock / Shutterstock
Osoby, które zostały skazane na karę pozbawienia wolności, mają do wyboru dwie instytucje prawne, które dają im możliwość odbycia tej kary poza zakładem karnym.

W zależności od swojej sytuacji życiowej oraz prawnej można skorzystać z systemu dozoru elektronicznego albo warunkowego przedterminowego zwolnienia.

Czym są obie te instytucje, jakie są ich przesłanki i różnice pomiędzy nimi?

Warunkowe przedterminowe zwolnienie

Instytucję warunkowego przedterminowego zwolnienia można zastosować w razie skazania na karę pozbawienia wolności, karę 25 lat pozbawienia wolności oraz karę dożywotniego pozbawienia wolności. O tym, czy uzyskamy warunkowe zwolnienie z odbycia reszty kary decyduje sąd penitencjarny właściwy dla miejsca pobytu skazanego, na podstawie pewnych kryteriów takich jak:

  • postawa, właściwości i warunki osobiste skazanego,
  • okoliczności popełnienia przestępstwa,
  • zachowanie po popełnieniu przestępstwa i w czasie odbywania kary.

Kryteria te uzasadniają przekonanie, że skazany po zwolnieniu będzie stosował się do orzeczonego środka karnego lub zabezpieczającego i przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa. We wniosku dobrze jest wskazać jakie kroki poczynił skazany, aby udowodnić przed sądem swoją chęć zmiany, np. może być to zaświadczenie o uczęszczaniu na terapię w razie problemów z alkoholem czy opinia opiekuna o zachowaniu się skazanego przebywającego w zakładzie karnym. Skazany może ubiegać się o warunkowe przedterminowe zwolnienie po odbyciu przez niego co najmniej połowy kary.

System dozoru elektronicznego

System dozoru elektronicznego (tzw. obroża elektroniczna) jest uregulowany w kodeksie karnym wykonawczym i sprowadza się do kontroli zachowania skazanego przy użyciu środków technicznych. Zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego udziela skazanemu sąd penitencjarny właściwy dla miejsca pobytu skazanego, pod warunkiem spełniania łącznie następujących przesłanek:

  • wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą roku i sześciu miesięcy, a skazany nie dopuścił się recydywy,
  • udzielenie zezwolenia na obycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego jest wystarczające do osiągnięcia jej celów,
  • skazany posiada określone miejsce stałego pobytu,
  • w sytuacji, gdy wspólnie ze skazanym zamieszkują osoby pełnoletnie, muszą one wyrazić pisemną zgodę, która obejmuje umożliwienie podmiotowi dozorującemu przeprowadzenie czynności kontrolnych,
  • warunki techniczne pozwalają na wykonanie kary w systemie dozoru elektronicznego, w szczególności obejmują liczbę oraz zasięg dostępnych nadajników jak również rejestratorów czy możliwości organizacyjne ich obsługi.

Tak samo jak w przypadku warunkowego przedterminowego zwolnienia, za udzieleniem zezwolenia na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego przemawia dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego, dlatego w uzasadnieniu dobrze jest wykazać starania, które skazany poczynił przebywając w zakładzie karnym, mające na celu jego resocjalizację, przedkładając dowody tj. opinie psychologów, opiekunów czy dyrektora zakładu karnego. Z tej instytucji prawnej można skorzystać w dowolnym momencie, po odbyciu zaledwie jednego dnia orzeczonej kary pozbawienia wolności, a nawet gdy jeszcze nie rozpoczęto jej wykonywania w zakładzie karnym.

Prawo
Łatwiejsza zmiana nazwiska po rozwodzie. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji
06 maja 2025

Łatwiejsza zmiana nazwiska po rozwodzie. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Za projekt odpowiedzialne było Ministerstwo Sprawiedliwości. Jest to część pakietu deregulacyjnego.

Nawet 347 zł miesięcznie dofinansowania z PFRON do opieki na dziecko
06 maja 2025

Maksymalnie 347 zł miesięcznie mogą uzyskać osoby z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności. Trwa jeszcze nabór wniosków. Kto może ubiegać się o taką pomoc?

Konklawe 2025 już dziś. Będą 4 polscy kardynałowie [PROCEDURA krok po kroku]
07 maja 2025

Konklawe 2025 rozpocznie się już dziś w środę 7 maja. Przedstawiamy, jak wygląda pełna procedura konklawe krok po kroku. Kto z Polski bierze udział w wyborze nowego papieża? Jest 4 polskich kardynałów: Stanisław Ryłko, Kazimierz Nycz, Konrad Krajewski i Grzegorz Ryś.

Pilne! Nie będzie obniżki składki zdrowotnej. Weto prezydenta. Sejm nie ma szans na przegłosowanie prezydenta
06 maja 2025

Prezydent Andrzej Duda zawetował ustawę obniżającą składkę zdrowotną dla przedsiębiorców - poinformowała we wtorek szefowa kancelarii prezydenta Małgorzata Paprocka.

Te osoby muszą rozliczyć się z ZUS-em do 31 maja 2025 r. Limity przychodów dla osób dorabiających do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego
06 maja 2025

Osoby pobierające świadczenie lub zasiłek przedemerytalny, które jednocześnie osiągają przychody, mają obowiązek do 31 maja dostarczyć do ZUS-u zaświadczenia o osiągniętych przychodach za okres od 1 marca 2024 r. do 29 lutego 2025 r.

1200 zł na wakacje w 2025 r. dla dzieci do 16 roku życia. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić!
06 maja 2025

Nawet 1200 zł może otrzymać dziecko na wakacje w 2025 r. Sprawdź szczegóły! Wakacje rozpoczynają się 28 czerwca 2025 r.

Czy polskie służby korzystają z Pegasusa w 2025 roku? Koordynator Służb Specjalnych: to tajemnica
06 maja 2025

W interpelacji poselskiej jeden z posłów zapytał na początku kwietnia 2025 r., czy obecnie polskie służby specjalne (CBA, ABW, SSW, SKW) dysponują oprogramowaniem do prowadzenia kontroli operacyjnej typu „Pegasus”. Jeszcze w tym samym miesiącu odpowiedzi na interpelację udzielił Tomasz Siemoniak - minister - członek Rady Ministrów, Koordynator Służb Specjalnych.

Seniorzy tracą całe swoje majątki i są umieszczani w DPS-ach na koszt gmin przez niemoralną lukę prawną. Sprawa skierowana do MRPiPS
07 maja 2025

W dniu 18 marca br. Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski zwróciło się do MRPiPS o podjęcie interwencji w celu wyeliminowania dostrzeżonej przez samorządy głęboko niemoralnej i niesprawiedliwej społecznie luki w przepisach, która pozwala rodzinom seniorów na pozbawianie ich całego majątku (wartego nawet kilka milionów złotych) i umieszczanie ich w domach pomocy społecznej, za które finalnie koszt ponosi gmina, pomimo, że istnieje notarialna umowa zobowiązaniowa, na podstawie której rodziny tych seniorów powinny zapewniać im, do końca życia, opiekę i ponosić koszty ich utrzymania.

To koniec groszowych emerytur dla tych grup zawodowych: ZUS dopłaci do składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne [REWOLUCYJNY PROJEKT]
06 maja 2025

To koniec groszowych emerytur dla tych grup zawodowych. Jeśli dochody w 3. ostatnich latach podatkowych średniorocznie nie przekraczają 125% minimalnego wynagrodzenia, państwo dopłaci do składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Taki jest projekt. Nowa regulacja pozwoli na objęcie systemem ubezpieczeń i wsparcia finansowego. Artyści o niskich i nieregularnych dochodach będą mogli liczyć na dopłaty do składek, finansowane ze środków publicznych. Dzięki temu nie tylko uzyskają stabilność dochodową, ale także dostęp do świadczeń socjalnych na równych zasadach.

Rozwód pozasądowy – będzie można rozwiązać małżeństwo przed kierownikiem USC. Jaka będzie procedura? Są już założenia nowelizacji
06 maja 2025

W ramach deregulacji prawa Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawiło pod koniec kwietnia 2025 r. założenia nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz niektórych innych ustaw, która ma na celu wprowadzenie możliwości pozasądowego rozwiązania małżeństwa (tzw. rozwodu pozasądowego). W tym nowym trybie rozwiązanie małżeństwa następowało będzie w drodze czynności podejmowanych przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, który sprawdzi, czy zaistniały ustawowe przesłanki rozwodu pozasądowego i dokona odpowiednich wpisów w rejestrze stanu cywilnego. Ten nowy tryb rozwodu ma być wyjątkiem od zasady rozwiązania małżeństwa przez sąd.

pokaż więcej
Proszę czekać...