Gotówka od ojca: skarbówka stawia sprawę jasno i mówi o braku zwolnienia z podatku od darowizny

Adam Kuchta
rozwiń więcej
podatek od darowizny / Gotówka od ojca: skarbówka stawia sprawę jasno i mówi o braku zwolnienia z podatku od darowizny / Shutterstock

Darowizna w gotówce od członka najbliższej rodziny może skończyć się podatkiem. Skarbówka w najnowszej interpretacji jasno wskazała, że wpłata pieniędzy (otrzymanych „do ręki” od ojca) na własne konto przez obdarowanego nie wystarczy do zwolnienia z podatku – liczy się przelew lub przekaz od darczyńcy.

rozwiń >

Darowizna w gotówce a zwolnienie z podatku – nowa interpretacja indywidualna skarbówki zaskakuje wielu podatników!

Nowa interpretacja indywidualna, z dnia 4 września 2025 r., wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, może wywołać duże poruszenie wśród podatników. Sprawa dotyczyła przekazania darowizny w formie gotówki, która następnie została wpłacona na konto przez obdarowanego. Do tej pory wiele osób było przekonanych, że taka forma dokumentacji wystarczy, aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jednak skarbówka jasno stwierdziła, że takie rozwiązanie nie spełnia wymogu ustawowego.

Jak czytamy w interpretacji: „Przekazanie darowizny środków pieniężnych w gotówce, z późniejszą wpłatą na konto przez obdarowanego, nie spełnia wymogu dokumentacji przewidzianej w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, co wyklucza możliwość zwolnienia podatkowego.” To oznacza, że osoby, które w podobny sposób przyjmują darowizny, mogą zostać obciążone podatkiem, mimo że zgłoszą darowiznę w urzędzie skarbowym w ustawowym terminie.

Jak wyglądała sprawa podatnika i dlaczego ojciec przekazał synowi pieniądze w gotówce zamiast przelewem na konto?

Cała sprawa rozpoczęła się 9 lipca 2025 r., kiedy do Krajowej Informacji Skarbowej wpłynął wniosek podatnika o wydanie interpretacji indywidualnej. Wnioskodawca opisał bardzo typową sytuację rodzinną. Ojciec podatnika, posiadający oszczędności w walucie obcej (EUR), dokonał ich przewalutowania na złote polskie w banku. Po przewalutowaniu nie wpłacił jednak pieniędzy na swoje konto, tylko przekazał je bezpośrednio synowi – w gotówce. Syn, jako obdarowany, niezwłocznie wpłacił te środki na własny rachunek bankowy.

Podkreślono, że darowizna pochodziła wyłącznie z majątku ojca, była całkowicie dobrowolna i dokonana w celu nieodpłatnego przysporzenia majątku dziecku, bez jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego. Syn planował zgłosić darowiznę na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy, aby móc skorzystać ze zwolnienia z podatku, przysługującego najbliższej rodzinie w tzw. grupie „zero”.

Czy wpłata gotówki przez syna na własne konto może zastąpić przelew ojca? Oto jest pytanie, które wywołało burzę

Zapytanie do skarbówki było wprost: „Czy w przedstawionym stanie faktycznym sposób przekazania darowizny – polegający na tym, że Pana ojciec przewalutował walutę obcą na złote polskie, a następnie przekazał Panu środki w gotówce, które Pan wpłaciłem na swoje konto – spełnia warunki określone w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, umożliwiające skorzystanie ze zwolnienia od podatku z tytułu darowizny otrzymanej od osoby z tzw. grupy zero?”

Zdaniem wnioskodawcy – tak. Podatnik argumentował on, że wpłata na konto obdarowanego jest wystarczającą formą dokumentowania darowizny. Podkreślał, że przecież można jednoznacznie ustalić źródło pochodzenia pieniędzy, a przepisy miały chronić przed fikcyjnymi darowiznami, a nie utrudniać życie podatnikom.

Jak wskazano w stanowisku podatnika: „Uważa Pan, że taki sposób dokumentowania (wpłata przez obdarowanego) również spełnia wymogi ustawowe, ponieważ z obrotu spraw jednoznacznie wynika źródło pochodzenia środków oraz zamiar ich nieodpłatnego przekazania.”

Skarbówka mówi „nie” – stanowisko podatnika uznane za nieprawidłowe i bez prawa do zwolnienia z podatku od darowizn

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie pozostawił złudzeń – stanowisko podatnika zostało uznane za nieprawidłowe. Organ skarbowy w sposób jednoznaczny wskazał, że przepisy wymagają udokumentowania darowizny pieniężnej dowodem przekazania środków przez darczyńcę na rachunek obdarowanego lub poprzez przekaz pocztowy.

Wpłata gotówki przez samego obdarowanego nie jest wystarczająca. Skarbówka podkreśliła: „W opisanej we wniosku sytuacji nie można uznać udokumentowania otrzymania przez Pana środków pieniężnych w sposób określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, tj. dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym”.

Na jakie przepisy powołała się skarbówka i jakie szczegóły z ustawy o podatku od spadków i darowizn były istotne dla tej sprawy?

Organ skarbowy powołał się w swoim rozstrzygnięciu na następujące przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn. Otóż:

  • art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym podatkowi podlega nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem darowizny,
  • art. 5 ustawy, mówiący, że obowiązek podatkowy ciąży na obdarowanym,
  • art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy, który precyzuje moment powstania obowiązku podatkowego,
  • oraz przede wszystkim na art. 4a ustawy, wskazujący warunki zwolnienia.

Zgodnie bowiem z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

  1. zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
  2. w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Dlaczego to właśnie forma przekazania darowizny zadecydowała o podatku i jakie to miało znaczenie dla całej sprawy?

Skarbówka tłumaczy, że intencją ustawodawcy było jednoznaczne powiązanie przelewu z darczyńcą. To właśnie przelew lub przekaz pocztowy mają pełnić funkcję dowodu, że środki rzeczywiście zostały przekazane od określonej osoby.

Wpłata gotówki przez samego obdarowanego nie daje – zdaniem organu skarbowego – tego samego stopnia pewności. Jak zaznaczono: „podejmowanie innych czynności w celu udokumentowania otrzymania środków pieniężnych tytułem darowizny jest niewystarczające albo zbędne”. Tym samym nawet jeżeli nie ma żadnych wątpliwości co do pochodzenia pieniędzy, formalny wymóg nie został spełniony. A brak spełnienia wymogu równa się brak zwolnienia podatkowego.

Co teraz muszą wiedzieć podatnicy? Konsekwencje i praktyczne wnioski po tej interpretacji skarbówki

Nowa interpretacja ma istotne konsekwencje dla wszystkich osób, które przyjmują darowizny w gotówce. Do tej pory wiele rodzin, nieświadomych obowiązujących przepisów, decydowało się na przekazanie pieniędzy „do ręki”, a następnie szybkie ich wpłacenie na konto przez obdarowanego. Teraz wiadomo, że takie działanie nie chroni przed podatkiem.

Oznacza to, że aby uniknąć podatku, należy dopilnować, by darczyńca sam przelał pieniądze na konto obdarowanego albo skorzystać z przekazu pocztowego. Inne rozwiązanie, nawet jeśli pieniądze trafią ostatecznie na konto obdarowanego, będzie traktowane jako niespełniające warunku zwolnienia.

Przykład

Załóżmy, że ojciec przekazuje córce 100 000 zł w gotówce. Córka idzie do banku i wpłaca je na swoje konto. Następnie wypełnia formularz SD-Z2 i liczy na zwolnienie z podatku.

W świetle tej interpretacji – zwolnienia nie ma. Dlaczego? Bo nie istnieje dowód przekazania środków z konta ojca na konto córki. Jest tylko dowód wpłaty gotówki przez córkę. A to za mało. W rezultacie, jeśli kwota przekroczy ustawowy limit wolny od podatku (36 120 zł), obdarowany zapłaci podatek według zasad ogólnych dla I grupy podatkowej.

Najważniejsze 3 wnioski z interpretacji skarbówki – o czym trzeba zapamiętać, aby nie wpaść w pułapkę podatkową od darowizn?

  1. Darowizna gotówkowa przekazana „do ręki” nie daje prawa do zwolnienia podatkowego, nawet jeśli obdarowany wpłaci pieniądze na swoje osobiste konto bankowe.
  2. Jedyną skuteczną formą udokumentowania jest przekazanie pieniędzy na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
  3. Każde odstępstwo od powyższej zasady może oznaczać konieczność zapłaty podatku, jeśli przekroczony zostanie próg zwolnienia, zgodnie z poniższą tabelą.

Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory

Tabela: Skale podatkowe w podatku od spadków i darowizn

Poniższa tabela zawiera skale podatkowe w podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie ustalenia kwot wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnionych od podatku od spadków i darowizn i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem oraz skal podatkowych, według których oblicza się ten podatek.

Kwoty nadwyżki w zł

Podatek wynosi

ponad

do

1) od nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej

 

11 833

3%

11 833

23 665

355 zł i 5% od nadwyżki ponad 11 833 zł

23 665

 

946 zł 60 gr i 7% od nadwyżki ponad 23 665 zł

2) od nabywców zaliczonych do II grupy podatkowej

 

11 833

7%

11 833

23 665

828 zł 40 gr i 9% od nadwyżki ponad 11 833 zł

23 665

 

1893 zł 30 gr i 12% od nadwyżki ponad 23 665 zł

3) od nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej

 

11 833

12%

11 833

23 665

1420 zł i 16% od nadwyżki ponad 11 833 zł

23 655

 

3313 zł 20 gr i 20% od nadwyżki ponad 23 665 zł

Infor.pl
Nowości w ZUS i świadczeniach od 1 stycznia 2026 roku
07 sty 2026

Przeliczenia czerwcowych emerytur, wyższy zasiłek pogrzebowy, nowa grupa uprawnionych do świadczenia wspierającego i zmieniony portal internetowy ZUS dla przedsiębiorców – to tylko część zmian, które przyniósł dla klientów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 2026 rok - informuje Anna Szaniawska, regionalny rzecznik ZUS w województwie małopolskim.

Ruszają egzaminy zawodowe w sesji zimowej w Formule 2019 i Formule 2017
07 sty 2026

W czwartek, 8 stycznia 2026 roku rozpoczyna się zimowa sesja egzaminu zawodowego w Formule 2019 oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w Formule 2017. Wyniki zostaną ogłoszone 27 marca 2026 r.

Im starszy pracownik, tym mniej absencji chorobowych. Podsumowanie roku
07 sty 2026

Okazuje się, że im pracownik jest starszy, tym ma mniej absencji chorobowych. Podsumowanie roku 2025 wykazuje, iż co 10. pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim dłużej niż 3 tygodnie rocznie.

Nowość w 2026 r.: koniec z papierowymi umowami? Od dziś podpiszesz umowę o pracę przez telefon
07 sty 2026

Od dziś umowę o pracę, zlecenie czy kontrakt z nianią podpiszesz bez wychodzenia z domu. Ministerstwo właśnie uruchomiło przełomowy system do elektronicznego zawierania umów. Gotowe szablony, podpis przez mObywatel i automatyczne zgłoszenie do ZUS — wszystko w jednym miejscu. Sprawdź, jak działa i kto może korzystać - bo to prawdziwa nowość na 2026 rok.

Okres od 24 grudnia 2025 r. do 6 stycznia 2026 r. to sprawdzian kultury pracy w firmie
07 sty 2026

Okres od 24 grudnia 2025 r. do 6 stycznia 2026 r. to sprawdzian kultury pracy w firmie. Dla działu HR to symboliczny czas w roku. Co w tym momencie jest najważniejsze?

Co naprawdę daje znaczny stopień niepełnosprawności w 2026 roku? Świadczenia, pieniądze i prawa
07 sty 2026

Znaczny stopień niepełnosprawności to najwyższy możliwy poziom wsparcia. Jednak w praktyce wiele osób, które odbierają takie orzeczenie, przeżywa rozczarowanie. Bo zamiast automatycznych pieniędzy pojawiają się pytania, formularze, dodatkowe komisje i decyzje. W 2026 roku znaczny stopień naprawdę daje dużo, ale tylko wtedy, gdy wiadomo, jak z niego skorzystać. Sam dokument jest punktem wyjścia, a nie metą.

Nie wiesz, co chcesz w życiu robić? Zadaj sobie 8 pytań. Sprawdź, co wyjdzie
07 sty 2026

Niepewność bardzo często towarzyszy osobom wkraczającym na rynek pracy. Nie wiesz, co chcesz w życiu robić? Zadaj sobie 8 pytań i sprawdź, jak znaleźć właściwy kierunek zawodowy i zrozumieć siebie.

Wzrost emerytury jeszcze przed waloryzacją. 5116,99 zł - kto dostanie tyle pieniędzy?
07 sty 2026

Na przestrzeni 3 lat to świadczenie wzrosło aż o 1174,18 złotych. Grono osób uprawnionych do jego pobierania jest szczególne. Muszą mieć konkretne osiągnięcia, które nie są dostępne dla każdego. O co chodzi?

ZUS: Wzrosła wysokość nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego
07 sty 2026

Zakład Ubezpieczeń Społecznych podał dane dotyczące nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. W październiku 2025 r. świadczenia pobierało 9,8 tys. osób. Przeciętna wysokość kompensówki wyniosła 4526,16 zł.

Ostrzeżenie hodowców zwierząt: istnieje prawny obowiązek poinformowania o podejrzeniu chorób zakaźnych u zwierząt np. wirus HPAI
07 sty 2026

MRiRW ostrzega hodowców zwierząt: istnieje prawny obowiązek poinformowania o podejrzeniu chorób zakaźnych u zwierząt np. wirusa HPAI. Podtyp H5N1 został wykryty na fermie drobiu w Żaganiu. Jakie moją być konsekwencje braku powiadomienia Inspekcji Weterynaryjnej lub innych odpowiednich organów?

pokaż więcej
Proszę czekać...