RPO w piśmie z 29 maja 2026 roku domaga się od ministra finansów ponownego rozpatrzenia sprawy ofiar tzw. ulgi meldunkowej. MFiG odmówiło wprowadzenia specjalnych rozwiązań dla poszkodowanych, mimo że Trybunał Konstytucyjny uznał przepisy za niezgodne z konstytucją. Fiskus nie chce wznawiać postępowań podatkowych, bo wyrok TK nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw. Kogo to dotyczy?
- Co to jest ulga meldunkowa? Kogo dotyczy problem?
- Dlaczego przepisy były niekonstytucyjne? Wyrok Trybunału Konstytucyjnego
- Skala problemu: emeryci zapłacili 112 tys. zł, musieli wziąć pożyczkę
- Wymiana pism RPO z Ministerstwem Finansów – chronologia ostatnich zdarzeń w temacie ulgi meldunkowej
- Dodatkowy problem: przedawnienie zobowiązań podatkowych
- Co zapamiętać? Najważniejsze informacje w pigułce
- Pytania i odpowiedzi o ulgę meldunkową (FAQ)
Co to jest ulga meldunkowa? Kogo dotyczy problem?
Ulga meldunkowa to potoczna nazwa zwolnienia z podatku dochodowego, które obowiązywało w latach 2007–2008.
Kogo dotyczyła? Osoby, które:
- kupiły nieruchomość (mieszkanie, dom) w latach 2007–2008;
- sprzedały ją przed upływem 5 lat od daty zakupu;
- normalnie musiałyby zapłacić 19% podatku od dochodu ze sprzedaży.
Jak działała ulga? Żeby nie płacić podatku, wystarczyło złożyć oświadczenie, że przez co najmniej 12 miesięcy byłeś zameldowany w sprzedawanej nieruchomości
Problem? Tysiące osób nie wiedziało o tym warunku lub zapomniało złożyć oświadczenie o zameldowaniu. W efekcie – mimo że faktycznie mieszkali w tej nieruchomości – zapłacili wysoki podatek lub zostali objęci egzekucją komorniczą.
Kupiłeś mieszkanie w 2007 za 200 tys. zł, sprzedajesz w 2010 za 300 tys. zł. Dochód: 100 tys. zł. Podatek 19% = 19 tys. zł. Jeśli zapomniałeś złożyć oświadczenie o zameldowaniu – musiałeś zapłacić, mimo że mieszkałeś w tym lokalu.
Dlaczego przepisy były niekonstytucyjne? Wyrok Trybunału Konstytucyjnego
9 lipca 2025 roku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy o uldze meldunkowej są niezgodne z konstytucją.
Uzasadnienie TK: Ustawodawca nie zapewnił podatnikom realnej możliwości skorzystania z ulgi. Warunek w postaci formalnego oświadczenia o zameldowaniu był nadmierną barierą.
Problem prawny: Wyrok TK nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw. Z tego powodu:
- Organy podatkowe odmawiają wznowienia postępowań;
- Poszkodowani nie mogą odzyskać niesłusznie pobranego podatku;
- Trwa spór prawny o moc obowiązującą wyroku.
Skala problemu: emeryci zapłacili 112 tys. zł, musieli wziąć pożyczkę
RPO przytacza dramatyczny z życia wzięty przykład starszego małżeństwa, które:
- Przez 4 lata było pod egzekucją komorniczą z emerytury.
- Po niekorzystnych wyrokach sądów fiskus nasilił działania egzekucyjne.
- Emeryci, obawiając się utraty mieszkania, zaciągnęli pożyczkę.
- Łącznie zapłacili już ok. 112 tys. zł (podatek + koszty egzekucyjne + odsetki).
- Do dziś spłacają pożyczkę.
To pokazuje skalę niesprawiedliwości: emeryci zapłacili podatek przez niekonstytucyjne przepisy i nie mogą odzyskać pieniędzy.
Wymiana pism RPO z Ministerstwem Finansów – chronologia ostatnich zdarzeń w temacie ulgi meldunkowej
8 grudnia 2025: Ministerstwo Finansów pisze do RPO: „Analizujemy, jakie skutki prawne wywołuje wyrok. Analiza nie została zakończona".
10 lutego 2026: RPO Marcin Wiącek pisze ponownie do ministra Andrzeja Domańskiego – prosi o wyniki analiz i stanowisko wobec poszkodowanych.
13 marca 2026: MFiG odpowiada: „Nie przewiduje się wprowadzenia specjalnych rozwiązań" dla osób, które nie złożyły oświadczenia o zameldowaniu.
29 maja 2026: RPO Marcin Wiącek w obszernym piśmie do ministra: „Ocena MFiG wzbudza wręcz sprzeciw organu stojącego na straży konstytucyjnych praw i wolności obywateli. Wskazane jest, aby resort rozważył ponowne rozpatrzenie dotychczasowego stanowiska".
Dodatkowy problem: przedawnienie zobowiązań podatkowych
Nawet jeśli wyrok TK zostanie opublikowany lub sądy dopuszczą wznowienie postępowania, pojawia się kolejny problem: RPO wskazuje, że tym problemem może być upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (5 lat).
Co to oznacza zdaniem RPO?
- Organ podatkowy może odmówić uchylenia decyzji z uwagi na przedawnienie.
- Poszkodowani będą musieli dochodzić roszczeń odszkodowawczych na drodze cywilnej.
- To oznacza: kolejne lata procesów, koszty prawne, brak gwarancji sukcesu.
Co zapamiętać? Najważniejsze informacje w pigułce
RPO Marcin Wiącek w piśmie z 29 maja 2026 domaga się od ministra finansów ponownego rozpatrzenia sprawy "ofiar" ulgi meldunkowej. Ministerstwo odmówiło pomocy, mimo że TK uznał przepisy za niekonstytucyjne. Fiskus nie wznawia postępowań, bo wyrok nie został opublikowany. Poszkodowani – w tym emeryci, którzy zapłacili już 112 tys. zł – nie mogą odzyskać niesłusznie pobranego podatku. RPO podkreśla: obywatele nie mogą ponosić skutków kryzysu konstytucyjnego, władza publiczna musi naprawić skutki niekonstytucyjności. Sprawa jest w toku i nie jest finalnie zakończona - aczkolwiek raczej należy się spodziewać podtrzymania stanowiska przez MFiG.
Pytania i odpowiedzi o ulgę meldunkową (FAQ)
Kogo dotyczy problem ulgi meldunkowej?
Osób, które kupiły nieruchomość w latach 2007–2008, sprzedały ją przed upływem 5 lat i nie złożyły oświadczenia o zameldowaniu przez min. 12 miesięcy.
Czy mogę wznowić postępowanie podatkowe po wyroku TK?
Aktualnie organy podatkowe odmawiają wznowienia, bo wyrok nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw.
Czy mogę odzyskać zapłacony podatek?
Na razie nie ma takiej możliwości. RPO domaga się od ministra finansów wprowadzenia specjalnych rozwiązań dla poszkodowanych.
Co jeśli mój podatek już się przedawnił?
Jak wskazuje RPO, można próbować dochodzić roszczeń odszkodowawczych na drodze cywilnej, ale to długa i kosztowna droga bez gwarancji sukcesu.
Ile osób jest poszkodowanych?
Dokładna liczba nie jest znana, ale mowa o tysiącach podatników, którzy zapłacili podatek z niekonstytucyjnych przepisów.
Co dalej ze sprawą?
RPO czeka na odpowiedź ministra Andrzeja Domańskiego. Jeśli ministerstwo nie zmieni stanowiska, poszkodowani pozostaną bez pomocy.
Źródło: Biuro RPO