Osoby pobierające emeryturę, które były aktywne zawodowo przed 1999 rokiem, mają szansę na podwyższenie swojego świadczenia. Aby skorzystać z tej możliwości, należy dostarczyć do ZUS dokumentację z tamtego okresu (np. świadectwa pracy lub umowy) wraz z wnioskiem o ponowne przeliczenie stażu i zarobków. Oto instrukcja krok po kroku.
- Wzrost świadczeń dla osób zatrudnionych przed reformą z 1999 roku
- Wpływ kapitału początkowego na wysokość Twojej emerytury
- Lista dokumentów niezbędnych do ponownego przeliczenia kapitału
- Uproszczone metody dokumentowania pracy w małych firmach i działalności gospodarczej
- Rola świadków i dowodów na okresy nieskładkowe w procesie odwoławczym
- Procedura składania wniosku o nową wysokość emerytury przez PUE ZUS
Wzrost świadczeń dla osób zatrudnionych przed reformą z 1999 roku
Seniorzy, którzy realizowali swoją aktywność zawodową przed końcem ubiegłego stulecia, mają obecnie prawo do ubiegania się o zwiększenie swoich comiesięcznych wypłat z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Instytucja ta jest prawnie zobligowana do rewizji wysokości przyznanego świadczenia, jeżeli na jaw wyjdą nowe fakty lub dokumenty mające znaczenie dla jego wyceny. Takie przeliczenie jest możliwe przede wszystkim w sytuacji, gdy emeryt odnajdzie archiwalne dowody zarobkowe, których nie dostarczył podczas składania pierwszego wniosku, lub gdy nowo pozyskane materiały wskazują na wyższe uposażenie niż to przyjęte pierwotnie. Co więcej, na wyższe kwoty mogą liczyć również ci ubezpieczeni, którzy mimo osiągnięcia wieku emerytalnego kontynuowali pracę zarobkową, odprowadzając tym samym kolejne składki do państwowego systemu.
Wpływ kapitału początkowego na wysokość Twojej emerytury
Obecny mechanizm naliczania emerytur opiera się na cyfrowych kontach indywidualnych, które gromadzą dane o wpłatach od 1 stycznia 1999 roku. W przypadku lat wcześniejszych ZUS nie dysponuje jednak zautomatyzowanym rejestrem składek dla każdego pracownika, dlatego niezbędne jest ustalenie tak zwanego kapitału początkowego. Jest to wartość odtworzona na podstawie fizycznej dokumentacji papierowej dostarczonej przez ubezpieczonego, potwierdzającej staż oraz zarobki z dawnych lat. Brak przedłożenia odpowiednich dowodów za okresy sprzed reformy skutkuje często tym, że wyliczona emerytura jest odczuwalnie niższa, niż wynikałoby to z faktycznego zaangażowania zawodowego danej osoby.
Lista dokumentów niezbędnych do ponownego przeliczenia kapitału
Aby skutecznie ubiegać się o korektę świadczenia, należy zgromadzić przede wszystkim świadectwa pracy oraz oficjalne zaświadczenia o zatrudnieniu i dochodach wystawione przez byłych pracodawców. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dopuszcza jednak wykorzystanie szerokiego wachlarza dowodów pośrednich, jeśli standardowe dokumenty płacowe są nieosiągalne. Uznawane są adnotacje w legitymacjach ubezpieczeniowych, oryginalne umowy o pracę, pisma o awansach, a także listy płac wydobyte z archiwów państwowych lub branżowych. Pomocne okazują się również dokumenty wojskowe, w tym książeczki wojskowe, oraz wpisy w dawnych dowodach osobistych dotyczące zatrudnienia czy posiadanych dzieci. Czas studiów wyższych ukończonych przed 1999 rokiem potwierdza się natomiast dyplomem lub indeksem, pod warunkiem, że zawierają one informacje o programowym wymiarze nauki.
Uproszczone metody dokumentowania pracy w małych firmach i działalności gospodarczej
Dla byłych pracowników małych zakładów, zatrudniających w przeszłości mniej niż 20 osób, procedura jest uproszczona, ponieważ ZUS może zweryfikować ich ubezpieczenie we własnych rejestrach na podstawie danych z formularza ERP-6. Wymaga to jedynie wskazania nazwy firmy, jej adresu oraz ram czasowych zatrudnienia. Nieco inaczej wygląda sytuacja osób prowadzących niegdyś własną działalność gospodarczą lub z nimi współpracujących. Muszą one w formularzu ZUS EKP precyzyjnie określić lokalizację firmy, numer konta płatnika oraz konkretny oddział ZUS, do którego kierowano wpłaty przed 1999 rokiem. Ponadto okresy pobierania zasiłków dla bezrobotnych dokumentuje się zaświadczeniami z urzędów pracy, a przerwy na opiekę nad potomstwem za pomocą odpisów aktów urodzenia dzieci.
Rola świadków i dowodów na okresy nieskładkowe w procesie odwoławczym
W sytuacjach ekstremalnych, gdy dokumentacja zakładu pracy uległa całkowitemu zniszczeniu lub zagubieniu, dopuszczalne jest skorzystanie z zeznań świadków, głównie byłych współpracowników. Metoda ta jest szczególnie istotna przy potwierdzaniu stażu sprzed 1991 roku oraz pracy młodocianych przed rokiem 1975. Oprócz typowych okresów składkowych, na ostateczny wymiar emerytury wpływają także okresy nieskładkowe, obejmujące czas pobierania zasiłków chorobowych, opiekuńczych oraz urlopów wychowawczych. Dowodem w takich sprawach mogą być zaświadczenia od pracodawców lub oświadczenia o sprawowaniu opieki nad dzieckiem, uzupełnione o stosowne dokumenty medyczne lub orzeczenia o zasiłkach pielęgnacyjnych.
Procedura składania wniosku o nową wysokość emerytury przez PUE ZUS
Wszelkie formalności związane z dążeniem do wyższego świadczenia można zrealizować osobiście w placówce ZUS lub drogą elektroniczną poprzez platformę PUE ZUS. Do przygotowanego wniosku należy załączyć oryginały lub poświadczone kopie zgromadzonych dowodów. Warto pamiętać o istotnym ułatwieniu dla obecnych rencistów, którzy nie muszą powtórnie składać dokumentów stażowych już raz dostarczonych do urzędu, gdyż znajdują się one w ich aktach osobowych. Ponowna analiza zgromadzonych dowodów daje realną szansę na trwałą poprawę sytuacji finansowej seniora poprzez rzetelne uwzględnienie wszystkich lat jego aktywności zawodowej.