Od marca 2025 roku, po corocznej waloryzacji, maksymalna kwota rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego wzrosła do 1878,91 zł. Program ten, znany powszechnie jako "Mama 4 plus", jest skierowany do osób, które wychowały co najmniej czwórkę dzieci. Choć o wypłatę z ZUS mogą ubiegać się oboje rodzice, w praktyce najczęściej trafia ona do kobiet. Oto szczegóły.
- Zasady przyznawania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego przez ZUS
- Maksymalna wysokość świadczenia Mama 4 plus oraz zasady waloryzacji
- Kryteria uprawniające do pobierania dodatku Mama 4 plus i rola ojców
- Obowiązek informacyjny i ryzyko utraty świadczenia z ZUS
Zasady przyznawania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego przez ZUS
Rodzicielskie świadczenie uzupełniające, powszechnie kojarzone z nazwą Mama 4 plus, to wsparcie finansowe wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych osobom, które osiągnęły wiek emerytalny, lecz ze względu na wychowanie co najmniej czwórki dzieci nie mogły wypracować stażu pracy uprawniającego do pełnej emerytury minimalnej. Mechanizm działania tego dodatku opiera się na wyrównaniu: ZUS dopłaca beneficjentowi różnicę między jego obecnym, niższym świadczeniem a kwotą najniższej emerytury. W sytuacjach, gdy dana osoba w ogóle nie posiada prawa do emerytury, z budżetu państwa wypłacana jest jej kwota odpowiadająca pełnej wysokości emerytury minimalnej.
Maksymalna wysokość świadczenia Mama 4 plus oraz zasady waloryzacji
Górna granica finansowego wsparcia w ramach tego programu wynosi obecnie 1878,91 zł, co stanowi równowartość najniższego gwarantowanego świadczenia emerytalnego w kraju. Należy pamiętać, że kwota ta nie jest stała, ponieważ co roku w marcu podlega ona obowiązkowej waloryzacji, przeprowadzanej na tych samych zasadach co w przypadku standardowych emerytur. Statystyki wskazują na dużą skalę pomocy, gdyż w sierpniu 2025 roku z tego rozwiązania korzystało 59,5 tysiąca osób, co pokrywa się ze średnią liczbą beneficjentów w całym roku. Choć maksymalna kwota jest jasno określona, realne wsparcie zależy od indywidualnej sytuacji finansowej danej osoby, czego dowodem jest średnia kwota wypłaty w sierpniu 2025 roku na poziomie 1033,07 zł. Łącznie do tego czasu ZUS przeznaczył na ten cel ponad 486 mln zł.
Kryteria uprawniające do pobierania dodatku Mama 4 plus i rola ojców
Uzyskanie środków z programu Mama 4 plus wymaga spełnienia trzech kluczowych przesłanek: osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego, udokumentowania braku lub niskiej wysokości własnych świadczeń emerytalno-rentowych oraz potwierdzenia faktu wychowania przynajmniej czwórki dzieci. Formalności dopełnia się poprzez złożenie stosownego wniosku w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Warto zaznaczyć, że choć nazwa sugeruje pomoc wyłącznie dla kobiet, prawo do świadczenia posiadają również ojcowie. Może to jednak nastąpić tylko w wyjątkowych okolicznościach, takich jak śmierć matki dzieci lub porzucenie przez nią rodziny. Obecnie mężczyźni stanowią marginalną grupę odbiorców, odpowiadając za mniej niż 1 procent wszystkich realizowanych wypłat.
Obowiązek informacyjny i ryzyko utraty świadczenia z ZUS
Pobieranie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego wiąże się z konkretnymi obowiązkami spoczywającymi na beneficjencie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zastrzega sobie prawo do wstrzymania wypłat w momencie, gdy sytuacja życiowa lub finansowa osoby uprawnionej ulegnie zmianie. Dotyczy to przede wszystkim podjęcia aktywności zawodowej lub uzyskania innych świadczeń, które mogłyby wpłynąć na zasadność dalszego wsparcia. Każdy świadczeniobiorca jest prawnie zobligowany do bezzwłocznego informowania ZUS o wszelkich modyfikacjach swojego statusu materialnego lub zawodowego, gdyż niedopełnienie tego obowiązku może skutkować koniecznością zwrotu pobranych środków lub cofnięciem przyznanego dodatku.