Koniec opłat za śmieci dla rodzin z dziećmi – także dla emerytów, których dzieci są już dorosłe. Wszelkie decyzje odmowne wydane przez gminy powinny zostać cofnięte, ponieważ mijają się z celem ustawy. RPO apeluje do MRPiPS

Krzysztof Rybak
rozwiń więcej
odpady, gmina, świadczenie, MRPiPS, RPO / Koniec opłat za śmieci dla rodzin z dziećmi – także dla emerytów, których dzieci są już dorosłe. Wszelkie decyzje odmowne wydane przez gminy powinny zostać cofnięte, ponieważ mijają się z celem ustawy. RPO apeluje do MRPiPS / Shutterstock

Rodzice dorosłych dzieci, które wyprowadziły się z domu, coraz częściej składają skargi na decyzje gmin odmawiających im zwolnienia z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO), uważa, że takie praktyki mijają się z celem ustawy o Karcie Dużej Rodziny i powinny zostać zmienione. O przedstawienie swojego stanowiska w sprawie poproszono MRPiPS.

Kto, zgodnie z obowiązującymi przepisami, może skorzystać ze zwolnienia z opłat za wywóz odpadów?

Art. 6k ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. 2024 poz. 399) umożliwia radzie gminy wprowadzenie częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat za wywóz odpadów dla określonych mieszkańców. Zakres i forma zwolnień zależą od lokalnych uchwał i możliwości finansowych gminy.

Najczęściej ulgi obejmują:

  • osoby o niskich dochodach,
  • osoby samotne – w tym emerytów i rencistów w jednoosobowych gospodarstwach,
  • osoby kompostujące bioodpady,
  • osoby z niepełnosprawnością lub przewlekle chore.

Przepisy wyraźnie przewidują też możliwość objęcia ulgą rodzin wielodzietnych, o których mowa w ustawie o Karcie Dużej Rodziny.

Zwolnienia z opłat za odpady. Gminy wydają decyzje odmowne

Do Rzecznika wpływają skargi od rodziców, którzy wychowali co najmniej troje dzieci, ale ich dzieci są już samodzielne i mieszkają osobno. Choć nadal mają status członków rodziny wielodzietnej i zachowują prawo do Karty Dużej Rodziny, gminy odmawiają im zwolnienia z opłat za śmieci.

Urzędy tłumaczą to literalnym brzmieniem art. 6k ust. 4 – który, ich zdaniem, odnosi zwolnienie nie do samego statusu rodziny wielodzietnej, ale do faktycznego zamieszkiwania wielodzietnej rodziny pod jednym dachem.

Stawki za wywóz odpadów – przykład z wybranych gmin

Choć program „tarczy ciepłowniczej” dobiegł końca, a ceny ciepła w wielu miejscach pozostały bez zmian, samorządy zapowiadają jednak korekty opłat za gospodarowanie odpadami. Poniżej aktualne przykłady:

Warszawa

  • 91 zł – domy jednorodzinne
  • 60 zł – zabudowa wielorodzinna

Kraków

  • 35 zł za osobę – przy selektywnej zbiórce
  • 70 zł za osobę – bez selektywnej zbiórki

Poznań

  • 28 zł za osobę – nieruchomości do 4 lokali
  • 25 zł za osobę – powyżej 4 lokali

Katowice

  • 35,20 zł – przy segregacji
  • 70,40 zł – przy braku segregacji

Lublin

  • 36 zł – zabudowa wielorodzinna
  • 42 zł – zabudowa jednorodzinna

RPO: rodzice powinni zachować prawo do świadczenia

Rzecznik Praw Obywatelskich przypomina, że po zmianie art. 4 ust. 1 ustawy o Karcie Dużej Rodziny zamiarem ustawodawcy było zapewnienie rodzicom co najmniej trojga dzieci możliwości korzystania z uprawnień KDR także wtedy, gdy dzieci są już dorosłe i niezależne.

Dyrektor Zespołu Prawa Administracyjnego i Gospodarczego Biura RPO, Piotr Mierzejewski, zwrócił się do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o ocenę, czy konieczna jest zmiana przepisów dotyczących zwolnień z opłat za odpady. O dalszym przebiegu tej sprawy będziemy informować na bieżąco.

Podstawa prawna:

Ustawa o Karcie Dużej Rodziny z 5 grudnia 2014 r. (Dz.U. 2024 poz. 1512)

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z 13 września 1996 r. (Dz.U. 2025 poz. 733)

Informacje: UM Warszawa, MPO Kraków, Poznan.pl, Lublin.eu, Katowice.eu

Infor.pl
Podatek od spadków i darowizn: ważne zmiany od 7 stycznia 2026 r. Rząd przywróci terminy i ułatwi rozliczenia
02 sty 2026

Od 7 stycznia 2026 r. wchodzą w życie kolejne zmiany w podatku od spadków i darowizn. Nowelizacja deregulacyjna pozwoli przywrócić termin zgłoszenia nabycia majątku od najbliższej rodziny, ujednolici moment powstania obowiązku podatkowego przy spadkach oraz jasno określi czas na złożenie zeznania. Dzięki temu podatnicy zyskają więcej czasu i mniejsze ryzyko utraty zwolnień podatkowych.

Koniec z awizo od listonosza? Wielka zmiana w kontakcie z urzędami właśnie weszła w życie
02 sty 2026

Papierowe listy z urzędów właśnie stały się przeszłością. Od Nowego Roku e-Doręczenia są już podstawowym kanałem kontaktu administracji z obywatelami. Większość mediów dopiero teraz o tym informuje. Co to oznacza dla milionów Polaków? Czy musisz coś zrobić? A co z seniorami bez Internetu? Sprawdź, zanim przegapisz ważne pismo z urzędu.

KSeF 2026: nowy system ułatwi wykrywanie fikcyjnego samozatrudnienia
02 sty 2026

Koniec fikcyjnego B2B? Krajowy System e-Faktur ma stać się potężnym narzędziem kontroli, które połączy dane skarbówki, ZUS i Państwowej Inspekcji Pracy. Administracja zyska możliwość automatycznego wykrywania nieprawidłowości – bez kontroli w terenie i bez sygnału od pracownika.

Komornik nie ściągnie już długów z emerytury czy renty – „obecne przepisy są formą dyskryminacji osób starszych, schorowanych, czyli jednej z najsłabszych grup społecznych”? Sprawą zajmuje się MRPiPS
02 sty 2026

W związku z dużą dysproporcją w zakresie wysokości kwoty wolnej od potrąceń pomiędzy świadczeniami emerytalno-rentowymi, a wynagrodzeniem za pracę – do Sejmu trafił postulat zmiany przepisów w taki sposób, aby dla każdego obywatela, kwota wolna od zajęcia komorniczego wynosiła tyle samo. Sejmowe BEOS uznało, że konsekwencją wprowadzenia powyższej zmiany byłoby to, że – „przeważająca większość emerytów i rencistów ze względu na wysokość pobieranych przez nich świadczeń nie podlegałaby egzekucji należności, do których uiszczenia są zobowiązani”, jednak pomimo tego – posłowie zdecydowali się skierować sprawę do MRPiPS.

"Kolęda nie może kojarzyć się z pieniędzmi". W niektórych parafiach księża nie zbierają ofiar
02 sty 2026

Po świętach Bożego Narodzenia w parafiach rozpoczyna się czas kolędy. Najczęściej ma ona tradycyjny przebieg, jednak część duchownych zdecydowała się na pewne modyfikacje. Niektórzy zrezygnowali z przyjmowania ofiar, inni postawili na rozwiązania elektroniczne. W jednej z parafii w Poznaniu kapłan nie odwiedza wiernych w ramach kolędy, lecz spotyka się z nimi przez cały rok.

Amortyzacja 2026: więcej przedsiębiorców może skorzystać z preferencyjnych stawek
02 sty 2026

Z dniem 1 stycznia 2026 r. przed mikro-, małymi i średnimi przedsiębiorcami, otwiera się nowa okazja. Prezydent RP podpisał 15 grudnia nowelizację przepisów o podatku dochodowym, która wprowadza kluczowe uproszczenia w zasadach amortyzacji w firmie.

Będzie można dziedziczyć emeryturę. Ta zmiana to prawdziwa rewolucja. Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
02 sty 2026

Dziedziczenie emerytury po rodzicach? Czy jest szansa na to, że w polskim systemie ubezpieczeń społecznym, pojawi się takie przełomowe rozwiązanie? Nie chodzi jednak o „emerytalny spadek z automatu. Nowe regulacje mogłyby objąć tylko konkretną grupę: dzieci wybitnych sportowców, którzy za życia pobierali tak zwaną emeryturę olimpijską, przysługującą za zdobycie w igrzyskach igrzysk złotego medalu.

Płaca minimalna 2026: Ile brutto w umowie? Ile netto do wypłaty na rękę? W jakich umowach trzeba stosować minimalną stawkę godzinową?
01 sty 2026

Od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę (tzw. płaca minimalna) wynosi 4806 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa dla określonych umów cywilnoprawnych – 31,40 zł. Te kwoty wynikają z rozporządzenia Rady Ministrów z 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. Są to kwoty brutto. A jaka jest kwota netto do wypłaty minimalnego wynagrodzenia za pracę. W jakich umowach trzeba stosować minimalną stawkę godzinową?

Ważne: wniosek o zasiłek z ZUS – zmiany od 1 stycznia 2026 r.
01 sty 2026

Od 1 stycznia 2026 r. zmienią się zasady składania dokumentów niezbędnych do ustalenia prawa do jednego z ważniejszych zasiłków z ZUS. Na stronie internetowej od 1 stycznia 2026 r. ZUS znajdziesz nowy formularz wniosku o wypłatę zasiłku (ZUS Z-12).

Skarbówka bierze na celownik nieformalne związki. Każe płacić podatki za mieszkanie razem bez ślubu. Chodzi o grube tysiące
02 sty 2026

Razem mieszkają, wspólnie opłacają czynsz, raty i wakacje. Na co dzień funkcjonują jak rodzina, ale formalnie są dla siebie obcymi ludźmi. Dla urzędów są parą bez formalnego statusu. Ten rozdźwięk między rzeczywistością a prawem bywa bolesny, zwłaszcza wtedy, gdy w grę wchodzą pieniądze. Każdy większy przelew między partnerami może zostać potraktowany przez fiskusa jak darowizna i trafić pod lupę fiskusa, co ma swoją podatkową cenę.

pokaż więcej
Proszę czekać...