Nowy projekt, który w formie petycji znalazł się w polskim parlamencie zakłada obniżenie wieku emerytalnego mężczyzn i nieznaczne podwyższenie wieku kobiet, by w konsekwencji uniknąć zarzutu o dyskryminacji odnośnie wieku emerytalnego a rachunkowo zbliżyć wysokość emerytur kobiet, teraz wyraźnie niższą, do wysokość emerytur otrzymywanych przez seniorów płci męskiej. Czy to realne?
- Ustawowy wiek emerytalny kobiet i mężczyzn: jaki jest, jaki być powinien po rewolucyjnej zmianie
- Podwyżka ustawowego wieku emerytalnego: będzie bo to konieczność?
- Nie podwyżka, nie obniżka ale zmiany w wieku emerytalnym: założenia kolejnego projektu
- Nowa emerytura: w tej samej wysokości dla kobiet i mężczyzn
Nieoficjalny przekaż brzmi: rząd a w ślad za nim ZUS wiedzą już co zrobić z wiekiem emerytalnym w Polsce. Czy jednak wszystko ograniczy się do likwidacji dyskryminacji i ujednolicenia ustawowego wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn - a jeśli tak, to w jaki sposób?
Większość projektów dotyczących nieuchronnej rewolucji w wieku emerytalnym zakłada jednak podwyższenie ustawowego wieku. Ale czy to prawda, że rząd prowadzi jednocześnie pracę na obniżeniem wieku emerytalnego – taka sensacyjna wieść obiegła niedawno media.
Ustawowy wiek emerytalny kobiet i mężczyzn: jaki jest, jaki być powinien po rewolucyjnej zmianie
Jak zwykle, prawda leży pośrodku. W odpowiedzi na interpelację poselską rząd potwierdził, że prowadzi prace studyjne nad obniżką wieku emerytalnego – zobligowane do tego zostało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Spraw Socjalnych. Stąd ten news w mediach. Recz w tym jednak, że prace dotyczą nie powszechnego wieku emerytalnego, ale wieku emerytalnego dla emerytur stażowych.
Zgodnie z generalnym założeniem wybrane grupy osób miałyby prawo przejścia na emeryturę faktycznie wcześniej, bo nawet siedem lat przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego.
W kwestii powszechnego – ustawowego wieku emerytalnego w Polsce raczej bardziej prawdopodobne jest podwyższenie tego wieku, przynajmniej dla kobiet. I to jest zadanie dla rządu pilne, choć do zrealizowania w praktyce pewnie dopiero po wyborach.
Z emeryturami stażowymi rząd też raczej nie będzie się spieszył. W Sejmie poprzedniej kadencji były w tej sprawie nawet dwa projekty ustaw, oba procedowane w komisjach, ale przy sprzeciwie ZUS sprawa nie chciała się posuwać do przodu. Natomiast ku zaskoczeniu wszystkich, nie tylko ekonomistów, zdecydowano się upowszechnić emerytury pomostowe, które zgodnie z głównymi założeniami reformy emerytalnej miały być sukcesywnie wygaszane.
Wszystko rozbija się o bieżące wpływy ze składek emerytalnych do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - jakiekolwiek ich uszczuplenie np. wskutek zmniejszenia liczby pracujących, którzy je wnoszą, oznacza konieczność podwyższenia dotacji do FUS z budżetu państwa, którego deficyt jest coraz większy.
Podwyżka ustawowego wieku emerytalnego: będzie bo to konieczność?
Wiek emerytalny w Polsce trzeba zmienić z kilku powodów.
Problemy z wiekiem emerytalnym – w tym potrzebę zrównania go bez względu na płeć i podwyższenia – mają praktycznie wszystkie kraje. W Europie większość już sobie z tym problemem poradziła, dokonując stosownych zmian legislacyjnych.
Pierwszy problem to wyrównanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn – w obecnym stanie: wiek emerytalny mężczyzn 65 lat, kobiet – 60 lat ma to zdaniem ekspertów znamiona dyskryminacji płciowej.
Przede wszystkim jednak wiek emerytalny trzeba podwyższyć – tego wymagają z kolei powody demograficzne i ekonomiczne.
Demograficzny – wydłuża się okres życia i gromadzenie składek emerytalnych na takich zasadach jak obecnie jest zbyt krótkie, by wystarczały one na dłuższe statystycznie okresy wypłaty emerytur. Na długość życia ustawodawca nie ma wpływu, bo to zjawisko naturalne.
Może więc prawnie uregulować wysokość składek emerytalnych, czyli w tym przypadku je podwyższyć lub wydłużyć okres ich gromadzenia, co z kolei wiąże się z wydłużeniem okresu aktywności zawodowej a więc podwyższeniem ustawowego wieku emerytalnego.
Powody ekonomiczne są z tym powiązane – wydłużenie okresu życia przy tych samych zgromadzonych kapitałach na kontach emerytalnych powoduje konieczność wyliczania coraz niższej, a więc praktycznie głodowej emerytury, na co też nie ma społecznej zgody.
Nie podwyżka, nie obniżka ale zmiany w wieku emerytalnym: założenia kolejnego projektu
Pod koniec ubiegłego oku trafił do Sejmu gotowy projekt zmiany ustawowego wieku emerytalnego. Formalnie ma kształt petycji i nim ewentualnie stanie się projektem ustawy musi być zaakceptowany przez sejmową Komisję do Spraw Petycji. Aktualnie jest on w toku analiz i wkrótce będzie wiadomo, jakie są dalsze losy.
Projekt proponuje rozwiązania kompromisowe, jednym posunięciem rozwiązujące problem potencjalnej dyskryminacji w kwestii wieku emerytalnego co do płci czyli zrównuje wiek emerytalny oraz ekonomiczny problem występującej teraz ogromnej dysproporcji w wysokości samych emerytur kobiet i mężczyzn w tym samym wieku.
Zgodnie z proponowanym rozwiązaniem, nowy wiek emerytalny dla wszystkich, niezależnie od płci, miałby wynosić 62 lata. Oznacza to, że na wstępie kobiety musiałyby poczekać na emerytury dłużej o dwa lata niż obecnie, zaś mężczyźni faktycznie mieliby wiek emerytalny obniżony o trzy lata.
Nowa emerytura: w tej samej wysokości dla kobiet i mężczyzn
Dzięki temu wysokość emerytur równolatków – kobiet i mężczyzn praktycznie by się zrównała.
Chodzi przy tym o rozwiązania prawne czyli tak zwany ustawowy wiek emerytalny. Nic nie stoi na przeszkodzie by w praktyce, metodami ekonomicznymi sprawić, że faktyczny termin przechodzenia na emeryturę byłby znacznie wyższy. Tak zresztą dzieje się i teraz gdy coraz więcej osób wydłuża aktywność zawodową i przesuwa w czasie termin złożenia wniosku do ZUS o emeryturę.
Proponowane rozwiązanie nie jest niczym nowym – na podobną drogę zdecydowano się we Francji i u naszych południowych sąsiadów – w Słowacji.
Aktualnie średni wiek emerytalny w Unii Europejskiej wynosi 63,5 roku dla kobiet a dla mężczyzn – 64,3 lata. Najwyższy wiek emerytalny obowiązuje w Wielkiej Brytanii – 68 lat bez względu na płeć. Z kolei najniższe wartości w Europie mieszczą się w przedziale, niezależnie od płci, lat 62-64.