Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie określane czternastą emeryturą – przysługuje nie tylko seniorom, ale nawet osobom, które ukończyły 18 rok życia, jeżeli spełniają określone warunki ustawowe do jej otrzymania. W jakiej kwocie czternastka będzie przysługiwać w 2026 r.?
- Czternasta emerytura 2026: komu przysługuje świadczenie?
- Czternasta emerytura 2026: kto nie otrzyma świadczenia?
- Czternasta emerytura 2026: w jakiej kwocie przysługuje świadczenie?
- Czternasta emerytura w 2026: kiedy świadczenie zostanie wypłacone?
Czternasta emerytura 2026: komu przysługuje świadczenie?
Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, bo tak potoczna „czternastka” określana jest w ustawie z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów – przysługuje osobom, które na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia (który określany jest rokrocznie przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia, a w 2025 r. był nim wrzesień, a zatem – omawiany warunek ustawowy należało spełniać na dzień 31 sierpnia 2025 r.) będą miały ustalone prawo do jednego ze świadczeń emerytalno-rentowych, tj. m.in.:
- emerytury lub renty w systemie powszechnym,
- emerytury lub renty rolników,
- emerytury lub renty służb mundurowych,
- emerytury pomostowej,
- świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego,
- renty socjalnej,
- nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
- rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,
- renty inwalidów wojennych i wojskowych.
Na 2026 r. Rada Ministrów nie określiła jeszcze terminu wypłaty czternastek, a zatem – określenie na który dzień roku 2026 r. będzie trzeba spełniać ww. warunek, aby otrzymać czternastą emeryturę, na ten moment nie jest jeszcze możliwe.
Z powyższego zestawienia wynika, że czternasta emerytura przysługuje nie tylko seniorom, ale również osobom uprawnionym np. do renty z tytułu niezdolności do pracy. Zgodnie z najnowszymi, opublikowanymi przez GUS danymi statystycznymi dot. emerytur i rent – w 2024 r. renty z tytułu niezdolności do pracy wypłacono 705,86 tys. uprawnionym.1 Wśród nich są osoby w różnym wieku, począwszy od osób 18-letnich, które również mogą ubiegać się o przyznanie ww. renty i to nawet jeżeli nie spełniają warunku dotyczącego wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, ale pod warunkiem, że:
- zostały zgłoszone do ubezpieczenia przed ukończeniem 18 lat albo
- w ciągu 6 miesięcy po ukończeniu nauki w szkole ponadpodstawowej, ponadgimnazjalnej lub w szkole wyższej oraz
- do dnia powstania niezdolności do pracy miały, bez przerwy lub z przerwami nieprzekraczającymi 6 miesięcy, okresy składkowe i nieskładkowe.
Czternasta emerytura 2026: kto nie otrzyma świadczenia?
Na czternastą emeryturę nie mają natomiast co liczyć osoby, które – na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia (w 2025 r. był to 31 sierpnia 2025 r., a na 2026 r. data ta nie jest jeszcze znana w związku z nieokreśleniem przez Radę Ministrów, na dzień dzisiejszy, miesiąca wypłaty czternastych emerytur) – będą miały zawieszone prawo do świadczenia emerytalno-rentowego (od przysługiwania którego uzależnione jest prawo do czternastki), np. z tego powodu, że przekroczyły ustawowy próg dorabiania do emerytury lub renty.
Prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej (jeżeli jest do niej uprawniona tylko jedna osoba), ulega zawieszeniu (z wyłączeniem niżej wymienionych wyjątków od powyższej zasady), w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa GUS.
Ww. kwota przychodu, której osiągnięcie skutkuje zawieszeniem prawa do świadczenia emerytalno-rentowego, ogłaszana jest w każdym kwartale w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa ZUS, w terminie do 14 dnia roboczego drugiego miesiąca każdego kwartału kalendarzowego, a ponadto – dla całego mijającego roku kalendarzowego – w terminie do 14 roboczego dnia listopada.
Aktualnie, tj. od 1 marca 2026 r. do 31 maja 2026 r. – zgodnie z komunikatem Prezesa ZUS z dnia 12 lutego 2026 r. w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70 % i 130 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za IV kwartał 2025 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i rent – limit przychodu, powyżej którego świadczenie emerytalno-rentowe ulega zawieszeniu, wynosi 11 957,20 zł (które stanowi równowartość 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za IV kwartał 2025 r.).
Od powyższej zasady, ustawodawca przewidział jednak pewne wyjątki. Prawo do emerytury lub odpowiednio – renty, nie ulegnie zawieszeniu (bez względu na wysokość osiąganych przychodów), w przypadku:
- emerytów, którzy osiągnęli wiek emerytalny 60 lat (w przypadku kobiet) lub 65 lat (w przypadku mężczyzn), chyba, że osoba taka, kontynuuje zatrudnienie u pracodawcy, u którego była zatrudniona bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury – wówczas prawo do pobierania przez nią emerytury, ulegnie zawieszeniu bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu do czasu, aż powyższy stosunek pracy zostanie rozwiązany i złoży ona wniosek o podjęcie wypłaty emerytury,
- posiadania prawa do emerytury częściowej,
- posiadania prawa do renty inwalidy wojennego z tytułu pobytu w obozie i w miejscach odosobnienia lub do renty rodzinnej po takim inwalidzie albo
- posiadania prawa do renty inwalidy wojskowego w związku ze służbą wojskową lub renty rodzinnej po żołnierzu, którego śmierć miała związek ze służbą wojskową.
Co do zasady – emeryci, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny, mogą więc dorabiać bez ograniczeń i niezależnie od osiąganych przychodów, a jeżeli na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia (w 2025 r. był to 31 sierpnia 2025 r., a na 2026 r. data ta nie jest jeszcze znana w związku z nieokreśleniem przez Radę Ministrów, na dzień dzisiejszy, miesiąca wypłaty czternastych emerytur), będą mieli ustalone prawo do emerytury – otrzymają również czternastkę.
Czternasta emerytura 2026: w jakiej kwocie przysługuje świadczenie?
Czternasta emerytura w 2026 r. przysługiwać będzie:
- w kwocie odpowiadającej równowartości najniższej emerytury, czyli 1 978,49 zł brutto, jeżeli wysokość świadczenia emerytalnego lub rentowego, które przysługiwać będzie na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia (w 2025 r. był to 31 sierpnia 2025 r., a na 2026 r. data ta nie jest jeszcze znana w związku z nieokreśleniem przez Radę Ministrów, na dzień dzisiejszy, miesiąca wypłaty czternastych emerytur), nie przekracza kwoty 2 900 zł (przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń) lub odpowiednio
- w kwocie pomniejszonej o kwotę różnicy pomiędzy wysokością świadczenia emerytalnego lub rentowego a kwotą 2 900 zł (według zasady „złotówka za złotówkę”), jeżeli wysokość świadczenia emerytalnego lub rentowego, które przysługiwać będzie na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia, przekracza kwotę 2 900 zł (przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń).
Dla przykładu – jeżeli na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia (dla przykładu: na dzień 31 sierpnia 2026 r., jeżeli miesiąc wypłaty czternastych emerytur w 2026 r. zostanie określony przez Radę Ministrów na wrzesień 2026 r., czyli – analogicznie jak w roku ubiegłym) przysługiwać będzie emerytura w wysokości 3 500 zł (przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń) – czternastka przysługiwać będzie w kwocie pomniejszonej o 600 zł (bo 3 500–2 900=600), czyli w kwocie 1 378,49 zł.
Czternasta emerytura nie zostanie przyznana jedynie wówczas, jeżeli wyliczona w powyższy sposób kwota świadczenia będzie niższa niż 50 zł. Będzie to miało miejsce, w przypadku przysługiwania świadczenia emerytalno-rentowego (na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia) w wysokości (w zaokrągleniu) 4 830 zł (przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń) lub wyższego. Przy kwocie świadczenia 4 830 zł, z uwzględnieniem zasady „złotówka za złotówkę”, przysługiwałaby bowiem czternastka w wysokości 48,49 zł (bo 4 830–2 900=1 930, a 1 978,49–1 930=48,49 zł. Jest to kwota niższa niż 50 zł, a zatem – nie zostałaby ona wypłacona.
Czternasta emerytura w 2026: kiedy świadczenie zostanie wypłacone?
Termin wypłaty czternastej emerytury w 2026 r., na dzień dzisiejszy, nie jest jeszcze znany i zostanie on określony w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2026 r. Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów - na wydanie ww. rozporządzenia Rada Ministrów ma czas do 31 października 2026 r. W ubiegłym roku – rozporządzenie, z którego wynikał miesiąc wypłaty czternastek, zostało wydane w dniu 31 lipca 2025 r., a jako miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia został w nim ustalony wrzesień 2025. Regulacji na rok bieżący, można zatem spodziewać się w podobnym terminie.
Jeżeli w 2026 r. rozporządzenie w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2026 r. – tak jak w roku 2025, wejdzie w życie z dniem 1 sierpnia 2026 r., a miesiącem wypłaty czternastek będzie wrzesień – czternasta emerytura będzie wypłacana uprawnionym beneficjentom świadczenia we wrześniu 2026 r., w terminach wypłaty świadczeń emerytalno-rentowych, czyli – trafi do emerytów i rencistów wraz z wrześniową emeryturą lub rentą.
1 GUS, Emerytury i renty w 2024 r., Warszawa 2025
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 183)