Aktywny Samorząd to program realizowany przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, który wspiera osoby z niepełnosprawnościami w edukacji, mobilności i aktywności zawodowej. Sprawdź, kto może skorzystać i jakie są nowe formy pomocy.
- Czym jest program Aktywny Samorząd?
- Jakie bariery pomaga likwidować Aktywny Samorząd?
- Wsparcie dla studentów z niepełnosprawnościami
- Mobilność – wózki, skutery i nowoczesne rozwiązania
- Dofinansowanie protez wysokiej jakości
- Nowe formy pomocy mieszkaniowej
- Budżet programu
Czym jest program Aktywny Samorząd?
Program Aktywny Samorząd to jedno z najważniejszych narzędzi wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami w Polsce. Jest realizowany przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych od 2012 roku i ma na celu przede wszystkim likwidowanie barier, które utrudniają codzienne funkcjonowanie oraz aktywność społeczną i zawodową osób z niepełnosprawnościami.
Program koncentruje się na trzech głównych obszarach:
- zwiększeniu mobilności i samodzielności,
- wsparciu edukacji na poziomie wyższym,
- ułatwieniu aktywności zawodowej i społecznej.
Co ważne, program nie ogranicza się do jednej formy pomocy. W rzeczywistości obejmuje ponad 20 różnych form wsparcia, które są realizowane w ramach kilku modułów.
W praktyce oznacza to, że osoby z niepełnosprawnościami mogą otrzymać dofinansowanie m.in. do:
- sprzętu rehabilitacyjnego,
- technologii wspomagających,
- prawa jazdy,
- edukacji,
- mobilności,
- czy dostosowania mieszkania do potrzeb wynikających z niepełnosprawności.
Dzięki temu Aktywny Samorząd realnie zwiększa szanse na niezależność oraz aktywność zawodową wielu osób.
Jakie bariery pomaga likwidować Aktywny Samorząd?
Program został stworzony, aby usuwać najczęstsze bariery, z którymi mierzą się osoby z niepełnosprawnościami. Najważniejsze z nich to:
Bariery transportowe
Osoby z niepełnosprawnością często mają ograniczony dostęp do transportu lub możliwość samodzielnego przemieszczania się. Program oferuje m.in.:
- dofinansowanie do oprzyrządowania samochodu,
- wsparcie w uzyskaniu prawa jazdy,
- pomoc w zakupie wózków elektrycznych i skuterów.
W niektórych przypadkach dofinansowanie na dostosowanie samochodu może wynieść nawet ponad 70 tys. zł.
Bariery komunikacyjne
Program wspiera zakup nowoczesnych technologii, które ułatwiają komunikację osobom z niepełnosprawnościami. Mogą to być:
- specjalistyczne telefony,
- oprogramowanie dla osób niewidomych,
- urządzenia brajlowskie,
- technologie wspomagające komunikację.
Bariery cyfrowe
Dla wielu osób dostęp do technologii jest kluczowy dla nauki i pracy. Dlatego program finansuje:
- komputery,
- specjalistyczne oprogramowanie,
- szkolenia z obsługi sprzętu.
W przypadku sprzętu brajlowskiego dofinansowanie może sięgać nawet ponad 27 tys. zł.
Wsparcie dla studentów z niepełnosprawnościami
Jednym z najważniejszych elementów programu jest wsparcie edukacyjne. Z pomocy korzysta obecnie ponad 10 tysięcy studentów z niepełnosprawnościami. Program oferuje dwa główne rodzaje wsparcia:
Dofinansowanie czesnego
Jeśli student ponosi opłaty za studia, program może pokryć część lub całość kosztów. Rozliczenie odbywa się na podstawie faktycznie poniesionych opłat.
Dodatek na kształcenie
Student może również otrzymać dodatek finansowy, który nie musi być szczegółowo rozliczany. Środki można przeznaczyć na:
- materiały edukacyjne,
- transport,
- sprzęt,
- inne koszty związane z nauką.
Wnioski o wsparcie studenci składają co semestr, aby potwierdzić kontynuowanie nauki.
Mobilność – wózki, skutery i nowoczesne rozwiązania
Program wspiera również mobilność osób z niepełnosprawnościami. Możliwe jest uzyskanie wsparcia na:
- wózki elektryczne,
- skutery elektryczne,
- napędy do wózków ręcznych.
Dzięki temu osoby z ograniczoną mobilnością mogą poruszać się bardziej samodzielnie.
Nowość: wózki multipozycyjne
W programie pojawiła się również nowa forma pomocy – dofinansowanie do wózków ręcznych multipozycyjnych.
Są one przeznaczone dla osób, które:
- spędzają wiele godzin na wózku,
- mają problemy z utrzymaniem pozycji siedzącej,
- potrzebują zmiany pozycji w ciągu dnia.
Koszt specjalistycznego osprzętu może przekraczać 12 tys. zł, dlatego wsparcie jest szczególnie ważne.
Dofinansowanie protez wysokiej jakości
Osoby po amputacjach mogą również ubiegać się o wsparcie na protezy o wysokim poziomie technologicznym.
Takie protezy:
- są bardziej funkcjonalne,
- zwiększają mobilność,
- umożliwiają aktywność zawodową.
Standardowe finansowanie z systemu ochrony zdrowia często nie pokrywa ich pełnej ceny, dlatego program pomaga w sfinansowaniu brakującej części kosztów.
Nowe formy pomocy mieszkaniowej
Program rozszerzono także o wsparcie związane z mieszkaniem.
Zamiana mieszkania na dostosowane
Osoby mieszkające w lokalach niedostosowanych do potrzeb mogą otrzymać wsparcie na:
- zmianę mieszkania,
- dostosowanie lokalu do niepełnosprawności.
Przykładowo w dużych miastach dofinansowanie może wynieść nawet ponad 160 tys. zł.
Dofinansowanie wynajmu mieszkania
Osoby, które podejmują pracę w innym mieście, mogą otrzymać wsparcie na wynajem mieszkania.
Pomoc jest przyznawana maksymalnie na 3 lata:
- pierwszy rok – najwyższe wsparcie,
- drugi rok – około 70%,
- trzeci rok – około 40%.
Dzięki temu osoba z niepełnosprawnością może spokojnie rozpocząć pracę i ustabilizować sytuację zawodową.
Kto może skorzystać z programu?
Z programu mogą korzystać osoby, które:
- posiadają orzeczenie o niepełnosprawności,
- podejmują aktywność edukacyjną, społeczną lub zawodową,
- spełniają kryteria związane z konkretną formą wsparcia.
Co istotne:
- nie obowiązuje sztywny próg dochodowy,
- osoby aktywne zawodowo również mogą otrzymać wsparcie.
Program jest skierowany głównie do osób w wieku aktywności zawodowej, ale w niektórych przypadkach mogą z niego skorzystać także osoby starsze.
Jak i gdzie złożyć wniosek?
Wnioski można składać:
- w powiatowym centrum pomocy rodzinie,
- przez system elektroniczny obsługi wsparcia.
Najwięcej informacji można znaleźć na stronie PFRON. Wniosek można złożyć całkowicie online, bez konieczności wizyty w urzędzie.
Terminy składania wniosków
Terminy zależą od rodzaju wsparcia. Najważniejsze daty:
Sprzęt i mobilność:
- od 1 marca do 31 sierpnia
Wsparcie dla studentów:
- od 1 marca do 31 marca,
- drugi termin jesienny to nabór do 10 października.
Jeśli ktoś nie zdąży złożyć wniosku, istnieje możliwość przywrócenia terminu.
Budżet programu
Budżet programu jest rekordowy. W bieżącym roku wynosi ponad 326 milionów złotych. W poprzednim roku z programu skorzystało ponad 46 tysięcy osób. Dzięki dużym środkom powiaty mają możliwość finansowania większości potrzeb zgłaszanych przez osoby z niepełnosprawnościami.
Co ważne jedna osoba może złożyć kilka wniosków, np. o dofinansowanie studiów, prawa jazdy i sprzętu komputerowego. W większości przypadków nie ma sztywnego progu dochodowego, który wykluczałby udział w programie. Przy dofinansowaniu sprzętu najczęściej obowiązuje 5-letni okres karencji, ale w szczególnych sytuacjach może on zostać skrócony.
Program Aktywny Samorząd to jedno z najważniejszych narzędzi wspierających osoby z niepełnosprawnościami w Polsce. Dzięki szerokiemu wachlarzowi form pomocy umożliwia:
- rozwój edukacyjny,
- większą mobilność,
- aktywność zawodową,
- poprawę jakości życia.
Warto sprawdzić dostępne formy wsparcia i złożyć wniosek – szczególnie że budżet programu jest rekordowy, a możliwości pomocy bardzo szerokie.