10 czerwca 2026 r. PFRON reaktywował wypożyczalnię sprzętu dla osób niepełnosprawnych. To tzw. reaktywacja likwidacyjna. Chodzi o to, aby osoby niepełnosprawne pożyczyły sprzęt z wypożyczalni, którą PFRON likwiduje, a sprzęt zalega w magazynie (i generuje koszty przechowania). W międzyczasie Sejm uchwali przepisy pozwalające na przejęcie na własność 4000 jednostek sprzętu przez te osoby niepełnosprawne, które go pożyczą po 10 czerwca (+ wcześniej wypożyczony sprzęt szacowany na około 1700 - 1770 jednostek). PFRON i rząd oferują korzystne warunki przejęcia sprzętu i oprogramowania przez osoby niepełnosprawne.
W ramach programu udostępnia się w szczególności następujący katalog technologii wspomagających:
- oprogramowanie wspierające komunikację alternatywną;
- programy do translacji brajla;
- zestaw tablet z oprogramowaniem działającym w oparciu o system Android;
- powiększalniki przenośne i stacjonarne;
- drukarki brajlowskie;
- PCeye – urządzenie do sterowania komputerem za pomocą wzroku;
- urządzenie wspomagające słyszenie;
- system wspomagający słyszenie;
- linijkę brajlowską;
- aparaty słuchowe.
Likwidacja wypożyczalni przez dwie ścieżki prawne - PFRON i Sejm
Ścieżka nr 1. PFRON (reaktywacja Wypożyczalni)
Od 10 czerwca 2026 r. dalej działa "Wypożyczalnia technologii wspomagających dla osób z niepełnosprawnością". Link do reguł programu
Celem jest osiągnięcie wskaźnika 4000 (liczba technologii wspomagających wypożyczonych lub objętych umowami wypożyczenia) do dnia 31 grudnia 2028 r., wynosząca) - tyle jednostek pozostaje w zasobach wypożyczalni. Zasada jest taka "Masz wypożyczony sprzęt, to nie zwracasz go, a przejmujesz na własność".
Klasyfikacja budżetowa 2027. Nowe rozporządzenie z komentarzem eksperta
Z usług świadczonych przez wypożyczalnię mogą korzystać osoby z niepełnosprawnością, posiadające ważne orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie równoważne.
W zakresie wypożyczania aparatów słuchowych Beneficjentami programu mogą być dodatkowo osoby posiadające lekki stopień niepełnosprawności albo orzeczenie równoważne.
Osoba z niepełnosprawnością może wypożyczyć technologię wspomagającą, jeżeli w ciągu 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o wypożyczenie technologii wspomagającej nie otrzymała ze środków PFRON albo NFZ dofinansowania na zakup takiej samej, jak wnioskowana, technologii wspomagającej.
UWAGA! Jest kaucja. Beneficjent zobowiązany jest do dokonania wpłaty kaucji w terminie 5 dni od dnia zawarcia umowy. Brak wpłaty kaucji w tym terminie skutkuje rozwiązaniem umowy wypożyczenia bez konieczności składania przez strony dodatkowych oświadczeń woli.
Wnioski: Wypożyczysz sprzęt w ramach jednej z 4000 jednostek, to nie będziesz go zwracał, tylko przejmiesz na własność.
Ścieżka nr 2. Sejm (ścieżka prowadzi do dania podstaw prawnych do nabycia za darmo przez osoby niepełnosprawne sprzętu z wypożyczalni PFRON)
Ta ścieżka, to nowelizacja ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Link do projektu, który jest już w Sejmie i ma nadany numer druku sejmowego 2701.
W ustawie pojawi się ten przepis:
Art. 68h. 1. (...) PFRON może nieodpłatnie przekazywać na rzecz osób niepełnosprawnych oraz rodzin, których członkami są osoby niepełnosprawne, sprzęt, urządzenia, pojazdy, oprogramowanie oraz inne wyroby, w tym medyczne, służące zwiększaniu, utrzymaniu lub poprawie możliwości funkcjonalnych osób niepełnosprawnych, udostępnione Funduszowi w ramach rezerwy strategicznej na podstawie art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o rezerwach strategicznych (Dz. U.)..
Jak odbędzie się przekazanie sprzętu osobom niepełnosprawnym (albo fundacjom, które będą pośredniczyły w tej operacji)
Zasada 1. Przekazanie asortymentu następuje na podstawie umowy o nieodpłatnym przekazaniu, zawartej przez Fundusz działający w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, w formie pisemnej.
Zasada 2. W przypadku nieodpłatnego przekazania asortymentu zlikwidowanej rezerwy strategicznej w sposób wskazany w ust. 8, nie pobiera się danin publicznych od żadnego z podmiotów będących stronami umowy.
Zasada 3. Wartość przekazywanego asortymentu ustala się według jego wartości księgowej, przez którą rozumie się wartość początkową brutto pomniejszoną o odpisy amortyzacyjne.
Zasada 4. Przed przekazaniem asortymentu Fundusz na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 4 i art. 47a ust. 2 finansuje dokonywane przez Agencję niezbędne i ekonomicznie uzasadnione nakłady, polegające w szczególności na przeglądach, przechowywaniu oraz koniecznych naprawach.
Pomoc społeczna. Komentarz do ustawy
Komentarz do zasady nr 4:
Z uzasadnienia projektu nowelizacji:
"Wskazać należy, że znaczną część asortymentu stanowią wyroby medyczne, które zgodnie obowiązującymi przepisami prawa w tym zakresie nie mogą być przekazywane osobom potrzebującym, w sytuacji choćby minimalnych wątpliwości, co do ich sprawności, bowiem wiązałoby się to z ryzykiem wyrządzenia szkody. W przypadku dystrybucji niesprawnych wyrobów medycznych, odpowiedzialność obejmuje również dystrybutorów, którzy są zobowiązani do sprawdzenia zgodności wyrobów z wymogami MDR przed ich wprowadzeniem na rynek.
Kierując się misją Funduszu, polegającą na wspieraniu osób z niepełnosprawnościami oraz mając na względzie konieczność zabezpieczenia właściwego stanu technicznego przekazywanego sprzętu, Fundusz w myśl projektowanych przepisów będzie finansować niezbędne i ekonomicznie uzasadnione nakłady ponoszone przez Agencję. W ramach powyższych wydatków prowadzone mogą być przeglądy oraz konieczne naprawy, tak aby do osób wymagających wsparcia trafił sprzęt w pełni sprawny i gotowy do użytkowania."
Kryteria punktowe w PFRON w 2026 r. - nie mają zastosowania dla nabywania prawa do sprzętu z wypożyczalni
- osoby z niepełnosprawnościami w wieku od 4 roku życia do 65 roku życia – 2 punkty;
- osoby z niepełnosprawnościami w wieku od 65 roku życia – 1 punkt;
- osoby z niepełnosprawnościami w wieku do 4 roku życia – 1 punkt;
- we wspólnym gospodarstwie domowym są co najmniej dwie osoby z niepełnosprawnościami spełniające warunki udziału w programie, a samochód zostanie dostosowany do ich wspólnego podróżowania – 1 punkt;
- osoby z niepełnosprawnościami w wieku powyżej 65 roku życia, jeżeli są aktywni zawodowo - 1 punkt.