Zostawianie wszystkiego na ostatnią chwilę, to nasza polska przypadłość. Dotyczy to nawet rozliczania podatków. Co z tymi, którzy z fiskusem nie zdążą się rozliczyć do 30 kwietnia?
- Rzutem na taśmę. Co zrobić, żeby zdążyć?
- Co grozi za nierozliczenie się z fikusem w terminie?
- Odpowiedzialność według Kodeksu karnego skarbowego
- Wysokość kar i granice odpowiedzialności
- Odsetki za zwłokę
- Co zrobić w przypadku spóźnienia?
- Jak i kiedy złożyć czynny żal?
- Dodatkowe konsekwencje
Rzutem na taśmę. Co zrobić, żeby zdążyć?
Termin złożenia zeznania PIT za 2025 rok upływa 30 kwietnia. Po tym terminie organy podatkowe automatycznie akceptują zeznania PIT-37 i PIT-38 udostępnione w usłudze Twój e-PIT, ale tylko dla podatników, którzy nie chcą skorzystać z ulg, wspólnego rozliczenia ani przekazać 1,5 proc. podatku organizacji pożytku publicznego.
- Warto zaznaczyć, że w zeszłym roku ponad 6 mln zeznań zostało zatwierdzonych automatycznie. Automatyczne zeznanie może pozbawić ulg, dlatego warto na ostatniej prostej przeanalizować możliwości, być może przekazaliśmy jakąś darowiznę, oddaliśmy krew, a może termomodernizacja została przeprowadzona w naszym domu – wyjaśnia Piotr Juszczyk, główny doradca finansowy w firmie InFakt. - Choć rozliczenie PIT zostało maksymalnie uproszczone dzięki usłudze Twój e-PIT, i jest to wygodne, to jednak nie warto pozostawiać do automatycznego rozliczenia. Ponadto nie każdy PIT jest sporządzany automatycznie, gdyż fiskus nie jest w posiadaniu danych źródłowych. A więc jeśli np. sprzedaliśmy mieszkanie, to taki PIT nie zostanie rozliczony w systemie, a brak zeznania w terminie, może oznaczać sankcje – dodaje Juszczyk
Co grozi za nierozliczenie się z fikusem w terminie?
Niezłożenie deklaracji podatkowej w ustawowym terminie najczęściej traktowane jest jako wykroczenie skarbowe. W takiej sytuacji podatnik naraża się przede wszystkim na karę grzywny. Jednak w przypadkach poważniejszych – gdy działanie prowadzi do realnego uszczuplenia należnego podatku – konsekwencje mogą być znacznie surowsze.
Odpowiedzialność według Kodeksu karnego skarbowego
Zgodnie z przepisami Kodeksu karnego skarbowego, podatnik, który unika opodatkowania poprzez nieujawnienie właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania, albo nie składa wymaganej deklaracji i tym samym naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny sięgającej nawet 720 stawek dziennych. W poważniejszych przypadkach możliwe jest również orzeczenie kary pozbawienia wolności, a nawet zastosowanie obu tych kar jednocześnie.
Jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest stosunkowo niewielka, sprawca nadal może zostać ukarany grzywną – również do wysokości 720 stawek dziennych. Natomiast w sytuacji, gdy kwota ta nie przekracza ustawowo określonego progu, czyn traktowany jest jako wykroczenie skarbowe, co oznacza łagodniejsze konsekwencje.
Wysokość kar i granice odpowiedzialności
Grzywna za wykroczenie skarbowe może wynosić od jednej dziesiątej do nawet dwudziestokrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę. O wykroczeniu skarbowym mówimy wtedy, gdy kwota niezapłaconego podatku nie przekracza pięciokrotności minimalnego wynagrodzenia (czyli w 2026 od 4 806 do 96 120 złotych). o jego przekroczeniu czyn kwalifikowany jest już jako przestępstwo skarbowe, co wiąże się z poważniejszymi sankcjami.
Odsetki za zwłokę
Oprócz ewentualnej kary grzywny podatnik musi liczyć się także z obowiązkiem zapłaty odsetek za opóźnienie. Naliczane są one za każdy dzień zwłoki, począwszy od dnia następującego po upływie terminu płatności podatku. Ich wysokość można samodzielnie obliczyć, korzystając z dostępnych kalkulatorów online, na przykład na stronie podatki.gov.pl.
Co zrobić w przypadku spóźnienia?
Jeżeli podatnik zorientuje się, że nie złożył deklaracji w terminie, powinien jak najszybciej nadrobić zaległość i złożyć odpowiedni formularz PIT. W przypadku konieczności dopłaty podatku należy również obliczyć należne odsetki i niezwłocznie uregulować zobowiązanie.
Kolejnym krokiem jest złożenie tzw. czynnego żalu, czyli zawiadomienia do urzędu skarbowego o popełnieniu czynu zabronionego. W dokumencie tym podatnik przyznaje się do błędu i wyjaśnia okoliczności jego powstania. Zgodnie z przepisami, osoba, która dobrowolnie poinformuje organ o naruszeniu i ujawni istotne szczegóły sprawy, może uniknąć kary.
Jak i kiedy złożyć czynny żal?
Czynny żal można przekazać drogą elektroniczną, na przykład za pośrednictwem e-PUAP lub e-Urzędu Skarbowego. Kluczowe znaczenie ma czas – dokument należy złożyć zanim organ podatkowy rozpocznie czynności sprawdzające lub kontrolne. Jeśli podatnik zrobi to zbyt późno, czynny żal nie wywoła już skutków prawnych.
Dodatkowe konsekwencje
Warto pamiętać, że nawet po złożeniu deklaracji po terminie podatnik nadal zachowuje prawo do skorzystania z ulg i odliczeń podatkowych. Traci jednak możliwość przekazania 1,5% podatku na rzecz wybranej organizacji pożytku publicznego.