Rodziny podejmujące decyzję porządkujące sprawy majątkowe porównują koszty darowizny nieruchomości należących do rodziców czy babci/dziadka z kosztami postępowania spadkowego.
- Część 1. Uregulowanie spraw majątku rodzinnego po śmierci seniora/seniorki rodu
- Czynności spadkowe - postanowienie o nabyciu spadku (i dział spadku) albo AKD
- Dział spadku w sądzie
- Dział spadku u notariusza
- Część 2 Uregulowanie spraw majątku rodzinnego za życia darczyńcy
- Koszty darowizny u notariusza
Cechą darowizn jest uzależnienie kosztu czynności notarialnych od wartości nieruchomości oraz możliwość negocjacji wynagrodzenia notariusza. Cechą opłat sądowych w przypadku spadkobrania jest to, że dla kwot, które trzeba zapłacić w sądzie, nie ma znaczenia wartość nieruchomości.\
Część 1. Uregulowanie spraw majątku rodzinnego po śmierci seniora/seniorki rodu
Czynności spadkowe - postanowienie o nabyciu spadku (i dział spadku) albo AKD
Opłata sądowa od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wynosi stałe 100 zł. Do tego dolicza się obowiązkowe 5 zł za wpis do Rejestru Spadkowego.
Czynności spadkowe można też przeprowadzić u notariusza. Opłaty wynoszą:
§ 10a. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej
1. Za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego, uzupełniającego aktu poświadczenia dziedziczenia w zakresie spadkobierców dziedziczących gospodarstwo rolne maksymalna stawka wynosi 50 zł.
1a. Za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia testamentowego z zapisem windykacyjnym maksymalna stawka wynosi 100 zł.
2. Za sporządzenie protokołu dziedziczenia maksymalna stawka wynosi 100 zł.
2a. Za czynności dotyczące europejskiego poświadczenia spadkowego, z wyłączeniem czynności, o których mowa w ust. 2b i 2c oraz § 12, maksymalna stawka wynosi 400 zł.
2b. Za sporządzenie projektu protokołu dziedziczenia maksymalna stawka wynosi 100 zł.
2c. Za sporządzenie protokołu obejmującego oświadczenie o wyrażeniu zgody na spisanie protokołu dziedziczenia zgodnie z jego projektem maksymalna stawka wynosi 50 zł.
3. Za sporządzenie protokołu otwarcia i ogłoszenia testamentu maksymalna stawka wynosi 50 zł.
4. Za sporządzenie zaświadczenia o powołaniu wykonawcy testamentu maksymalna stawka wynosi 30 zł.
Do wpisu w księdze wieczystej potrzebne jest formularza KW-WPIS i aktualne opłaty (150/200 zł).
Art. 42. [Opłaty stałe od wniosku o wpis w księdze wieczystej]
- Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od wniosku o wpis w księdze wieczystej własności, użytkowania wieczystego lub ograniczonego prawa rzeczowego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
- Jeżeli wniosek dotyczy wpisu udziału w prawie, pobiera się część opłaty stałej proporcjonalną do wysokości udziału, nie mniej jednak niż 100 złotych.
- Od wniosku o wpis w księdze wieczystej własności, użytkowania wieczystego lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu na podstawie dziedziczenia, zapisu lub działu spadku albo zniesienia współwłasności pobiera się jedną opłatę stałą w wysokości 150 złotych niezależnie od liczby udziałów w tych prawach.
Dział spadku w sądzie
Art. 51.
Opłatę stałą w kwocie 500 złotych pobiera się od wniosku o dział spadku, a jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku, pobiera się opłatę stałą w kwocie 300 złotych.
Opłatę stałą w kwocie 1000 złotych pobiera się od wniosku o dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności, a jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku i zniesienia współwłasności, pobiera się opłatę stałą w kwocie 600 złotych.
Dział spadku u notariusza
Koszty zależą od wartości spadku.
Część 2 Uregulowanie spraw majątku rodzinnego za życia darczyńcy
Koszty darowizny u notariusza
Wysokość taksy notarialnej przy darowiźnie
Maksymalną wysokość taksy notarialnej za sporządzenie aktu notarialnego określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. Wartość honorarium notariusz zależy od wartości przedmiotu darowizny i wynosi :
- do 3000 zł – 100 zł;
- powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł;
- powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł;
- powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł;
- powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł;
- powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł;
- powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn nie więcej niż 7500 zł.
W przypadku darowizny lokalu mieszkalnego i działek budowlanych, stawka taksy notarialnej wynosi 50% podstawowej.
Przykład:
Darowizna mieszkania o wartości 400 tys. zł. Maksymalna wysokość taksy notarialnej będzie wynosiła 1185 zł (505 zł + 680 zł) netto. Po doliczeniu VAT 272,55 PLN otrzymujemy stawkę maksymalną (brutto): 1457,55 PLN
Dodatkowo notariusz pobiera opłatę za złożenie wniosku wieczystoksięgowego w wysokości 200 zł oraz za wypisy zależnie od ich ilości i objętości umowy.
Wysokość opłat sądowych pobieranych przez notariusza przy darowiźnie nieruchomości regulowana jest zapisami Ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych:
- wpis własności w księdze wieczystej – 200 zł
Źródło informacji - Kancelaria Notarialna S.C. Katarzyna Sobańska-Tiutiunik, Aleksander Szymański link