Prezydent Karol Nawrocki podpisał inicjatywę "Godna emerytura", przewidującą podniesienie najniższych wypłat dla seniorów. Zgodnie z nowymi przepisami, od 2026 roku minimalna emerytura zostanie zwiększona o 150 zł, co da kwotę ok. 2 030 zł. Zmiany wpłyną korzystnie także na wysokość tzw. "trzynastek" i "czternastek".
- Prezydencka inicjatywa Godna emerytura jako wsparcie dla seniorów
- Założenia i uzasadnienie społeczne projektu Karola Nawrockiego
- Nowy mechanizm waloryzacji kwotowo-procentowej od 2026 roku
- Sytuacja ekonomiczna emerytów i ocena ekspertów rynkowych
- Koszty wdrożenia programu i źródła finansowania wydatków
- Kontrowersje i polityczne aspekty prezydenckiej propozycji
Prezydencka inicjatywa Godna emerytura jako wsparcie dla seniorów
Na początku listopada 2025 roku prezydent Karol Nawrocki przedłożył w Parlamencie propozycję zmian w przepisach dotyczących systemu emerytalno-rentowego. Głównym założeniem programu pod nazwą Godna emerytura jest ugruntowanie roli głowy państwa jako podmiotu dbającego o bezpieczeństwo finansowe najstarszych obywateli. Nowelizacja ma na celu przede wszystkim poprawę sytuacji bytowej seniorów, których miesięczne dochody nie przekraczają progu 3000 zł, poprzez wprowadzenie skuteczniejszego mechanizmu ochrony przed negatywnymi skutkami inflacji i spadkiem siły nabywczej pieniądza.
Założenia i uzasadnienie społeczne projektu Karola Nawrockiego
Prezydent argumentuje, że nowoczesne państwo jest zobowiązane do zapewnienia minimalnego świadczenia na poziomie nie niższym niż 2000 zł. W swoim wystąpieniu zwrócił szczególną uwagę na sytuację osób urodzonych w pierwszej połowie lat sześćdziesiątych. To właśnie to pokolenie poniosło największy ciężar pracy w wymagających realiach transformacji systemowej lat dziewięćdziesiątych, budując fundamenty współczesnej gospodarki. Zdaniem Karola Nawrockiego, dotychczasowe, marginalne podwyżki rzędu kilku lub kilkunastu złotych są niewystarczające, dlatego system wymaga wprowadzenia gwarantowanych, odczuwalnych kwot wzrostu świadczeń.
Nowy mechanizm waloryzacji kwotowo-procentowej od 2026 roku
Zaproponowane rozwiązanie opiera się na hybrydowym modelu podnoszenia świadczeń, łączącym dotychczasową waloryzację procentową z gwarancją minimalnej kwoty podwyżki. Jeśli wynik standardowego przeliczenia procentowego okaże się niższy niż 150 zł, emeryt otrzyma wyrównanie do tej właśnie sumy. Według założeń, od marca 2026 roku najniższe emerytury oraz renty zostaną podniesione o wspomnianą stałą kwotę, co pozwoli na osiągnięcie poziomu około 2030 zł brutto. Co istotne dla domowych budżetów seniorów, mechanizm ten ma zostać zastosowany również przy wypłacie trzynastej oraz czternastej emerytury, co znacząco podniesie łączną sumę rocznego wsparcia.
Sytuacja ekonomiczna emerytów i ocena ekspertów rynkowych
Analizy przedstawiane przez ekspertów, między innymi z Klubu Jagiellońskiego, wskazują na realny problem niedofinansowania najuboższych grup społecznych. Przywoływane dane pokazują, że obecna wysokość najniższego świadczenia brutto pozostaje w tyle za wyliczonym minimum socjalnym, które w połowie 2025 roku wynosiło blisko 1900 zł dla osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo. Problem pogłębia fakt, że niemal pół miliona osób, w przeważającej mierze kobiet, pobiera świadczenia jeszcze niższe od minimalnych ze względu na niepełny staż ubezpieczeniowy. W tym kontekście propozycja prezydencka jawi się jako próba zniwelowania luki między realnymi kosztami życia a dochodami seniorów.
Koszty wdrożenia programu i źródła finansowania wydatków
Realizacja postulatów zawartych w projekcie Godna emerytura wiąże się z rosnącym obciążeniem dla finansów publicznych w kolejnych latach. Szacuje się, że w pierwszym roku obowiązywania budżet będzie musiał wyasygnować dodatkowe 2 mld zł, a w roku 2028 kwota ta może wzrosnąć nawet do 4,5 mld zł. Ostateczna skala wydatków pozostaje jednak zależna od przyszłych odczytów inflacyjnych publikowanych przez bank centralny. Prezydent wskazuje, że pokrycie tych kosztów powinno nastąpić bezpośrednio z budżetu państwa, m.in. dzięki wyższym wpływom podatkowym generowanym przez panujące warunki makroekonomiczne.
Kontrowersje i polityczne aspekty prezydenckiej propozycji
Mimo prospołecznego charakteru, projekt budzi dyskusje w kręgach ekonomicznych i politycznych. Krytycy zwracają uwagę na brak precyzyjnego wskazania źródeł finansowania, co rodzi obawy o stabilność budżetową. Pojawiają się głosy, że propozycja ta może mieć charakter strategicznej gry politycznej, mającej postawić stronę rządową w trudnym położeniu. Przyjęcie nowelizacji przez Sejm może bowiem wymusić na Radzie Ministrów konieczność znalezienia oszczędności w innych resortach lub zdecydowania się na zwiększenie deficytu budżetowego, co staje się punktem spornym w debacie publicznej nad kierunkami rozwoju polskiej polityki senioralnej.