Wiele osób z orzeczeniem o niepełnosprawności co roku oddaje fiskusowi pieniądze, które mogłyby odzyskać. Ulga rehabilitacyjna w PIT za 2025 rok pozwala odliczyć konkretne wydatki i realnie zmniejszyć podatek. Problem w tym, że mało kto wie, jak z niej skorzystać.
- Czym jest ulga rehabilitacyjna i jaki jest jej cel
- Kto może skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej
- Kogo uznaje się za osobę pozostającą na utrzymaniu
- Jakie dochody nie wliczają się do limitu
- Ile można odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej
- Jak udokumentować prawo do ulgi rehabilitacyjnej
- Jak rozliczyć ulgę rehabilitacyjną
- Podstawa prawna
Wielu podatników nie korzysta z ulgi rehabilitacyjnej, bo nie wie, że ma do niej prawo albo zakłada, że wymaga ona skomplikowanych formalności. Część osób rezygnuje już na starcie, błędnie sądząc, że potrzebne jest „idealne” orzeczenie lub komplet faktur. W efekcie pieniądze, które mogłyby zostać w domowym budżecie, wracają do fiskusa.
Czym jest ulga rehabilitacyjna i jaki jest jej cel
Ulga rehabilitacyjna została wprowadzona po to, by zrekompensować zwiększone koszty życia, jakie ponoszą osoby z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunowie. Nie chodzi wyłącznie o leczenie, ale o codzienne funkcjonowanie: poruszanie się, dojazdy, sprzęt, leki, opiekę.
To istotne, bo wiele osób błędnie zakłada, że ulga dotyczy wyłącznie kosztów stricte medycznych. W praktyce katalog odliczeń jest znacznie szerszy. Warto podkreślić, że ulga rehabilitacyjna obowiązuje w niezmienionym kształcie również w rozliczeniu za 2025 rok i pozostaje aktualna na 2026 rok. Przepisy regulujące zasady odliczeń, limity oraz katalog wydatków nadal pozostają w mocy, co oznacza, że podatnicy mogą z niej korzystać na dotychczasowych zasadach.
Kto może skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej
Z ulgi rehabilitacyjnej mogą skorzystać osoby, które same posiadają orzeczenie o niepełnosprawności lub utrzymują osobę z niepełnosprawnością i jednocześnie ponoszą wydatki związane z rehabilitacją albo z ułatwieniem codziennego funkcjonowania.
Prawo do ulgi przysługuje wtedy, gdy podatnik posiada dokument potwierdzający poniesienie wydatku oraz jeden z następujących dokumentów:
- orzeczenie o jednym z trzech stopni niepełnosprawności,
- decyzję o przyznaniu renty z tytułu częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy, renty socjalnej albo szkoleniowej,
- orzeczenie o niepełnosprawności dziecka, które nie ukończyło 16 lat,
- starsze orzeczenie wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 31 sierpnia 1997 r.
Kogo uznaje się za osobę pozostającą na utrzymaniu
Za osobę pozostającą na utrzymaniu uznaje się m.in. współmałżonka, dzieci, rodziców, rodzeństwo, teściów, pasierbów, zięcia, synową, inne osoby zaliczane do I grupy podatkowej, oraz dziecko obce przyjęte na wychowanie.
Warunek jest jeden: roczne dochody tej osoby nie mogą przekroczyć w 2025 roku kwoty 22 546,92 zł. Ten limit dotyczy wyłącznie osoby z niepełnosprawnością pozostającej na utrzymaniu podatnika.
Jakie dochody nie wliczają się do limitu
Do limitu dochodów w wysokości 22 546,92 zł nie wlicza się szeregu świadczeń i dodatków o charakterze socjalnym. Wyłączone z limitu są przede wszystkim alimenty wypłacane na rzecz dzieci, zasiłek pielęgnacyjny oraz świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Nie uwzględnia się również dodatkowych rocznych świadczeń pieniężnych, czyli tzw. trzynastej i czternastej emerytury.
Poza tym do limitu nie zalicza się dodatków energetycznych, osłonowych, węglowych ani elektrycznych, a także bonów energetycznych i ciepłowniczych. Wyłączona jest również refundacja kwoty odpowiadającej podatkowi VAT za paliwa gazowe.
Warto jednak pamiętać, że nie wszystkie dochody zwolnione z podatku są automatycznie wyłączone z limitu. Przykładowo zapomogi czy przychody osób do 26. roku życia korzystających z tzw. ulgi dla młodych są już do tego limitu wliczane.
Ile można odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej
W ramach ulgi rehabilitacyjnej wydatki dzielą się na nielimitowane oraz limitowane. Oznacza to, że w części przypadków można odliczyć całą faktycznie poniesioną kwotę, a w innych, tylko do określonego limitu wskazanego w przepisach.
Wydatki nielimitowane pozwalają na odliczenie pełnej kwoty poniesionego kosztu. Dotyczy to m.in. wydatków na zabiegi rehabilitacyjne, turnusy rehabilitacyjne, pobyt w zakładach rehabilitacji leczniczej, zakup i naprawę sprzętu rehabilitacyjnego oraz odpłatną opiekę pielęgniarską, jeżeli są one związane z niepełnosprawnością.
W przypadku wydatków limitowanych obowiązują konkretne kwoty maksymalne. Najczęściej stosowane limity to:
- 2 280 zł rocznie – w przypadku używania samochodu osobowego na potrzeby osoby z niepełnosprawnością lub jej opiekuna,
- 2 280 zł rocznie – na opłacenie przewodników osób niewidomych zaliczonych do I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy,
- 2 280 zł rocznie – na utrzymanie psa asystującego.
Osobne zasady dotyczą wydatków na leki. W tym przypadku nie ma rocznego limitu kwotowego, ale obowiązuje próg miesięczny. Odliczeniu podlega wyłącznie nadwyżka ponad 100 zł wydana w danym miesiącu, pod warunkiem że leki zostały zalecone przez lekarza specjalistę. Jeżeli w danym miesiącu wydatki na leki nie przekroczyły 100 zł, odliczenie nie przysługuje.
Przykład
Jeżeli w styczniu wydajesz na leki 110 zł, w lutym 95 zł, w marcu 180 zł, a w kwietniu 260 zł, to w zeznaniu podatkowym możesz odliczyć 255 zł, czyli sumę miesięcznych nadwyżek ponad 100 zł.
Miesiąc | Faktyczny wydatek | Przysługujące odliczenie | Sposób obliczenia |
Styczeń | 110 zł | 10 zł | 110 – 100 = 10 zł |
Luty | 95 zł | 0 zł | 95 – 100 < 0 |
Marzec | 180 zł | 80 zł | 180 – 100 = 80 zł |
Kwiecień | 260 zł | 160 zł | 260 – 100 = 160 zł |
SUMA | 645 zł | 255 zł |
Czy leki trzeba mieć na fakturze, żeby je odliczyć?
Tak, wydatki na leki muszą być udokumentowane, najczęściej w formie faktury, paragonu imiennego lub innego dowodu zapłaty, z którego wynika, kto i za co zapłacił. Urząd skarbowy może poprosić o takie dokumenty, nawet jeśli nie trzeba ich dołączać do samego zeznania podatkowego.
Jeżeli dany wydatek został częściowo sfinansowany lub zwrócony ze środków takich jak PFRON, NFZ, zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych czy zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, odliczeniu podlega tylko różnica między kwotą faktycznie poniesioną a otrzymanym dofinansowaniem. Wydatki w całości zwrócone nie mogą być odliczone w ogóle.
Jak udokumentować prawo do ulgi rehabilitacyjnej
Wysokość wydatków objętych ulgą rehabilitacyjną ustala się na podstawie dokumentów potwierdzających ich poniesienie. Mogą to być m.in. faktury, rachunki, potwierdzenia przelewów bankowych czy dowody wpłat – pod warunkiem, że jasno wynika z nich, kto zapłacił, kiedy, komu, jaką kwotę i za jaki cel.
Odliczeniu podlegają również wydatki poniesione poza granicami Polski. W takim przypadku kwotę należy przeliczyć na złote według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia wydatku.
Warto zaznaczyć, że w przypadku niektórych wydatków objętych limitem, takich jak opłacenie przewodników osób niewidomych lub osób z niepełnosprawnością narządu ruchu, utrzymanie psa asystującego czy używanie samochodu osobowego, nie ma obowiązku posiadania faktur ani rachunków. Brak formalnego dokumentu nie zwalnia jednak z konieczności wykazania prawa do odliczenia.
Na żądanie organu podatkowego podatnik musi być w stanie udowodnić zasadność ulgi. W praktyce może to oznaczać konieczność podania danych osób, które pełniły funkcję przewodnika, lub okazania certyfikatu potwierdzającego status psa asystującego.
Jak rozliczyć ulgę rehabilitacyjną
Ulgę rehabilitacyjną można odliczyć od dochodu, jeżeli jest on opodatkowany według skali podatkowej, albo od przychodu, jeżeli podatnik rozlicza się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
Odliczenie wykazuje się w zeznaniu rocznym PIT-36, PIT-37 lub PIT-28, do którego należy dołączyć załącznik PIT/O, czyli informację o przysługujących odliczeniach.
Osoby, które w trakcie roku uzyskują dochody lub przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, najmu, dzierżawy lub podobnych umów, mogą uwzględniać ulgę rehabilitacyjną już na etapie obliczania zaliczek lub ryczałtu. Ostateczne rozliczenie następuje jednak zawsze w zeznaniu rocznym.
Odliczeniu podlegają wyłącznie te wydatki, które nie zostały wcześniej ujęte w kosztach uzyskania przychodów, nie zostały odliczone od przychodu opodatkowanego ryczałtem ani nie zostały podatnikowi zwrócone w jakiejkolwiek formie.
W przypadku ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych odlicza się tylko takie wydatki, które nie zostały wcześniej odliczone od dochodu, nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów oraz nie zostały zwrócone podatnikowi.
Warto pamiętać o istotnym ograniczeniu: jeżeli podatnik nie ma wystarczających dochodów lub przychodów, aby wykorzystać ulgę w danym roku podatkowym, niewykorzystanej części nie można przenieść na kolejne lata.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych