Nowelizacja ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2025 r., dla niektórych seniorów, którym został (lub w przyszłości miał zostać) przyznany dodatek pielęgnacyjny w związku z ukończeniem przez nich wieku 75 lat – może skutkować tym, że w praktyce, dodatek ten nie będzie im wypłacany (lub zostanie wypłacony w odpowiednio pomniejszonej wysokości), w związku z przekroczeniem ustawowego limitu wypłacanych im świadczeń. Czyli niejako – w związku ze zbyt dużymi dochodami (wynikającymi z wypłacaniem im w zbiegu kilku świadczeń), choć – co do zasady – dodatek pielęgnacyjny nie jest uzależniony od kryterium dochodowego.
- Dodatek pielęgnacyjny 2026 – komu przysługuje świadczenie z ZUS?
- Dodatek pielęgnacyjny 2026 – w jakiej kwocie świadczenie przysługuje od 1 marca 2026 r.? [po tegorocznej waloryzacji emerytur i rent]
- Dodatek pielęgnacyjny 2026 – w jaki sposób należy ubiegać się o przyznanie świadczenia z ZUS?
- Dodatek pielęgnacyjny 2026 – dlaczego niektórzy seniorzy nie otrzymają świadczenia (lub otrzymają je w odpowiednio pomniejszonej wysokości), z powodu przekroczenia ustawowego limitu?
- Limit świadczeń pobieranych w zbiegu w ramach renty wdowiej (do którego wlicza się również dodatek pielęgnacyjny, wypłacany razem z emeryturą) – może ulec podwyższeniu przez rząd w 2028 r.
Dodatek pielęgnacyjny 2026 – komu przysługuje świadczenie z ZUS?
Dodatek pielęgnacyjny, to świadczenie, które przysługuje na podstawie art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, osobie uprawnionej do emerytury lub renty, która:
- ukończyła 75 rok życia lub
- posiada orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.
ZUS nie przyzna jednak dodatku pielęgnacyjnego osobie, która spełnia powyższe kryteria, jeżeli przebywa ona w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym. Jedynym wyjątkiem od powyższego wyłączenia, w którym – pomimo przebywania w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym – przysługuje dodatek pielęgnacyjny, jest sytuacja, w której osoba uprawniona do dodatku, przebywa poza ww. placówka przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu.
Dodatek pielęgnacyjny 2026 – w jakiej kwocie świadczenie przysługuje od 1 marca 2026 r.? [po tegorocznej waloryzacji emerytur i rent]
Zgodnie z komunikatem Prezesa ZUS z dnia 17 lutego 2026 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych, kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potrąceń – od 1 marca 2026 r. dodatek pielęgnacyjny przysługuje w wysokości 366,68 zł miesięcznie (do 28 lutego 2026 r. przysługiwał natomiast w wysokości 348,22 zł miesięcznie). Kwota dodatku pielęgnacyjnego podlega corocznej waloryzacji (w ramach waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych) – od 1 marca każdego roku.
Dodatek pielęgnacyjny 2026 – w jaki sposób należy ubiegać się o przyznanie świadczenia z ZUS?
Sposób uzyskania dodatku pielęgnacyjnego uzależniony jest od tego czy uprawnienie do niego wynika z:
- ukończenia 75 roku życia czy
- całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.
W pierwszym z ww. przypadków – tj. w przypadku, gdy podstawą przysługiwania dodatku jest ukończenie 75 roku życia – świadczenie przyznawane jest przez ZUS z urzędu i – począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym przypadają 75 urodziny uprawnionego (lub uprawnionej) – wypłacany jest przez ZUS wraz z emeryturą.
W drugim przypadku natomiast – tj. w przypadku ubiegania się o dodatek przez osobę posiadającą orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji – konieczne jest wystąpienie do ZUS z wnioskiem o dodatek pielęgnacyjny, do którego należy załączyć wystawione przez lekarza zaświadczenie o stanie zdrowia (druk OL-9). Zaświadczenie to – musi przy tym zostać wystawione nie wcześniej niż na miesiąc przed złożeniem wniosku o dodatek pielęgnacyjny.
Ww. dokumenty można złożyć w ZUS:
- osobiście lub przez pełnomocnika, w dowolnej jednostce organizacyjnej ZUS (pisemnie lub ustnie do protokołu), jak również
- za pośrednictwem operatora pocztowego lub polskiego urzędu konsularnego.
Dodatek pielęgnacyjny 2026 – dlaczego niektórzy seniorzy nie otrzymają świadczenia (lub otrzymają je w odpowiednio pomniejszonej wysokości), z powodu przekroczenia ustawowego limitu?
W związku z wejściem w życie – w dniu 1 stycznia 2025 r. – przepisów wprowadzających tzw. rentę wdowią, którą potocznie określana jest zmiana zasad pobierania świadczeń emerytalno-rentowych przez wdowy i wdowców, polegająca na dopuszczeniu możliwości pobierania przez nich kilku świadczeń emerytalno-rentowych jednocześnie – w niektórych przypadkach (w odniesieniu do osób, które ukończyły 75 rok życia i na tej podstawie powinien przysługiwać im dodatek pielęgnacyjny) – może okazać się, że przyznanie ww. dodatku nie zawsze będzie skutkowało zwiększeniem kwoty wypłacanej łącznie świadczeniobiorcy (który pobiera tzw. rentę wdowią).
Wynika to z faktu, że – w ramach zasad dotyczących renty wdowiej – w art. 95a ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ustawodawca zastrzegł, że – wysokość sumy świadczeń wypłacanych w zbiegu (w ramach tzw. renty wdowiej, tj. sumy świadczeń emerytalno-rentowych w zbiegu z rentą rodzinną), nie może przekroczyć trzykrotności kwoty najniższej emerytury, o której mowa w art. 85 ust. 2. Od 1 marca 2026 r. próg ten opiewa na 5 935,47 zł (w związku z tym, że najniższa emerytura, od marca br., wynosi 1 978,49 zł1).
Art. 95a ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stanowi natomiast, że – do powyższego limitu, wliczane są również świadczenia wypłacane przez instytucje zagraniczne oraz inne niż jednorazowe świadczenia i dodatki wypłacane na podstawie ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub odrębnych przepisów wraz ze świadczeniami, których dotyczy zbieg (tj. m.in. z rentą rodzinną i emeryturą).
Jako, iż dodatek pielęgnacyjny stanowi świadczenie o charakterze stałym, wypłacane wraz z emeryturą – zgodnie z ww. przepisem – wlicza się go do łącznej kwoty świadczeń objętych wskazanym powyżej limitem (w okresie od 1 marca 2026 r. do 1 marca 2027 r. opiewającym na wspomniane 5 935,47 zł). Oznacza to, że przyznanie ww. dodatku nie zawsze będzie skutkowało faktycznym zwiększeniem kwoty wypłacanej świadczeniobiorcy. W sytuacji bowiem, gdy łączna wysokość świadczeń (wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym) przekroczy ustawowy limit – nastąpi odpowiednie pomniejszenie świadczenia wypłacanego w zbiegu. W konsekwencji – może wystąpić przypadek, w którym mimo formalnego przyznania dodatku pielęgnacyjnego, całkowita kwota wypłaty pozostanie na niezmienionym poziomie.
Oznacza to, że pomimo przyznania seniorowi dodatku pielęgnacyjnego w związku z osiągnięciem przez niego wieku 75 lat – w rzeczywistości może on nie zostać wypłacony beneficjentowi świadczenia (albo zostać wypłacony w odpowiednio pomniejszonej wysokości – w zależności o tego o jaką kwotę suma pobieranych świadczeń przekracza ustawowy limit), ponieważ suma pobieranej przez niego np. emerytury i renty rodzinnej po zmarłym współmałżonku, przekracza ustawowy limit wynikający z przepisów o rencie wdowiej (opiewający aktualnie na 5 935,47 zł).
Należy jednak podkreślić, że jeśli suma świadczeń w zbiegu (wypłacanych w ramach tzw. renty wdowiej) przekroczy trzykrotność najniższej emerytury – nie będzie to automatycznie skutkowało utratą przez wdowę lub wdowca prawa do pobierania dwóch lub odpowiednio – trzech świadczeń jednocześnie (czyli np. łącznie z dodatkiem pielęgnacyjnym). W takiej sytuacji bowiem – ZUS dokona odpowiedniego pomniejszenia świadczeń o kwotę przekroczenia. Jako pierwsze, zostaną pomniejszone świadczenia finansowane z budżetu państwa, według następującej kolejności:
- świadczenia z zaopatrzenia emerytalno-rentowego żołnierzy zawodowych,
- świadczenia z zaopatrzenia emerytalno-rentowego funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz
- inne świadczenia,
a następnie, kolejno:
- świadczenia finansowane z Funduszu Emerytalno-Rentowego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego,
- świadczenia finansowane z Funduszu Pracy,
- świadczenia finansowane z Funduszu Emerytur Pomostowych oraz
- świadczenia finansowane z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W przypadku gdy suma świadczeń w zbiegu przekracza trzykrotność kwoty najniższej emerytury – decyzję o pomniejszeniu świadczeń w celu wypłaty świadczeń w zbiegu, wydaje organ rentowy albo organ emerytalny dokonujący pomniejszenia.
Limit świadczeń pobieranych w zbiegu w ramach renty wdowiej (do którego wlicza się również dodatek pielęgnacyjny, wypłacany razem z emeryturą) – może ulec podwyższeniu przez rząd w 2028 r.
Poza tym, że limit świadczeń wypłacanych w zbiegu w ramach tzw. renty wdowiej ulega corocznemu podwyższeniu w dniu 1 marca, w związku z waloryzacją emerytur i rent oraz wynikającym z niej wzrostem najniższej gwarantowanej ustawowo emerytury – istnieje jeszcze jednak podstawa prawna, która może skutkować podwyższeniem ww. limitu przez Radę Ministrów. Mowa o art. 16 ustawy z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, którą została wprowadzona renta wdowia i który stanowi, że – Rada Ministrów dokona w 2028 r. weryfikacji wskaźnika wysokości świadczeń w zbiegu, w celu oceny możliwości i zasadności jego podwyższenia, uwzględniając na tle sytuacji społeczno-gospodarczej kraju sytuację dochodową grup osób uprawnionych na mocy niniejszej ustawy do wypłaty świadczeń w zbiegu. Może się więc okazać, że seniorzy, którzy obecnie nie otrzymują dodatku pielęgnacyjnego (lub otrzymują go w odpowiednio pomniejszonej wysokości) w związku z przekroczeniem limitu świadczeń wypłacanych w zbiegu w ramach tzw. renty wdowiej – zaczną otrzymywać ww. dodatek w roku 2028, jeżeli wówczas Rada Ministrów (na podstawie wspomnianego przepisu) zdecyduje się na zwiększenie ww. limitu.
1 Zgodnie z komunikatem Prezesa ZUS z dnia 17 lutego 2026 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych, kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potrąceń (M.P. z 2026 r., poz. 220)
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1749 z późn. zm.)
- Ustawa z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r., poz. 1243 z późn. zm.)