Nowe, wyczekiwane świadczenie dla 65-latków i starszych seniorów – rząd przyjął ustawę, w której wycofał się z absurdalnego warunku, pozbawiającego ważnego wsparcia samotnych emerytów

• Bon senioralny 2026 – komu przysługiwać będzie nowe świadczenie dla seniorów, w postaci usługi wsparcia w zakresie opieki, które zostało przyjęte przez Radę Ministrów?
• Bon senioralny 2026 – rząd usunął z projektu dyskryminacyjne kryterium, od którego miało być uzależnione przysługiwanie nowego świadczenia i które wykluczało ze wsparcia samotnych seniorów
• Bon senioralny 2026 – jakie usługi wsparcia w zakresie opieki obejmować będzie nowe świadczenie dla seniorów, które zostało przyjęte przez Radę Ministrów?
• Bon senioralny 2026 – w jakiej kwocie będzie przysługiwać nowe świadczenie dla seniorów, w postaci usługi wsparcia w zakresie opieki, które zostało przyjęte przez Radę Ministrów?
• Bon senioralny 2026 – w jaki sposób będzie można ubiegać się o nowe świadczenie dla seniorów, w postaci usługi wsparcia w zakresie opieki, które zostało przyjęte przez Radę Ministrów?
• Bon senioralny 2026 – kiedy przepisy wprowadzające nowe świadczenie dla seniorów, w postaci usługi wsparcia w zakresie opieki, wejdą w życie?

Bon senioralny 2026 – komu przysługiwać będzie nowe świadczenie dla seniorów, w postaci usługi wsparcia w zakresie opieki, które zostało przyjęte przez Radę Ministrów?

Bon senioralny, to nowe świadczenie, wynikające z projektu ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych (nr w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UD326) autorstwa ówczesnej Minister do Spraw Polityki Senioralnej, a obecnej sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i pełnomocniczki rządu do spraw polityki senioralnej Marzeny Okły-Drewnowicz.

Świadczenie to, ma przysługiwać osobie, która:

1. ukończyła 65 rok życia,
2. ma niezaspokojone potrzeby w zakresie podstawowych czynności życia codziennego oraz
3. jej średni miesięczny dochód (w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych) w ostatnich 3 miesiącach poprzedzających złożenie wniosku nie przekracza kwoty 3 410 zł.

Ww. kryterium dochodowe, co roku, od 1 marca, podlegać będzie przy tym waloryzacji wskaźnikiem waloryzacji emerytur i rent (o którym mowa w art. 89 ust. 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Organ do spraw polityki senioralnej, rokrocznie, w terminie do końca lutego, ogłaszać będzie zwaloryzowane kryterium dochodowe, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy, która wprowadza nowe świadczenie – uzupełnienie systemu wsparcia dla osób w wieku 65+ o nowe, elastyczne narzędzie wsparcia (jakim jest bon senioralny) – stanowi odpowiedź na rosnące potrzeby seniorów wymagających pomocy w codziennym funkcjonowaniu w ich środowisku zamieszkania. Wprowadzenie podstawy prawnej dla funkcjonowania Programu Bonu Senioralnego ma umożliwić bardziej dostępne i dostosowane wsparcie, które odciąży rodziny i opiekunów nieformalnych, a jednocześnie wzmocni działania na rzecz utrzymania samodzielności i poprawy jakości życia seniorów.

W raporcie opracowanym przez Bank Światowy w ramach realizacji kamienia milowego A69G KPO wskazano, że Polska znajduje się w fazie intensywnego starzenia się społeczeństwa – osoby powyżej 65 roku życia stanowią już 19,5% populacji, a do 2060 r. ich udział wzrośnie do 32,6%. Jednocześnie – występuje skracanie okresu życia w zdrowiu, szczególnie wśród kobiet, co generuje rosnące zapotrzebowanie na długoterminowe wsparcie zdrowotne i społeczne. Powyższe czynniki są uzasadnieniem dla wprowadzenia nowego świadczenia w postaci bonu senioralnego.

Do bonu senioralnego, mają być uprawnieni, na takich samych zasadach, zarówno:

• obywatele polscy, jak i
• cudzoziemcy, tj. obywatele Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo Konfederacji Szwajcarskiej, lub obywatelem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 lit. b, d-f umowy z dnia 24 stycznia 2020 r. o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, o ile – w czasie korzystania ze wsparcia, mają miejsce pobytu lub zamieszkują na terytorium Polski.

Z prawa do otrzymania wsparcia w ramach bonu senioralnego, ma natomiast wykluczać posiadanie przez seniora:

• ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów,

jak również korzystanie przez seniora:

• ze świadczenia wspierającego, o które mogą ubiegać się osoby z niepełnosprawnościami od ukończenia 18 roku życia, posiadające decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia na poziomie od 70 do 100 punktów,
• ze specjalistycznych usług opiekuńczych w ośrodkach wsparcia,
• z usług opiekuńczych albo asystencji osobistej dofinansowanych z programów rządowych lub programów resortowych,
• z całodobowej opieki świadczonej w domu pomocy społecznej,
• z całodobowej opieki stacjonarnej świadczonej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym,
• z całodobowej opieki świadczonej osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku,
• z całodobowej opieki świadczonej przez inny podmiot niż wyżej wymienione lub
• z instytucjonalnej opieki dziennej.

W ww. przypadkach bon senioralny będzie jednak przysługiwał, jeżeli usługa lub opieka będzie miała charakter doraźny i jednorazowo trwać będzie nie dłużej niż 14 dni.

Bon senioralny 2026 – rząd usunął z projektu dyskryminacyjne kryterium, od którego miało być uzależnione przysługiwanie nowego świadczenia i które wykluczało ze wsparcia samotnych seniorów

Warto wspomnieć, że w projekcie ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych (nr w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UD326), który w dniu 5 maja 2026 r. został przyjęty przez Radę Ministrów – nie znalazło się kryterium, od którego miało być uzależnione przysługiwanie świadczenia, w postaci:

posiadania przez seniora małżonka lub co najmniej jednego zstępnego, na którym – zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym – ciąży obowiązek alimentacyjny (czyli dziecka, a w dalszej kolejności wnuka), który od co najmniej 3 miesięcy (przed złożeniem wniosku o świadczenie):

• pozostaje w zatrudnieniu na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego lub umowy o pracę nakładczą,
• prowadzi niezawieszoną działalność gospodarczą,
• świadczy usługi na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zlecenia,
• prowadzi działalność rolniczą lub jest pomocnikiem rolnika w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub
• przebywa na urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającym urlopie macierzyńskim, urlopie rodzicielskim lub urlopie ojcowskim,

i którego dochód, w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o świadczenie, jest nie niższy niż 3 500 zł oraz

• wyższy niż 6 700 zł – w przypadku, gdy prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe lub odpowiednio
• łącznie z dochodami pozostałych członków gospodarstwa domowego nie przekracza 10 000 zł – w przypadku, gdy prowadzi on wieloosobowe gospodarstwo domowe.

Kryterium to, było uwzględnione we wcześniejszym projekcie rządowym dotyczącym bonu senioralnego – tj. projekcie ustawy o bonie senioralnym (nr w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UA3), który jednak – w styczniu 2026 r. – „utknął” na etapie prac w Stałym Komitecie Rady Ministrów. Gdyby powyższy wymóg – posiadania przez seniora małżonka lub co najmniej jednego zstępnego, spełniającego ww. warunki, został utrzymany również w projekcie ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych (nr w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UD326), który w dniu 5 maja 2026 r. został przyjęty przez rząd – oznaczałoby to, że ze wsparcia zostaliby wykluczeni samotni seniorzy, nieposiadający rodziny, a więc ci, którzy tego wsparcia niejako najbardziej potrzebują. Autorzy projektu, jednak się z niego wycofali.

Bon senioralny 2026 – jakie usługi wsparcia w zakresie opieki obejmować będzie nowe świadczenie dla seniorów, które zostało przyjęte przez Radę Ministrów?

Nowe świadczenie w ramach Programu Bonu Senioralnego, obejmować będzie usługi wsparcia mające na celu zaspokajanie podstawowych potrzeb życia codziennego seniora, w szczególności:

1. pomoc w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak ubieranie się, przygotowywanie posiłków, poruszanie się lub utrzymywanie porządku;
2. wsparcie w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych;
3. opiekę higieniczno-pielęgnacyjną;
4. zapewnienie kontaktów z otoczeniem, w tym aktywizację intelektualną lub ruchową.

Z uwagi na fakt, iż przepis art. 25 projektu, z którego wynika ww. katalog, zawiera określenie „w szczególności” – należy przyjąć, iż jest to katalog otwarty, a zatem – usługi wsparcia w ramach bonu senioralnego będą obejmować wszystkie usługi, które służą zaspokajaniu podstawowych potrzeb życia codziennego seniora.

Bon senioralny 2026 – w jakiej kwocie będzie przysługiwać nowe świadczenie dla seniorów, w postaci usługi wsparcia w zakresie opieki, które zostało przyjęte przez Radę Ministrów?

Wartość bonu senioralnego, który będzie można otrzymać – nie została określona w projekcie ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych (nr w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UD326), który w dniu 5 maja 2026 r. został przyjęty przez Radę Ministrów. W tym zakresie – w art. 29 projektu – znalazła się delegacja do określenia powyższej kwestii przez Radę Ministrów, w drodze rozporządzenia.

W tym miejscu, warto przywołać sposób, w jaki miała być określana wysokość świadczenia w poprzednim rządowym projekcie dotyczącym bonu senioralnego (tj. w projekcie ustawy o bonie senioralnym (nr w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UA3), który jednak – w styczniu 2026 r., jak zostało już wspomniane powyżej – „utknął” na etapie prac w Stałym Komitecie Rady Ministrów. Nie jest bowiem wykluczone, że kwota bonu senioralnego, zostanie ustalona przez Radę Ministrów (w drodze rozporządzenia) na podobnych zasadach. W poprzednim projekcie dotyczącym bonu senioralnego zatem – rząd planował, że wartość bonu senioralnego, który będzie można otrzymać – będzie uzależniona od liczby punktów, które senior uzyska w ramach tzw. oceny poziomu niezaspokojonych potrzeb w zakresie podstawowych czynności życia codziennego. Ocena ta, miała odbywać się w oparciu o kwestionariusz, w którym miały być podawane m.in. informacje o:

• samodzielności seniora w zakresie podstawowych czynności życia codziennego oraz
• o jego sytuacji życiowej, w tym mieszkaniowej.

W ramach ww. oceny – senior miał otrzymywać od 0 do 60 punktów, a bon senioralny miał przysługiwać osobom, które uzyskały od 11 do 60 punktów. Najwyższa kwota bonu (w przypadku osób, które ukończyły już 85 rok życia), miała wynieść 2 150 zł miesięcznie (co miało umożliwić seniorowi skorzystanie z 50 godzin usługi wsparcia w ramach bonu). Stosunek liczby punktów uzyskanych w ramach ww. oceny do liczby przysługujących godzin wsparcia (co miało przekładać się na wartość bonu), uwzględniając wiek seniora, miał przedstawiać się następująco:

W przypadku seniorów od 75 do 79 roku życia:

• od 11 do 20 punktów – oznaczać miało od 5 do 7 godzin usług wsparcia miesięcznie, nie więcej jednak niż 301 zł,
• od 21 do 35 punktów – oznaczać miało od 10 do 14 godzin usług wsparcia miesięcznie, nie więcej jednak niż 602 zł,
• od 36 do 50 punktów – oznaczać miało od 15 do 22 godzin usług wsparcia miesięcznie, nie więcej jednak niż 924 zł,
• od 51 do 60 punktów – oznaczać miało od 23 do 30 godzin usług wsparcia miesięcznie, nie więcej jednak niż 1 290 zł;

W przypadku seniorów od 80 do 84 roku życia:

• od 11 do 20 punktów – oznaczać miało od 7 do 10 godzin usług wsparcia miesięcznie, nie więcej jednak niż 430 zł,
• od 21 do 35 punktów – oznaczać miało od 13 do 19 godzin usług wsparcia miesięcznie, nie więcej jednak niż 817 zł,
• od 36 do 50 punktów – oznaczać miało od 20 do 29 godzin usług wsparcia miesięcznie, nie więcej jednak niż 1 247 zł,
• od 51 do 60 punktów – oznaczać miało od 30 do 40 godzin usług wsparcia miesięcznie, nie więcej jednak niż 1 720 zł;

W przypadku seniorów od 85 roku życia:

• od 11 do 20 punktów – oznaczać miało od 8 do 12 godzin usług wsparcia miesięcznie, nie więcej jednak niż 516 zł,
• od 21 do 35 punktów – oznaczać miało od 17 do 24 godzin usług wsparcia miesięcznie, nie więcej jednak niż 1 032 zł,
• od 36 do 50 punktów – oznaczać miało od 25 do 36 godzin usług wsparcia miesięcznie, nie więcej jednak niż 1 548 zł,
• od 51 do 60 punktów – oznaczać miało od 367 do 50 godzin usług wsparcia miesięcznie, nie więcej jednak niż 2 150 zł.

Wartość bonu nie miała przy tym podlegać wymianie na gotówkę ani inne środki płatnicze i nie miało być możliwości przeniesienia jej na inną osobę, a kwota niewykorzystana w danym miesiącu – nie miała przechodzić na kolejny miesiąc.

Bon senioralny 2026 – w jaki sposób będzie można ubiegać się o nowe świadczenie dla seniorów, w postaci usługi wsparcia w zakresie opieki, które zostało przyjęte przez Radę Ministrów?

Sposób, w jaki będzie można ubiegać się o bon senioralny – podobnie jak kwota przysługującego świadczenia i sposób jej ustalania – również wynikać będzie dopiero z wydanego w tym przedmiocie rozporządzenia Rady Ministrów.

Na dzień dzisiejszy, wiemy już jednak, że Program Bonu Senioralnego będzie realizowany przez gminy, jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej:

• w pierwszej kolejności – w gminach, na których terenie do dnia złożenia zapotrzebowania na środki na realizację Programu nie były realizowane publiczne usługi opiekuńcze na rzecz seniorów,
• następnie – w gminach, na których terenie publiczne usługi opiekuńcze są świadczone dla nie więcej niż 10 osób i
• ostatecznie – w gminach o najwyższej prognozowanej dynamice wzrostu liczby i odsetka seniorów.

Program Bonu Senioralnego będzie ustalany przez Radę Ministrów, w drodze rozporządzenia, na okresy 3-letnie i nie będzie on stanowił programu wieloletniego, w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Bon senioralny 2026 – kiedy przepisy wprowadzające nowe świadczenie dla seniorów, w postaci usługi wsparcia w zakresie opieki, wejdą w życie?

Projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych (nr w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UD326), który określa ogólne „ramy” nowego świadczenia w postaci bonu senioralnego (lub inaczej – podstawę prawną dla Programu Bonu Senioralnego), w dniu 5 maja 2026 r. został przez Radę Ministrów. Zgodnie z art. 51 projektu – ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Należy jednak mieć na względzie, że przyjęcie projektu ustawy przez rząd oznacza, że zostanie on dopiero przekazany przez Prezesa Rady Ministrów do dalszych prac w Sejmie, a zanim ostatecznie trafi do podpisu na biurko Prezydenta – poza trzema czytaniami w Sejmie, czeka go jeszcze etap prac legislacyjnych w Senacie. Na dzień dzisiejszy, losy projektu wprowadzającego bon senioralny – nie są jeszcze zatem przesądzone.

Ponadto – jak zostało już wspomniane powyżej – zgodnie z art., 29 projektu, po jego ewentualnym wejściu w życie – szczegółowe zasady Programu Bonu Senioralnego, w tym m.in. kwota przysługującego świadczenia, jak i sposób ubiegania się o świadczenie, zostaną dopiero określone prze Radę Ministrów, w drodze rozporządzenia, które zostanie wydane na podstawie zawartej w projekcie delegacji ustawowej.

Podstawa prawna:

• Projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych (nr w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UD326)
• Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1208 z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1749 z poźn. zm.)
• Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 246)
• Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1483 z późn. zm.)

fot. @PremierRP/X.com