Rządowa pomoc dla osób starszych nabiera realnych kształtów. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej, za który odpowiada Marzena Okła-Drewnowicz, pełnomocnik rządu ds. polityki senioralnej. Nowe przepisy wprowadzają tzw. bon senioralny - rozwiązanie, które ma wesprzeć seniorów w ich domach.
- Nowe świadczenie dla seniorów. Czym jest bon senioralny?
- Kryterium dochodowe. Kto dostanie bon senioralny?
- Ekspert: "Dobre rozwiązanie, ale beneficjentów jest zbyt mało"
- Finansowanie programu bon senioralny
- Kryterium dochodowe i warunki przyznania bonu - aktualizacja 11.05.
- FAQ - najczęściej zadawane pytania o bon senioralny
Nowe świadczenie dla seniorów. Czym jest bon senioralny?
Rada Ministrów zatwierdziła projekt dotyczący opieki długoterminowej, wprowadzający bon senioralny dla wybranych osób powyżej 65. roku życia. Nowe przepisy mają usprawnić współdziałanie organów wspierających osoby starsze, co spotkało się z aprobatą Związku Województw RP. Bon senioralny to nowa forma wsparcia o charakterze niepieniężnym. W przeciwieństwie do programów typu "Aktywny Rodzic", pieniądze nie trafią bezpośrednio do portfela seniora. Zostaną one przeznaczone na opłacenie konkretnych usług opiekuńczych realizowanych przez gminę. W ramach bonu seniorzy otrzymają pomoc m.in. w:
- przygotowywaniu posiłków i wsparciu w jedzeniu,
- utrzymywaniu porządku w miejscu zamieszkania,
- higienie osobistej i pielęgnacji,
- przemieszczaniu się i załatwianiu spraw urzędowych,
- zapewnieniu kontaktu z otoczeniem.
Realizacja bonu będzie oparta na umowie zawieranej między gminą a seniorami. Wsparcie trafi w pierwszej kolejności tam, gdzie publicznych usług opiekuńczych brakuje najbardziej.
Kryterium dochodowe. Kto dostanie bon senioralny?
Projekt zakłada, że pomoc nie będzie powszechna. Aby otrzymać wsparcie, należy spełnić warunki. Program przewiduje bon senioralny jako formę wsparcia rzeczowego dla osób powyżej 65. roku życia. Uprawnienie to będzie przysługiwać seniorom, których przeciętne miesięczne zarobki z ostatniego kwartału zmieszczą się w limicie 3410 zł. Kwota ta będzie co roku aktualizowana, aby nadążać za zmianami w gospodarce. Pierwsza edycja programu jest przewidziana na lata 2026-2028.
Ekspert: "Dobre rozwiązanie, ale beneficjentów jest zbyt mało"
Dominik Owczarek z Instytutu Spraw Publicznych ocenia bon jako "stymulator usług lokalnych". Podkreśla, że największą korzyść odniosą dzieci opiekujące się starszymi rodzicami - dzięki bonowi będą mogły pozostać aktywne zawodowo, podczas gdy rodzicami zajmą się profesjonaliści. Ekspert wskazuje jednak na poważny problem skali wsparcia.
To niepokojące, że tak mało seniorów będzie mogło skorzystać z bonu. Szacuje się, że wsparciem zostanie objętych od 12 tys. do 20 tys. osób - zauważa Owczarek w rozmowie z PAP.
Główną przeszkodą może być brak kadr. Sektor opieki zmaga się z wysoką średnią wieku pracowników, co rodzi obawy, czy w mniejszych miejscowościach znajdą się osoby chętne do świadczenia usług, nawet jeśli gmina otrzyma na to fundusze.
Finansowanie programu bon senioralny
Rząd zaplanował stopniowe zwiększanie nakładów na bon senioralny:
- 2026 roku: 100 mln zł (start w ostatnim kwartale),
- 2027 roku: 400 mln zł,
- 2028 roku: 500 mln zł.
Kryterium dochodowe i warunki przyznania bonu - aktualizacja 11.05.
Kluczowym elementem nowego programu jest próg dochodowy, który ma precyzyjnie wskazać grupę odbiorców pomocy. Bon senioralny będzie przysługiwał osobom po 65. roku życia, których miesięczny dochód nie przekracza kwoty 3410 zł. Oprócz finansowych wymagań, beneficjenci muszą na stałe zamieszkiwać w Polsce w trakcie korzystania ze wsparcia. Co istotne, program jest otwarty nie tylko dla obywateli polskich, ale również dla mieszkańców innych krajów Unii Europejskiej oraz wybranych państw europejskich przebywających w naszym kraju, o ile spełniają oni restrykcyjne kryteria majątkowe.
FAQ - najczęściej zadawane pytania o bon senioralny
- Czy dostanę pieniądze do ręki? Nie. Bon senioralny to świadczenie niepieniężne. Gmina opłaca opiekuna, który przychodzi do domu seniora i pomaga mu w codziennych czynnościach.
- Jaki dochód uprawnia do bonu? Twoje średnie miesięczne dochody z ostatnich 3 miesięcy nie mogą być wyższe niż 3410 zł brutto.
- Od kiedy będzie można składać wnioski? Program ma ruszyć w 2026 roku. Szczegółowe terminy naborów zostaną ogłoszone przez poszczególne gminy po ostatecznym uchwaleniu ustawy przez Parlament i podpisaniu jej przez Prezydenta.
- Co jeśli w mojej gminie nie ma opiekunów? Projekt przewiduje, że bon trafi w pierwszej kolejności do gmin, które mają deficyt usług opiekuńczych, aby pobudzić lokalny rynek pracy w tym sektorze.
- Kto odpowiada za ten projekt? Za przygotowanie i wdrożenie bonu senioralnego odpowiada Marzena Okła-Drewnowicz, pełnomocnik rządu do spraw polityki senioralnej.