Osobom z rodzin wielodzietnych, które posiadają co najmniej dwoje rodzeństwa (w tym również przybranego), spełniającego określone przez ustawodawcę wymagania – w ramach programu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przysługuje świadczenie w postaci dostępu do określonych towarów i usług na korzystniejszych warunkach, od ogólnie obowiązujących. O Kartę Dużej Rodziny (bo o niej mowa), w związku z posiadaniem rodzeństwa (a nie własnych dzieci), w określonych przypadkach, mogą ubiegać się nawet osoby już pełnoletnie i to niezależnie od osiąganych przez nie dochodów.
- Karta Dużej Rodziny – czym jest program MRPiPS?
- Karta Dużej Rodziny – kto jest „członkiem rodziny wielodzietnej” w ramach programu MRPiPS, czyli komu przysługuje świadczenie?
- Karta Dużej Rodziny – na jakiej podstawie, o świadczenie mogą ubiegać się również dzieci (w tym także pełnoletnie) z rodzin wielodzietnych (czyli – z powodu posiadania rodzeństwa), a nie tylko rodzice?
- Karta Dużej Rodziny – niektóre dzieci z rodzin wielodzietnych (chociaż nie osiągnęły jeszcze pełnoletności), świadczenia jednak nie dostaną
- Karta Dużej Rodziny – w jaki sposób można ubiegać się o przyznanie świadczenia?
- Karta Dużej Rodziny – na jaki okres przyznawane jest świadczenie?
- Karta Dużej Rodziny – jak wygląda?
- Karta Dużej Rodziny – z jakich ulg można w ramach niej skorzystać?
- Karta Dużej Rodziny przysługuje również rodzicom, których dzieci są już dorosłe
Artykuł odpowiada m.in. na pytania:
- czym jest Karta Dużej Rodziny;
- no jakiej podstawie, o świadczenie mogą ubiegać dzieci (w tym również pełnoletnie) z rodzin wielodzietnych oraz
- w jakich przypadkach dzieci z rodzin wielodzietnych nie kwalifikują się do programu (nawet jeżeli nie osiągnęły jeszcze pełnoletności).
Karta Dużej Rodziny – czym jest program MRPiPS?
Karta Dużej Rodziny to program MRPiPS obejmujący system zniżek i dodatkowych uprawnień dla rodzin 3+ zarówno w instytucjach publicznych, jak i w firmach prywatnych. Posiadacze Karty Dużej Rodziny mają możliwość tańszego korzystania z oferty podmiotów m.in. z branży spożywczej, bankowej, rekreacyjnej czy właśnie – paliwowej. Podstawowym założeniem programu jest wspieranie budżetu rodzin wielodzietnych oraz ułatwienie im dostęp do dóbr i usług – tj. przyznaniu im tego dostępu na korzystniejszych zasadach.
Karta Dużej Rodziny – kto jest „członkiem rodziny wielodzietnej” w ramach programu MRPiPS, czyli komu przysługuje świadczenie?
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny – prawo do posiadania Karty przysługuje członkowi rodziny wielodzietnej, przez którą rozumie się rodzinę, w której rodzic (rodzice) lub małżonek rodzica mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci bez względu na ich wiek.
Obowiązek utrzymywania dzieci przez rodziców określony jest w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym. Zgodnie z art. 133 § 1 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego – rodzice obowiązani są do dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.
Karta Dużej Rodziny – na jakiej podstawie, o świadczenie mogą ubiegać się również dzieci (w tym także pełnoletnie) z rodzin wielodzietnych (czyli – z powodu posiadania rodzeństwa), a nie tylko rodzice?
Karta Dużej Rodziny (i związane z nią prawo do ulg) przysługuje członkowi rodziny wielodzietnej, przez którą rozumie się rodzinę, w której rodzic (rodzice) lub małżonek rodzica mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci, bez względu na ich wiek. Karta jest przyznawana niezależnie od dochodu w rodzinie.
Członkami rodziny wielodzietnej są przy tym:
- rodzic (rodzice) – przez których rozumie się nie tylko rodziców biologicznych, ale również rodzica (rodziców) zastępczych lub osobę (osoby) prowadzące rodzinny dom dziecka,
- małżonek rodzica oraz
- dziecko – przez które rozumie się nie tylko dziecko biologiczne, ale również dziecko, nad którym rodzic sprawuje rodzinną pieczę zastępczą oraz osobę przebywającą w dotychczasowej rodzinie zastępczej albo w rodzinnym domu dziecka, o której mowa w art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
którzy ponadto:
- posiadają obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania na terytorium Polski,
- są cudzoziemcami mającymi miejsce zamieszkania na terytorium Polski na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, zezwolenia na pobyt czasowy (udzielony w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 oraz art. 186 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 12.12.2013 r. o cudzoziemcach) lub w związku z uzyskaniem w Polsce statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, jeżeli zamieszkują na terytorium Polski z członkami rodziny lub odpowiednio
- są obywatelami państwa członkowskiego UE, EFTA, Konfederacji Szwajcarskiej lub członkami rodziny powyższych osób, posiadającymi miejsce zamieszkania, prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Polski.
Zgodnie z art. 4 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny – Karta Dużej Rodziny, poza rodzicami, przysługuje również dzieciom należącym do rodziny wielodzietnej (3+), jeżeli – w dniu składania wniosku o przyznanie karty, zarówno wnioskujący, jak i co najmniej dwoje innych dzieci w takiej rodzinie – spełnia poniższe wymagania:
- nie ukończyli 18 roku życia lub odpowiednio
- nie ukończyli 25 roku życia, jeżeli:
- uczą się w szkole – prawo do posiadania Karty Dużej Rodziny, przysługuje im wówczas do 30 września następującego po końcu roku szkolnego,
- uczą się w szkole wyższej – prawo do posiadania Karty Dużej Rodziny, przysługuje im wówczas do 30 września roku, w którym planowane jest przez nie ukończenie nauki, zgodnie z oświadczeniem złożonym w tym przedmiocie wraz z wnioskiem o przyznanie karty;
- bez ograniczeń wiekowych – w przypadku dzieci legitymujących się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.
Karta Dużej Rodziny przysługuje zatem:
- dzieciom z rodzin wielodzietnych, które nie ukończyły jeszcze 18 roku życia i które posiadają co najmniej dwoje rodzeństwa (w tym również przybranego), z których każdy spełnia któryś z ww. warunków (tj. również nie ukończył 18 roku życia albo nie ukończył 25 roku życia i nadal się uczy albo legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności);
- osobom, które osiągnęły już pełnoletność, jeżeli nie ukończyły jeszcze 25 roku życia i nadal się uczą albo legitymują się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności i pochodzą z rodzin wielodzietnych, tj. posiadają co najmniej dwoje rodzeństwa (w tym również przybranego), z których każdy spełnia któryś z ww. warunków.
Karta Dużej Rodziny – niektóre dzieci z rodzin wielodzietnych (chociaż nie osiągnęły jeszcze pełnoletności), świadczenia jednak nie dostaną
Z zapisów art. 4 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny wynika, że karty nie otrzyma jednak każde dziecko, które jest członkiem rodziny wielodzietnej (nawet jeżeli nie osiągnęło jeszcze pełnoletności).
Sytuacja taka będzie miała miejsce np. jeżeli jedno z dzieci, będących członkiem rodziny wielodzietnej (3+) nie osiągnęło jeszcze pełnoletności, ale pozostałych dwoje rodzeństwa (lub choćby jedno z nich) – nie spełnia żadnego z warunków, o którym mowa w art. 4 ust. 2b ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny, tj. ukończyli już 18 rok życia i nie uczą się albo ukończyli już 25 rok życia i ponadto – nie legitymują się orzeczeniem o umiarkowanym ani znanym stopniu niepełnosprawności. W takiej sytuacji – pomimo, że jedno z dzieci we wspomnianej rodzinie wielodzietnej nadal nie osiągnęło pełnoletności – Kartę Dużej Rodziny otrzymają wyłącznie rodzice, ponieważ pozostała dwójka rodzeństwa (lub choćby jedno z nich) nie spełnia warunków z art. 4 ust. 2b ustawy.
Karta Dużej Rodziny – w jaki sposób można ubiegać się o przyznanie świadczenia?
W celu uzyskania Karty Dużej Rodziny, należy wystąpić z wnioskiem o przyznanie karty do wójta gminy (lub odpowiednio – burmistrza albo prezydenta miasta), właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Wniosek można złożyć tradycyjnie – w formie papierowej lub w formie elektronicznej – za pośrednictwem Platformy Informacyjno-Usługowej Emp@tia (LINK). Karta Dużej Rodziny wydawana jest bezpłatnie. Dopiero jej duplikat – podlega opłacie w wysokości 17 zł.
Termin wydania Karty Dużej Rodziny uzależniony jest od tego – ile wniosków o przyznanie karty, wpłynęło w danym okresie do urzędu gminy (lub odpowiednio – urzędu miasta). Jeżeli wniosków takich jest co najmniej 15 sztuk – karty zostaną dostarczone do urzędu, przez podmiot, któremu gmina (miasto) zleciła (zleciło) ich wydruk, nie później niż w terminie 30 dni od złożenia zlecenia wydruku kart. Jeżeli natomiast – wniosków o przyznanie kart, jest mniej niż 15 sztuk – czas oczekiwania na wydruk kart (i następnie – ich wydanie przez gminę lub odpowiednio – miasto), może wydłużyć się nawet do 60 dni. Do powyższego terminu – 30 lub odpowiednio 60 dni – należy jeszcze doliczyć czas potrzebny urzędowi gminy (lub odpowiednio – urzędowi miasta) na złożenie dyspozycji wydruku kart oraz na ich wydanie uprawnionym beneficjentom.
Karta Dużej Rodziny – na jaki okres przyznawane jest świadczenie?
Karta Dużej Rodziny jest przyznawana:
- rodzicowi oraz małżonkowi rodzica – na czas nieokreślony (ponieważ prawo do posiadania karty nie jest uzależnione od wieku dzieci),
- dziecku w wieku do ukończenia 18 roku życia – do ukończenia przez nie 18 roku życia,
- dziecku powyżej 18 roku życia – odpowiednio do 30 września następującego po końcu roku szkolnego, w którym jest planowane ukończenie nauki w danej placówce, a w przypadku szkoły wyższej – do 30 września roku, w którym jest planowane ukończenie nauki w danej placówce, zgodnie z oświadczeniem złożonym w tym przedmiocie wraz z wniosek o przyznanie karty, jednak nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia,
- dziecku legitymującemu się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, w wieku powyżej 18 roku życia – na okres ważności orzeczenia,
- dziecku umieszczonemu w rodzinnej pieczy zastępczej – na czas umieszczenia w danej rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka i odpowiednio
- osobie przebywającej w dotychczasowej rodzinie zastępczej albo w rodzinnym domu dziecka – odpowiednio do 30 września następującego po końcu roku szkolnego, w którym jest planowane ukończenie nauki w danej placówce, a w przypadku szkoły wyższej – do dnia 30 września roku, w którym jest planowane ukończenie nauki w danej placówce, zgodnie z oświadczeniem złożonym w tym przedmiocie wraz z wniosek o przyznanie karty, jednak nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia.
Karta Dużej Rodziny – jak wygląda?
Karta Dużej Rodziny ma jeden ogólnopolski wzór i znajdują się na niej następujące dane:
- imię (imiona) i nazwisko,
- numer PESEL,
- data ważności karty,
- jej numer oraz
- logo rodziny wielodzietnej zabezpieczone przed podrobieniem i sfałszowaniem.
Karta tradycyjna zawiera również numer dokumentu potwierdzającego tożsamość, w przypadku gdy beneficjentowi karty nie nadano numeru PESEL, oraz skrót „KDR” pisany alfabetem Braille’a. Ma takie wymiary, jak karta płatnicza (54 x 85,6 mm).
Karta elektroniczna zawiera także zdjęcie jej właściciela, hologram stanowiący wizerunek orła ustalony jak dla godła Rzeczypospolitej Polskiej oraz napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA”.
Karta dużej rodziny - wersja tradycyjna. Źródło: Gov.pl
Inne
Karta Dużej Rodziny - wersja elektroniczna. Źródło: Gov.pl
Inne
Karta Dużej Rodziny – z jakich ulg można w ramach niej skorzystać?
Do ulg, które przysługują posiadaczom Karty Dużej Rodziny, należą m.in. zniżki na:
- zakupy spożywcze,
- paliwo (benzynę, diesel i LPG),
- bilety wstępu do obiektów sportowo-rekreacyjnych, takich jak baseny czy parki rozrywki,
- bilety wstępu na wydarzenia kulturalne (np. na koncerty, do teatrów czy kin),
- przejazdy kolejami czy
- loty samolotowe realizowane przez Polskie Linie Lotnicze LOT.
W poniższej wyszukiwarce partnerów Karty Dużej Rodziny, można sprawdzić na jakie usługi lub produkty oraz gdzie i jakiej wysokości zniżka przysługuje posiadaczom karty: LINK.
Karta Dużej Rodziny przysługuje również rodzicom, których dzieci są już dorosłe
Warto również wspomnieć, że Karta Dużej Rodziny – poza dziećmi i rodzicami wychowującymi dzieci w rodzinach wielodzietnych – przysługuje również rodzicom, których dzieci są już dorosłe, jeżeli spełniają oni kryteria co do ilości posiadanych dzieci, które mieli w przeszłości na utrzymaniu. Z karty tej – uprawnieni rodzice, mogą korzystać dożywotnio (o ile nie wystąpią przesłanki, uzasadniające pozbawienie ich karty). Z Karty Dużej Rodziny (i z przysługujących na jej podstawie zniżek) mogą zatem korzystać również seniorzy – którzy w przeszłości mieli na utrzymaniu co najmniej troje dzieci (i to nie tylko własne dzieci biologiczne, ale również – dzieci, nad którymi sprawowali rodzinną pieczę zastępczą, dla których pełnili funkcję rodziny zastępczej albo sprawowali nad nimi opiekę w ramach prowadzonego przez siebie rodzinnego domu dziecka). Nie ma przy tym znaczenia wiek seniora (czy jest to osoba powyżej 60, 70 czy 80 roku życia), ani osiągane przez niego dochody – jedynym kryterium, kwalifikującym go do programu, jest ilość posiadanych (w przeszłości) na utrzymaniu dzieci, których musiało być co najmniej troje.
Więcej na temat Karty Dużej Rodziny dla seniorów, można przeczytać w poniższym artykule:
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1512)
- Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 236)
- Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 lutego 2026 r. w sprawie wysokości opłaty za wydanie duplikatu Karty Dużej Rodziny oraz wysokości kosztów gminy związanych z przyznaniem tej Karty oraz wydaniem jej duplikatu (M.P. z 2026 r., poz. 235)