Z coraz większym trudem koniec z końcem próbują wiązać emeryci. Domowy budżet pozwala poprawić praca, jednak nie każdy senior może dorabiać bez ograniczeń. Niektórych obowiązują limity zarobków. Ich przekroczenie może oznaczać obniżenie emerytury lub renty, a w skrajnych przypadkach nawet wstrzymanie wypłaty świadczenia.
- Nie wszyscy emeryci muszą pilnować swoich zarobków
- Kto może pracować bez żadnych ograniczeń?
- Limity zmieniają się kilka razy w roku
- Teraz obowiązują nowe kwoty
- Tak ZUS wylicza wysokość potrącenia
Nie wszyscy emeryci muszą pilnować swoich zarobków
Możliwość dorabiania zależy od rodzaju pobieranego świadczenia oraz wieku emeryta. Ograniczenia dotyczą przede wszystkim osób, które pobierają emeryturę lub rentę przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego.
Do tej grupy należą m.in. wcześniejsi emeryci, osoby pobierające emerytury pomostowe, nauczycielskie świadczenia kompensacyjne oraz renciści otrzymujący rentę z tytułu niezdolności do pracy. Jeżeli ich miesięczne przychody przekroczą limity ustalone przez ZUS, świadczenie może zostać odpowiednio zmniejszone albo całkowicie zawieszone.
Kto może pracować bez żadnych ograniczeń?
Zupełnie inne zasady obowiązują osoby, które osiągnęły ustawowy wiek emerytalny. Kobiety po ukończeniu 60 lat i mężczyźni po ukończeniu 65 lat mogą dorabiać bez limitów. Niezależnie od wysokości osiąganych dochodów ZUS nie zmniejszy ani nie zawiesi ich emerytury.
Kontrola przychodów dotyczy wyłącznie tych świadczeniobiorców, których obejmują przepisy o limitach dorabiania.
Limity zmieniają się kilka razy w roku
Wysokość dopuszczalnych zarobków nie jest stała. Zakład Ubezpieczeń Społecznych aktualizuje limity co trzy miesiące – w marcu, czerwcu, wrześniu i grudniu. Ich wysokość zależy od przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej ogłaszanego przez Główny Urząd Statystyczny.
Obowiązują dwa podstawowe progi. Przekroczenie 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia oznacza zmniejszenie świadczenia. Z kolei osiągnięcie przychodu przekraczającego 130 proc. przeciętnej pensji powoduje zawieszenie wypłaty emerytury lub renty za dany miesiąc.
Teraz obowiązują nowe kwoty
Od czerwca 2026 roku obowiązują nowe limity dorabiania. Zostały one wyliczone na podstawie przeciętnego wynagrodzenia w pierwszym kwartale 2026 roku, które wyniosło 9562,88 zł.
Obecnie bezpieczny limit miesięcznego przychodu wynosi 6694,10 zł brutto. Zarobki nieprzekraczające tej kwoty nie wpływają na wysokość świadczenia.
Jeżeli jednak przychód będzie wyższy, ZUS rozpocznie jego stopniowe zmniejszanie. Natomiast po przekroczeniu 12 431,80 zł brutto miesięcznie wypłata emerytury lub renty zostanie zawieszona.
Tak ZUS wylicza wysokość potrącenia
Zmniejszenie świadczenia następuje o kwotę przekroczenia pierwszego limitu, jednak nie więcej niż wynosi ustawowa maksymalna kwota potrącenia.
Przykładowo osoba pobierająca wcześniejszą emeryturę, która od czerwca uzyska miesięczny przychód w wysokości 7200 zł brutto, przekroczy dopuszczalny limit o około 505 zł. W takiej sytuacji ZUS obniży wypłacane świadczenie właśnie o tę kwotę.
Dopiero przy większych przekroczeniach zaczyna obowiązywać maksymalna kwota zmniejszenia świadczenia, która obecnie wynosi 989,41 zł miesięcznie. Dzięki temu potrącenie nie może być wyższe od ustawowo określonego limitu.