Trzeba jednak zacząć od tego, że pierwszy weekend czerwcowy wcale nie musi być dłuższy od innych. Z formalnego punktu widzenia piątek, choć następuje po świątecznym i ustawowo wolnym od pracy czwartku, nie jest bowiem dniem wolnym od pracy. W praktyce jednak dla zdecydowanej większości pracujących to dzień wolny, chociażby decyzją dyrektora czy właściciela firmy.
- Piątek 5 czerwca: czy to dzień ustawowo wolny od pracy
- Dłuższy weekend czerwcowy 2026: nie cztery, ale pięć dni – weź urlop na żądanie
- Pracodawca nie może odmówić pracownikowi udzielenia urlopu na żądanie
- Sposób na dłuższy: zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej
- Sposób na wydłużenie weekendu w czerwcu 2026: urlop opiekuńczy
Jeśli jednak czwartek nie został ustanowiony dniem wolnym grupowo, trzeba uzyskać zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy w sposób formalny. Jest na to sporo sposobów. Na dokładnie takiej samej zasadzie weekend można wydłużyć do pięciu dni, załatwiając wolne w przedświąteczną środę 3 czerwca lub w poniedziałek 8 czerwca. Jak to zrobić?
Piątek 5 czerwca: czy to dzień ustawowo wolny od pracy
Być może piątek po Bożym Ciele będzie dniem ustawowo wolnym od pracy (kolejnym), ale do tego jeszcze daleka droga. Aktualnie u prezydenta jest petycja w tej sprawie więc konieczna jest prezydencka inicjatywa legislacyjna, dzięki której piątki następujące po święcie Bożego Ciała dopisane byłyby w ustawie o dniach wolnych od pracy do listy takich dni wolnych Ostatnio tak się stało w 2024 roku gdy owa lista uzupełniona została o Wigilię 24 grudnia.
Jednak w większości firm piątek jest dniem wolnym i stanie się środkiem długiego weekendu. Jak to możliwe?
W większości firm dyrektorzy bądź właściciele zarządzili dzień wolny – wedle swoich kompetencji. To głównie dlatego, że w większości szkół piątek 5 czerwca jest dniem wolnym – tak zwanym dniem dyrektorskim, do czego uprawnienie dyrektorom daje prawo oświatowe. Choć szkoły z wolnym dyrektorskim piątkiem mają obowiązek zapewnienia opieki dzieciom np. w świetlicach, to jednak większość z nich zostaje w domach, a opiekę nad nimi sprawują rodzice. By uniknąć lawiny wniosków o wolne, nowocześnie zarządzane firmy rozwiązują ten problem kompleksowo – dając wolne wszystkim pracownikom.
Dłuższy weekend czerwcowy 2026: nie cztery, ale pięć dni – weź urlop na żądanie
Jeśli jednak w czwartek w firmie nie został zarządzony dzień wolny, trzeba się o niego postarać, np. biorąc urlop na żądanie. Co do zasady, przypadkach nagłych, których zatrudniony na umowę o pracę nie uwzględnił w planie urlopowym przysługuje mu urlop na żądanie. Jest to szczególny rodzaj urlopu wypoczynkowego, którego pracownik nie musi uzgadniać z pracodawcą. I to jest główny atut urlopu na żądanie, umożliwiający wydłużenie weekendu zarówno o piątek 5 czerwca jak i o środę 3 czerwca czy o poniedziałek 8 czerwca.. Przepisów dotyczących urlopu na żądanie należy szukać w Kodeksie pracy w artykułach 167 i następnych.
Ich treść stanowi, iż pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym. Pracownik zgłasza żądanie udzielenia urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu. Łączny wymiar urlopu wykorzystanego przez pracownika nie może przekroczyć w roku kalendarzowym 4 dni, niezależnie od liczby pracodawców, z którymi pracownik pozostaje w danym roku w kolejnych stosunkach pracy. Urlop na żądanie jest częścią urlopu wypoczynkowego. Oznacza to, że dni na żądanie nie są dodatkowe. Tak więc, jeżeli pracownikowi przysługują 26 dni urlopu wypoczynkowego, każdy dzień wzięty na żądanie pomniejsza tę pulę. Ponadto 4. dni urlopu na żądanie nie należy uwzględniać w planie urlopów.
Z punktu widzenia pracownika, zaletą urlopu na żądanie jest to, że może on nim swobodnie dysponować. Nie musi uzgadniać z pracodawcą terminu jego wykorzystania, ani uprzedzać go wcześniej, że zamierza z niego skorzystać. Wystarczy, że pracownik zgłosi (pisemnie, za pośrednictwem poczty elektronicznej lub w każdy inny sposób przyjęty u danego pracodawcy) żądanie udzielenia tego urlopu najpóźniej w dniu jego rozpoczęcia.
Pracodawca nie może odmówić pracownikowi udzielenia urlopu na żądanie
Zgodnie z kodeksem pracy pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym. Pracownik zgłasza żądanie udzielenia urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu.
Sposób na dłuższy: zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej
Planując wydłużenie weekendu lub działając spontanicznie już w trakcie korzystania z dni wolnych można je wydłużyć sięgając po inny sposób – zwolnienie s pracy z powodu siły wyższe. Oczywiście czy można o takie zwolnienie wystąpić wcześniej, np. chcąc wydłużyć weekend o poniedziałek 8 czerwca, złożyć wniosek do szefa już w środę 3 czerwca – słowem czy da się z góry przewidzieć działanie siły wyższej?
Ten dylemat też wyjaśnili eksperci prawni Państwowej Inspekcji Pracy. Teoretycznie tak, przepisy określają tylko termin „najpóźniej”. Złożenie go z wyprzedzeniem może ułatwić organizację pracy w firmie, ale sugerujemy ustalić to z pracodawcą. Przepisy Kodeksu pracy milczą na temat terminów „najwcześniejszych”, skupiając się na ochronie pracownika poprzez wyznaczenie jedynie terminu ostatecznego („najpóźniej”). Należy jednak pamiętać, że zbyt wczesne zgłoszenie siły wyższej może zostać przez pracodawcę zakwestionowane jako dowód na brak „nagłości” zdarzenia, co jest ustawowym wymogiem tego zwolnienia.
Pracownikowi przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy, w wymiarze 2 dni lub 16 godzin, w powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli jest niezbędna natychmiastowa obecność pracownika. Wniosek należy zgłosić pracodawcy najpóźniej w dniu korzystania z tego zwolnienia. Uwaga za czas takiego zwolnienia pracownik zachowuje prawo do połowy wynagrodzenia – i to jest już konkretna wada tego sposobu na wydłużenie długiego weekendu.
W przypadku pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, wymiar zwolnienia ustala się proporcjonalnie do wymiary czasu pracy, a niepełną godzinę zaokrągla w górę do pełnej godziny. We wniosku o zwolnienie z pracy z powodu działania siły wyższej trzeba podać powód czyli określić jaka to siła wyższa wchodzi w rachubę – nie ma jednak obowiązku opisywania sytuacji szczegółowo, ani tym bardziej dokumentowania jej. Wskazanie konkretnej siły wyższej jest jedynie konieczne po to, by pracodawca mógł ocenić zasadność wniosku. Jednak sam też musi być w tej materii konkretny.
Co do zasady bowiem pracodawca nie może odmówić udzielenia zwolnienia z powodu działania siły wyższej. Pracodawca, który nie zgodzi się na udzielenie pracownikowi zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej i naruszy przepisy Kodeksu pracy w tym zakresie, popełnia wykroczenie przeciwko prawom pracownika. Pracodawca może zostać ukarany karą grzywny od 1 tys. zł do 30 tys. zł.
Sposób na wydłużenie weekendu w czerwcu 2026: urlop opiekuńczy
Pracownikowi przysługuje w ciągu roku kalendarzowego urlop opiekuńczy, w wymiarze 5 dni roboczych, w celu zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia osobie będącej członkiem rodziny (matka, ojciec, syn, córka, małżonek) lub zamieszkującej w tym samym gospodarstwie domowym, która wymaga opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych. Urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z jego rozkładem czasu pracy. Wniosek złożony w postaci papierowej lub elektronicznej należy złożyć pracodawcy najpóźniej 1 dzień przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu. Trzeba jednak pamiętać, że za czas urlopu opiekuńczego pracownik nie otrzymuje wynagrodzenia! Okres ten wliczy się jednak do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.