Kto może skorzystać ze świadczenia kompensacyjnego? Tylko określona grupa ubezpieczonych, którzy osiągnęli wymagany wiek i legitymują się wymaganymi okresami zatrudnienia we wskazanych przez ustawodawcę placówkach.
- Powszechny wiek emerytalny wciąż jest kwestionowany
- Nauczyciele nie zawsze muszą czekać na osiągnięcie wieku emerytalnego
- Niektóre osoby już po 50 roku życia mogą zakończyć aktywność zawodową
- Na jakie wpływy można liczyć na świadczeniu pomostowym
Powszechny wiek emerytalny wciąż jest kwestionowany
Czy powszechny wiek emerytalny wzrośnie? To pytanie zadaje sobie wiele osób zaniepokojonych stanem polskiego systemu ubezpieczeń społecznych i starzeniem się polskiego społeczeństwa. Szczególnie mocno zaniepokojone są osoby, które zbliżają się do osiągnięcia obowiązującego obecnie powszechnego wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Im bliżej są one spełnienia tego warunku, tym bardziej obawiają się, że obowiązujące w tym zakresie zasady mogłyby się zmienić tuż przed tym, gdy będą miały prawo z nich skorzystać. Jednak czy tylko osiągnięcie wskazanych granic wiekowych pozwala na zakończenie aktywności zawodowej? Warto pamiętać, że przepisy regulują też szereg przypadków szczególnych, w których jest to możliwe wcześniej. Dotyczy to oczywiście ograniczonej grupy ubezpieczonych, którzy z uwagi na swoją szczególną sytuację zostali objęci tak zwanymi regulacjami pomostowymi.
Nauczyciele nie zawsze muszą czekać na osiągnięcie wieku emerytalnego
Do grupy tej należą m.in. nauczyciela, którzy mogą skorzystać ze świadczenia kompensacyjnego. Bo choć zaplanowano jego wygaszenie, to jednak w najbliższych latach nadal można korzystać z tego uprawnienia.
Aby nabyć prawo do świadczenia kompensacyjnego, należy:
- osiągnąć odpowiedni wiek (inny dla kobiet i mężczyzn),
- mieć okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 30 lat, w tym 20 lat wykonywania pracy „nauczycielskiej” w określonego rodzaju placówkach w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć,
- rozwiązać stosunek pracy.
Obowiązujące w tym zakresie zasady zostały określone w odrębnej ustawie – ustawie z 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, w której ustalono m.in. warunki nabywania i utraty prawa do nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, a także zasady: ustalania wysokości świadczeń, postępowania w sprawach o świadczenia, wypłaty świadczeń, finansowania świadczeń.
Niektóre osoby już po 50 roku życia mogą zakończyć aktywność zawodową
Aby skorzystać z tego szczególnego uprawnienia w 2026 r. kobiety muszą osiągnąć wiek 56 lat, a mężczyźni 61. W 2027 roku ta granica wzrośnie odpowiednio do 57 i 62 lat, w 2029 roku do 58 i 63 lat, a w 2031 roku do 59 i 64 lat. Placówki, w których należy wykonywać pracę, aby należeć do grona uprawnionych do omawianego świadczenia to: publiczne i niepubliczne przedszkola, publiczne i niepubliczne szkoły z wyjątkiem niepublicznych szkół nieposiadających uprawnień szkoły publicznej, publiczne i niepubliczne placówki kształcenia ustawicznego, młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży, które wymagają specjalnej organizacji nauki oraz szczególnych metod pracy i wychowania, określone ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze, placówki, które zapewniają uczniom opiekę i wychowanie w czasie, gdy uczą się poza miejscem, w którym mieszkają na stałe.
Na jakie wpływy można liczyć na świadczeniu pomostowym
Trzeba pamiętać, że nie ma jednej z góry ustalonej wysokości świadczenia kompensacyjnego i każdorazowo jego wysokość jest uzależniona od indywidualnej sytuacji świadczeniobiorcy. Jednak dolna granica w tym przypadku to wysokość minimalnej emerytury. Jak wynika z danych publikowanych przez ZUS, w kwietniu 2026 r. przeciętna wysokość tego świadczenia wyniosła 4475,46 zł miesięcznie. W 2025 r. było to 4207,16 zł, a w 2024 r. 4022,52 zł.
Kto może skorzystać z nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego?
Ze świadczenia kompensacyjnego mogą skorzystać nauczyciele, którzy osiągnęli wymagany wiek, mają 30 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 20 lat pracy „nauczycielskiej” w określonych placówkach w wymiarze co najmniej 1/2, oraz rozwiązali stosunek pracy.
Jaki wiek uprawnia do świadczenia kompensacyjnego w 2026 r.?
Aby skorzystać z nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego w 2026 r., kobiety muszą osiągnąć wiek 56 lat, a mężczyźni 61 lat.
Jak ma rosnąć wiek uprawniający do świadczenia kompensacyjnego po 2026 r.?
W 2027 roku granica wzrośnie do 57 lat dla kobiet i 62 lat dla mężczyzn, w 2029 roku do 58 lat dla kobiet i 63 lat dla mężczyzn, a w 2031 roku do 59 lat dla kobiet i 64 lat dla mężczyzn.
ustawa z 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (j.t. Dz.U. z 2026 r. poz. 86)