Ile dni urlopu przysługuje każdemu pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę?

Krzysztof Rybak
redaktor Forsal.pl i prawnik. Piszę o podatkach, nieruchomościach, prawie cywilnym i gospodarczym, ze szczególnym uwzględnieniem zmian w przepisach.
rozwiń więcej
urlop / Ile dni urlopu przysługuje każdemu pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę? / Shutterstock

Każdemu pracownikowi przysługuje coroczny, nieprzerwany i płatny urlop wypoczynkowy. Obecnie wymiar urlopu zależy od stażu pracy

Aktualnie obowiązujący wymiar urlopu wypoczynkowego

Każdemu pracownikowi przysługuje coroczny, nieprzerwany i płatny urlop wypoczynkowy. Obecnie wymiar urlopu zależy od stażu pracy:

  • 20 dni – gdy staż pracy jest krótszy niż 10 lat,
  • 26 dni – gdy staż pracy wynosi co najmniej 10 lat.

Osoba, która dopiero zaczęła pracę, zyskuje prawo do urlopu z każdym przepracowanym miesiącem, w wymiarze 1/12 rocznego urlopu, który przysługiwałby jej po roku pracy.

Do stażu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się także poprzednie okresy zatrudnienia – niezależnie od przerw czy przyczyn rozwiązania umowy. Gdy ktoś pracuje jednocześnie w dwóch lub więcej miejscach, liczy się również czas poprzedniego zatrudnienia przypadający przed nawiązaniem kolejnej umowy.

Poza stażem pracy, do okresu, od którego zależy wymiar urlopu, zaliczane są też lata nauki, ale tylko za jeden okres edukacji (nie sumuje się ich). Do okresu urlopowego wlicza się:

  • zasadniczą szkołę zawodową – maksymalnie 3 lata,
  • średnią szkołę zawodową – maksymalnie 5 lat,
  • średnią szkołę zawodową dla absolwentów szkół zasadniczych – 5 lat,
  • liceum ogólnokształcące – 4 lata,
  • szkołę policealną – 6 lat,
  • studia wyższe – 8 lat.
Przykład

Dzięki temu np. pracownik z 2-letnim stażem, który ukończył studia licencjackie, ma prawo od razu do 26 dni urlopu.

Czy niewykorzystany urlop przepada?

Urlop powinien być wykorzystany zgodnie z planem ustalonym z pracodawcą. Może być podzielony na części, ale przynajmniej jedna z nich musi trwać minimum 14 kolejnych dni kalendarzowych.

Niewykorzystany urlop przechodzi na kolejny rok, ale należy go odebrać najpóźniej do 30 września następnego roku. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop przysługuje tylko w przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. W takim przypadku, pracownik otrzymuje wynagrodzenie takie, jakie otrzymałby, gdyby w tym czasie pracował, a zmienne składniki pensji oblicza się na podstawie średniego wynagrodzenia z ostatnich 3 miesięcy.

Co z urlopem na żądanie?

Pracodawca nie może odmówić pracownikowi tzw. urlopu na żądanie. Wynika to wprost z art. 167² Kodeksu pracy. Zgodnie z tym przepisem, pracownik ma prawo do 4 dni urlopu na żądanie w roku kalendarzowym. Nie są to jednak dodatkowe dni wolne, lecz część przysługującego urlopu wypoczynkowego (20 lub 26 dni rocznie). Aby skorzystać z urlopu na żądanie, pracownik musi poinformować pracodawcę najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy. Kodeks pracy nie nakazuje podawania przez pracownika powodu wzięcia urlopu na żądanie. Pracodawca nie może uzależniać jego przyznania od "ważnego powodu".

Czy pracownik musi odbierać służbowy telefon?

Pracodawca nie może wymagać od pracownika dyspozycyjności ani odbierania służbowego telefonu w trakcie urlopu wypoczynkowego. Wynika to wprost z art. 152 Kodeksu pracy, który daje pracownikowi prawo do nieprzerwanego wypoczynku. Tak samo orzekł Sąd Najwyższy, uznając, że wymuszanie na pracowniku gotowości do pracy lub wykonywania obowiązków podczas urlopu jest zaprzeczeniem istoty wypoczynku.1

Zgodnie z art. 167 § 1 Kodeksu pracy, pracodawca może odwołać pracownika z urlopu tylko w wyjątkowych, nieprzewidzianych wcześniej okolicznościach. W takiej sytuacji musi jednak zwrócić pracownikowi koszty poniesione bezpośrednio w związku z odwołaniem – np. koszty paliwa, biletów lotniczych czy rezerwacji hotelu.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 2025 poz. 277)

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. 2024 poz. 1712)

Prawo
Utrata zaufania to za mało. Pracodawcy wciąż popełniają ten błąd zwalniając pracowników i wpędzają się w problemy
18 lip 2026

Czy utrata zaufania to wystarczający powód do zwolnienia pracownika? Wręczając wypowiedzenie pracodawcy wciąż popełniają te same błędy, a konsekwencje takiego działania są poważne i niemożliwe do odwrócenia przed sądem.

Renta rodzinna po 16. i 25. roku życia a kontynuowanie nauki - warunki, obowiązki, formalności, wyjaśnienia ZUS
17 lip 2026

Renta rodzinna przyznana uczniowi, który ukończył ostatnią klasę szkoły ponadpodstawowej i chce zakończyć swoją edukację przysługuje do końca sierpnia. Maturzyści, którzy zamierzają kontynuować naukę, mogą otrzymywać ją także za wrzesień, jeśli zostaną przyjęci na studia i dostarczą do ZUS-u odpowiednie zaświadczenie.

Czy list intencyjny to umowa przedwstępna?
17 lip 2026

Czym jest list intencyjny? Czy list intencyjny to umowa przedwstępna w prawie budowlanym? Co zawiera umowa przedwstępna o pracę? Artykuł prezentuje aktualne przepisy i odpowiedzi na ważne pytania.

Rozczarowani świadczeniem wspierającym. 1188 zł to prawie trzy razy mniej niż 3386 zł
17 lip 2026

Świadczenie pielęgnacyjne wynosi 3386 zł. Świadczenie wspierające w maksymalnej wysokości wynosi 4353 zł (95–100 punktów) oraz 3562 zł (90–94 punkty). Jak więc możliwe, że 3386 zł może być nawet trzy razy wyższe od świadczenia wspierającego? To możliwe, ponieważ najwięcej osób otrzymuje świadczenie wspierające przy wyniku 89 punktów lub mniej, a są to kwoty: 2375 zł, 1583 zł, 1188 zł i 792 zł. Czytelnik, którego list publikujemy, otrzymał 75 punktów i przysługuje mu 1188 zł. To zaledwie jedna trzecia kwoty świadczenia pielęgnacyjnego.

Ustawa frankowa już niedługo zacznie obowiązywać. Co się zmienia dla Frankowiczów? Kredytobiorcy w euro i dolarowi poza ochroną
17 lip 2026

Podpisaną przez Prezydenta RP w dniu 17 lipca 2026 r. ustawę dotyczącą postępowań frankowych oceniam ostrożnie pozytywnie. Nie dlatego, że rozwiązuje wszystkie problemy kredytobiorców, ale dlatego, że podczas prac parlamentarnych usunięto z niej przepisy, które mogły poważnie pogorszyć ich sytuację - pisze Karolina Pilawska, adwokat z Kancelarii Pilawska Zorski Adwokaci.

Kiedy pracodawca ma prawo odmówić urlopu wypoczynkowego, a kiedy grozi mu za to grzywna do 60 tys. zł?
17 lip 2026

Od 8 lipca 2026 r. pracodawcy naruszający przepisy o urlopach wypoczynkowych muszą liczyć się z dwukrotnie wyższą grzywną. Za nieudzielenie pracownikowi przysługującego urlopu albo bezpodstawne obniżenie jego wymiaru grozi obecnie kara od 2 000 do 60 000 zł – wcześniej było to od 1 000 do 30 000 zł. Zmianę wprowadziła ustawa z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, która znowelizowała art. 282 § 1 Kodeksu pracy. Reforma zaostrzyła odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika, nie oznacza jednak, że każda odmowa urlopu jest niezgodna z prawem. Pracodawca może nie zaakceptować konkretnego terminu wypoczynku, ale nie może systematycznie blokować urlopu ani pozbawiać pracownika możliwości jego wykorzystania. Kiedy odmowa jest dopuszczalna, a kiedy może zakończyć się interwencją Państwowej Inspekcji Pracy i wysoką grzywną?

Sejm powołał Sylwię Gregorczyk-Abram na urząd RPO
17 lip 2026

Sejm powołał w piątek mec. Sylwię Gregorczyk-Abram na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich. Za jej kandydaturą było 233 posłów. Aby kandydatka zgłoszona przez KO i Lewicę mogła objąć tę funkcję, zgodę musi jeszcze wyrazić Senat. Według premiera Donalda Tuska „z całą pewnością” uzyska to poparcie.

Wiek emerytalny kobiet w górę – 5 lat więcej pracy za nieposiadanie dzieci, czyli nowy wiek emerytalny jednakowy dla mężczyzn i bezdzietnych kobiet? „To są dobre, potrzebne zmiany”
19 lip 2026

W ostatnim czasie ponownie zawrzało na temat wieku emerytalnego kobiet – ministra funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, przedstawiła propozycję zrównania wieku emerytalnego bezdzietnych kobiet i mężczyzn. „Jeżeli kobieta ma dzieci – to wtedy jest inny wiek emerytalny. A jeżeli nie ma dzieci, a dzisiaj co druga kobieta ma taki (najczęściej) wybór życiowy, że nie ma dzieci – to powinna mieć tak samo ustawiony system emerytalny jak mężczyźni.” Podobny postulat, od października 2025 r., znajduje się na biurku prezydenta Karola Nawrockiego. Czy kobiety, które nie posiadają dzieci, będą pracować 5 lat dłużej?

Wysyłanie skanu dowodu przez Internet pod lupą: klienci narażeni na kradzież danych
18 lip 2026

Wysyłanie skanu dowodu osobistego przez Internet to ryzykowna, ale powszechna praktyka wielu firm finansowych. Rzecznik Praw Obywatelskich uznał właśnie, że takie działanie narusza prawo do prywatności. Wystąpił do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej z żądaniem pilnego ukrócenia tego procederu. Podpowiadamy, dlaczego to tak ważne dla twojego bezpieczeństwa i jak chronić dane z dowodu.

Weto prezydenta Nawrockiego. Chodzi o ustawę o statusie osoby najbliższej
17 lip 2026

Prezydent Karol Nawrocki zawetował w piątek dwie rządowe ustawy dotyczące regulacji związków partnerskich – ustawę o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu oraz przepisy ją wprowadzające. O swojej decyzji poinformowała Kancelaria Prezydenta.

pokaż więcej
Proszę czekać...