Wielu pracowników podpisuje ten dokument w ciemno. A później są zdziwieni, że pracodawca zabrał im część pensji

• Ochrona wynagrodzenia za pracę
• Podpiszesz w ciemno, stracisz pieniądze

W ramach stosunku pracy to pracodawca jest podmiotem profesjonalnym. To jednak nie zwalnia pracownika z dbania o własne interesy oraz uwagi i czujności przed podpisaniem jakiegokolwiek dokumentu. Wiele osób zna ten scenariusz – pracownik jest wzywany do działu kadr, dowiaduje się tam, że ma podpisać dokumenty i z pełnym zaufaniem, często nawet bez zapoznania się z nich treścią, składa podpis. Bywa również i tak, że różne dokumenty traktujemy jak „podkładki”, dokumenty „pro forma”, a przy tym jesteśmy głęboko przekonani, że nie mogą one mieć konsekwencji praktycznych. Jednak tok zdarzeń nie zawsze jest tak łaskawy, jak się spodziewamy. Czytelniczka zwróciła się do redakcji z pytaniem: Moja koleżanka z pracy wzięła pożyczkę z funduszu socjalnego. Poprosiła mnie i jeszcze jednego kolegę z działu, żebyśmy byli poręczycielami. Znamy się od dawna i długo już pracujemy razem, a w firmie nigdy nie zdarzyło się, żeby poręczyciel miał jakiekolwiek problemy. Pani z kadr mówiła, że ten dokument to tylko taka formalna podkładka, ale w sumie to nic nie znaczy. Okazało się jednak, że nie znaliśmy dobrze sytuacji koleżanki, a w rzeczywistości ona miała duże problemy finansowe. Przestała płacić raty, a pracodawca bez żadnego uprzedzenia zaczął potrącać nam z pensji pieniądze na spłatę nie naszej pożyczki. Czy wolno mu to robić?

Ochrona wynagrodzenia za pracę

Udzielanie zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe to jedna z form działalności socjalnej prowadzonej przez zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Rzadko można się z nią spotkać w sektorze prywatnym i jest raczej domeną pracodawców ze sfery budżetowej, wciąż jednak wielu pracowników ma możliwość skorzystania z tego rodzaju pomocy. Zasady, na jakich udziela się tego rodzaju pożyczek muszą być określone w wewnątrzzakładowym regulaminie. Dotyczy to między innymi tego, czy do uzyskania pożyczki niezbędne jest zabezpieczenie jej spłaty przez poręczycieli, a także tego, jakie konsekwencje pociąga za sobą zaprzestanie wywiązywania się przez pożyczkobiorcę z jego obowiązków.
Jeśli dochodzi do sytuacji, w której obowiązek spłaty pożyczki obciąża poręczycieli, którzy są pracownikami pożyczkodawcy, często rodzi się „pokusa”, by zapewnić sobie łatwą spłatę środków, np. poprzez dokonanie potrącenia z przysługującego mu wynagrodzenia. W takich przypadkach należy jednak pamiętać o tym, że wynagrodzenie przysługujące pracownikowi podlega szczególnej ochronie. Jednym z jej przejawów jest określenie przez ustawodawcę szczegółowych zasad dokonywania z niego potrąceń. W przepisach ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, określono zamknięty katalog należności, które mogą zostać potrącone z wynagrodzenia, ustalono kolejność, w jakiej tych potrąceń należy dokonywać i określono granice potrąceń i kwoty, które są od nich wolne.

Podpiszesz w ciemno, stracisz pieniądze

I tak, z wynagrodzenia za pracę – po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, podlegają potrąceniu tylko następujące należności:
1) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych;
2) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne;
3) zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi;
4) kary pieniężne przewidziane w art. 108 k.p.
Z wynagrodzenia za pracę odlicza się również, w pełnej wysokości, kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. Inne należności mogą natomiast być potrącane z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie (art. 91 k.p.).
Wyraźnie więc widać, że aby pracodawca mógł potrącić z wynagrodzenia poręczyciela kwoty należne z tytułu spłaty pożyczki, musi on wyrazić na to zgodę! Warto jednak zwrócić uwagę na to, że często stosowaną praktyką jest w tym zakresie udzielanie zgody w chwili podpisywania umowy pożyczki, na co poręczyciele nie zawsze zwracają uwagę. Jeśli do takiej sytuacji dojdzie, a poręczyciel zgodę wyrazi, to pracodawca będzie mógł dokonać potrącenia z jego wynagrodzenia. Jeśli jednak takiej zgody nie udzielono, to przed dokonaniem potrącenia należy ją uzyskać.