Wszyscy powinni płacić jednakowy podatek, tak uważa większość Polaków. A zdecydowana większość podatków nie rozumie

Zbigniew Biskupski
rozwiń więcej
Na czym polega podatek VAT wie 71% dorosłych Polaków, a 25% zna, ale nie wie dokładnie jakie są jego zasady; z podatkiem PIT jest podobnie / Shutterstock

Trzech na czterech Polaków zgodnych jest co do jednego: system podatkowy w Polsce jest niezrozumiały, skomplikowany i – być może właśnie dlatego – niesprawiedliwy. Z podatków VAT i PIT są identyfikowane choć w rzeczywistości mało kto wie na czym one polegają.

Kwiecień, to ostatni miesiąc rozliczania rocznego podatku dochodowego. Przy tej okazji warto dowiedzieć się co myślą i wiedzą o podatkach Polacy. Najnowsze badania prof. Dominiki Maison na panelu Ariadna pokazują, że Polacy oceniają system podatkowy za skomplikowany (78%), niesprawiedliwy (76%) i niezrozumiały (73%).

System jest zły, ale nie wiadomo jaki byłby dobry

Najlepiej rozpoznawany jest podatek VAT i PIT, choć wielu Polaków nie wie o co w nich chodzi. W odniesieniu do kosztów wynagrodzenia najwięcej osób wie, ile zarabia netto (88%), mniej, ile brutto (75%), ale najmniej ma świadomość jakie koszty ponosi pracodawca w związku z jego zatrudnieniem (39%).

system podatkowy

 

Materiały prasowe

W odpowiedzi na pytanie jaki system podatkowy powinien obowiązywać w Polsce prawie 60% respondentów odpowiedziało, że nie wie. Spośród tych, którzy wskazali konkretne rozwiązanie 24% jest za podatkiem liniowym, a 15% za progresywnym. Okazuje się jednak, że przy symulacji kwotowej aż 61% opowiada się za takim samym procentem podatkowym dla wszystkich bez względu na wysokość dochodów – czyli zdecydowana większość Polaków jest za podatkiem liniowym.

Polacy najlepiej znają podatek VAT i PIT. Na czym polega podatek VAT wie 71% dorosłych Polaków, a 25% zna, ale nie wie dokładnie jakie są jego zasady. Z podatkiem PIT jest podobnie – 67% zna i rozumie jego zasady, ale 28% choć słyszało o takim podatku, nie wie o co w nim dokładnie chodzi. Zdecydowanie najmniej Polaków zna podatek CIT – tylko 26% słyszało o nim i zna jego zasady, 50% słyszało, ale go nie rozumie, natomiast prawie ¼ Polaków (24%) w ogóle nie słyszała o takim podatku.

VAT, PIT, CIT – słowa nieobce, ale bez konkretnej treści

W przypadku podatków VAT i PIT najmniejszą wiedzę na ich temat mają osoby najmłodsze (57% osób w wieku 18-24 lata zna podatek VAT i wie na czym on polega, a podatek PIT – 52%), mieszkańcy małych miast (VAT – 62%; PIT – 59%) i osoby z najniższym wykształceniem (VAT – 52% i PIT – 48%). Natomiast w przypadku podatku CIT zna go i rozumie najmniej osób z najniższym wykształceniem (15%), mieszkańców małych miast (19%), natomiast w tym przypadku nie ma różnic w zależności od wieku, ale od płci – kobiety zdecydowanie rzadziej znają i rozumieją ten podatek (22%) niż mężczyźni (30%). 

PIT CIT VAT

 

Materiały prasowe

Jak komentuje prof. Dominika Maison z Wydziały Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, wiedza Polaków o obowiązujących w Polsce podatkach jest bardzo zróżnicowana. Zależy od wieku – najmniejsza jest u najmłodszych (prawdopodobnie dlatego, że mają najmniej doświadczenia z podatkami), mieszkańców najmniejszych miast, u osób z najniższym wykształceniem.

Podatki to też kolejny obszar wiedzy finansowej, gdzie wykształcenie (niekoniecznie kierunkowe) sprzyja większej wiedzy finansowej. Ponadto widać zależność od wysokości zarobków – wraz ze wzrostem wynagrodzenia wzrasta też wiedza o podatkach.

– Duże znaczenie ma również sytuacja zawodowa; największą wiedzę na temat podatków mają osoby pracujące na etacie oraz prowadzące działalność gospodarczą (szczególnie dotyczy to podatku CIT). Wiać z tego, że kolejnym czynnikiem zwiększającym wiedzę o podatkach jest doświadczenie z ich płaceniem. – mówi prof. Dominika Maison

Stawki i skala podatkowa w PIT poszły w zapomnienie

W obliczu nadchodzących rozliczeń podatkowych interesujące jest, że tylko 22% Polaków orientuje się w wysokości podatku PIT i obowiązujących w Polsce progach podatkowych. Podobnie jak w przypadku wiedzy na temat obowiązujących w Polsce podatków, tak i tu widzimy zależność tej wiedzy od wykształcenia – im wyższe wykształcenie, tym większa wiedza na temat wysokości podatku PIT i obowiązujących progów i mniej osób, które nie mają zupełnie wiedzy na ten temat. Drugim czynnikiem jest sytuacja zawodowa. Największą wiedzą na temat obowiązujących progów podatkowych mają przedsiębiorcy (32% wie dokładnie), zaraz po nich są osoby pracujące na etacie (26%), a najmniejszą wiedzę mają osoby niepracujące (np. emeryci, uczniowie, bezrobotni).

Sprawiedliwe podatki

 

Materiały prasowe

W krajach, w których istnieje system podatkowy, każdy obywatel jest zobowiązany do płacenia podatków, a za uchylanie się od tego obowiązku grozi kara. Być może dlatego większość ludzi akceptuje narzucany im przez państwo obowiązek podatkowy choć równocześnie niezależnie od obowiązującego w danym kraju systemu podatki zawsze są oceniane jako niesprawiedliwe przez obywateli tego kraju – mówi prof. Dominika Maison.

Jak podkreśla ekspertka, pokazuje to, że nie ma jednego idealnego systemu podatkowego, który zadowoliłby wszystkich – może poza niepłaceniem podatków w ogóle.

– Trzeba jednak pamiętać, że jeżeli system podatkowy jest postrzegany jako zbyt restrykcyjny i niesprawiedliwy, wzrasta tendencja do unikania podatków i wzrost szarej strefy. Bardziej restrykcyjne prawo podatkowe wzmaga unikanie płacenia podatków i poszukiwanie luk w prawie podatkowym pozwalających zmniejszyć ich wysokość – wskazuje prof. Dominika Maison.

Infor.pl
Ukrywanie majątku przed komornikiem: czy grozi za to więzienie? Komornik wyjaśnia
01 maja 2025

Coraz więcej dłużników lokuje swoje pieniądze na aplikacjach takich jak Revolut czy Zen. Czy to bezpieczne rozwiązanie? Niekoniecznie. W Polsce celowe ukrywanie majątku przed egzekucją komorniczą może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych, w tym kary pozbawienia wolności.

Grill na balkonie? Uważaj - może kosztować Cię nawet 5 500 zł, a ognisko w ogrodzie - nawet 11 500 zł
01 maja 2025

Można śmiało powiedzieć, że majówka to narodowe święto grilla (a w nieco mniejszym zakresie - również ogniska). Mieszkańcy bloków - z przyczyn oczywistych - mogą zdecydować się wyłącznie na to pierwsze, a posiadacze własnych ogródków - rozniecić nieco większy płomień. Czy jednak takie przyjemności - w obrębie własnych balkonów i ogródków są legalne? Okazuje się, że nie w każdym przypadku, a ich nieroztropnych amatorów, mogą niekiedy spotkać niemiłe konsekwencje.

Rząd szykuje zmiany w emeryturach – grupa pracowników popracuje do 70 roku życia
01 maja 2025

Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad projektem zmian w przepisach, które mają wydłużyć maksymalny wiek pełnienia funkcji przez komorników sądowych oraz ich asesorów. Zgodnie z planowanymi regulacjami, osoby wykonujące te zawody miałyby obowiązek pozostawać aktywne zawodowo nawet do 70. roku życia.

Groźna nimfa kleszcza. Jak się chronić po spacerze w lesie? Ekspert radzi
01 maja 2025

Nimfa kleszcza, choć wielkości główki od szpilki, może przenosić groźne choroby. Dlatego po powrocie z lasu warto dokładnie obejrzeć ciało, wytrzepać ubrania i wziąć prysznic – przypomina główny inspektor sanitarny Paweł Grzesiowski.

1200 zł podwyżki emerytury i (jednak!) 64 tys. zł wyrównania dla 120 tys. emerytów (bez pomijania roczników 1949-1952) – jest zupełnie nowa specustawa przeliczeniowa dot. wyroku TK z 4 czerwca 2024 r.
01 maja 2025

W dniu 29 kwietnia 2025 r. do laski marszałkowskiej został złożony poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który zakłada ponowne przeliczenie emerytur (i ich podwyżkę) oraz wypłatę wyrównań za okres pobierania świadczeń w zaniżonej wysokości dla wszystkich emerytów objętych zakresem podmiotowym wyroku TK z 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt sygn. akt SK 140/20). W przeciwieństwie do tego co proponuje rząd – specustawa przeliczeniowa w tej wersji – nie pozbawia emerytów prawa do wyrównania (w wysokości 64 tys. zł dla każdego uprawnionego) i obejmuje również poszkodowane kobiety z roczników 1949-1952, które MRPiPS chce pozbawić nie tylko ww. wyrównania, ale również podwyżki bieżących świadczeń emerytalnych.

Co z podwyżkami dla nauczycieli od września? Są pierwsze odpowiedzi na postulaty ZNP
01 maja 2025

Związek Nauczycielstwa Polskiego apeluje o 10 proc. podwyżki dla nauczycieli od września tego roku. Rząd na razie nie odpowiedział na te żądania, ale pojawiły się już pierwsze komentarze samorządowców. Uważają oni, że mogliby wypłacić podwyżki, ale musi zostać spełniony jeden, podstawowy warunek.

Trzeba wypłacać pieniądze na czarną godzinę. Apelują o to banki. To wezwanie budzi prawdziwą trwogę
01 maja 2025

Unieruchomione pociągi i metro, paraliż na lotniskach, brak internetu, niedziałająca sieć komórkowa i tłumy ludzi w sklepach. Szturmowali je tylko ci, którzy w portfelach mieli pieniądze, bo kartą płacić się nie dało. Ten horror wydarzył się w Hiszpanii. To tam, niczym grom z jasnego nieba, spadł blackout. Czy spełnił się czarny scenariusz, jaki wieszczyły europejskie banki? Już cztery miesiące temu apelowały do swoich klientów, żeby w domu trzymali gotówkę na czarną godzinę.

Skrócenie czasu pracy – potrzebna zmiana czy kosztowny eksperyment?
01 maja 2025

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ogłosiło w poniedziałek, 28 kwietnia 2025 r. rozpoczęcie pilotażowego programu skrócenia czasu pracy. Na jego realizację przewidziano 10 mln zł z Funduszu Pracy. ekspertka BCC ds. prawa pracy, radca prawny w Rycak Kancelaria Prawa Pracy i HR dr Magdalena Rycak o skróceniu czasu pracy.

Zakaz używania urządzeń telekomunikacyjnych na egzaminie – konsekwencje prawne
01 maja 2025

Niedługo rozpoczną się egzaminy maturalne. Warto pamiętać, że zakazane jest korzystanie z jakichkolwiek pomocy niedozwolonych. Każde takie działanie narusza zasady uczciwości egzaminacyjnej i grozi unieważnieniem egzaminu.

Prawne ryzyka używania AI przez pracowników. Odpowiedzialność pracodawcy wobec osób trzecich. Prawo pracy, prawo autorskie, ochrona danych poufnych i osobowych
30 kwi 2025

Sztuczna inteligencja (AI) stanowi dużą pomoc w pracy, ułatwiając ją i przyspieszając w znacznym stopniu. Zdają sobie z tego sprawę zarówno pracodawcy, jak i pracownicy. Tak jednak ze strony pracodawców lub potencjalnych pracodawców wobec pracowników lub kandydatów, jak po ze strony pracowników, nieodpowiedzialne korzystania z AI może rodzić określone ryzyka prawne, które możemy ocenić przez pryzmat prawa pracy. Świadomość tych ryzyk jest ważna pod kątem znalezienia rozwiązań przed nimi zabezpieczających w sytuacji w której prawo powszechne takiego zabezpieczenia nie przewiduje.

pokaż więcej
Proszę czekać...