Rodzice jedynaków bez ulgi na dziecko. Rząd milczy od 13 lat, RPO zadaje pytania

Sławomir Biliński
prawnik, dziennikarz, prowadzący szkolenia
rozwiń więcej
Ulga na dziecko / Ulga na dziecko / Shutterstock

Limit dochodów uprawniający rodziców jedynaka do ulgi prorodzinnej wynosi 112 tys. zł i nie zmienił się od 2013 roku. Minimalne wynagrodzenie wzrosło w tym czasie niemal trzykrotnie. Coraz więcej rodzin traci prawo do odliczenia — nie dlatego, że się wzbogaciły, lecz dlatego, że gospodarka poszła do przodu, a przepisy stały w miejscu. Rzecznik Praw Obywatelskich pyta Ministerstwo Finansów, co zamierza z tym zrobić.

Zamrożony próg, rosnące pensje

Ulga prorodzinna przysługuje co do zasady wszystkim rodzicom bez ograniczeń dochodowych. Wyjątek dotyczy jedynaków: małżonkowie wychowujący jedno dziecko tracą prawo do odliczenia, gdy ich łączne dochody przekroczą 112 tys. zł rocznie. Samotny rodzic ma taki sam próg, a rodzic niepozostający w związku małżeńskim 56 tys. zł. Rodziców dwojga i więcej dzieci żaden limit nie dotyczy.

ulga na dziecko

ulga na dziecko

Shutterstock

Problem polega na tym, że próg 112 tys. zł obowiązuje od 2013 roku i nie był ani razu aktualizowany. W 2013 r. minimalne wynagrodzenie wynosiło 1600 zł miesięcznie, w 2025 r. wzrosło do 4666 zł. Para zarabiająca nieco ponad 9 tys. zł brutto miesięcznie — niespełna dwie płace minimalne na dwoje — przekracza limit i traci ulgę.

RPO pyta Ministerstwo Finansów

Do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęło pismo obywatelki, która zarzuca, że obecne przepisy dyskryminują rodziców jedynaków w stosunku do rodzin wielodzietnych. Dyrektor Zespołu Prawa Administracyjnego i Gospodarczego Biura RPO w lutym 2026 r. zwrócił się do dyrektora Departamentu Podatków Dochodowych MF o zajęcie stanowiska.

Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich

Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich

Shutterstock

„rodzice, których roczne dochody przekraczają ten stosunkowo niski próg, nie mogą skorzystać z ulgi, mimo że koszty wychowania dziecka rosną z każdym rokiem, również z uwagi na skumulowaną inflację” — czytamy w piśmie RPO.

RPO wskazuje, że brak limitu dla rodziców wielodzietnych przy jednoczesnym utrzymaniu zamrożonego progu dla jedynaków budzi wątpliwości w kontekście konstytucyjnej zasady równego traktowania obywateli. Skarżąca postuluje podniesienie limitu lub jego całkowite zniesienie.

Coraz mniej rodzin się kwalifikuje

Limit nie był dostosowywany od lat. Obecnie jest na tyle niski, że coraz mniej rodzin spełnia ustawowe wymogi. Według statystyk około połowa polskich rodzin wychowuje jedno dziecko, co oznacza, że skala problemu jest ogromna.

Resort finansów nie odniósł się jeszcze do pisma RPO. Każdy rok bez korekty limitu to kolejne tysiące rodzin, które tracą ulgę tylko dlatego, że ich nominalne zarobki dogoniły poziom sprzed ponad dekady. Publiczne milczenie rządu w tej sprawie trudno wytłumaczyć inaczej niż brakiem politycznej woli.

Limity dochodów przy uldze prorodzinnej na jedno dziecko

Sytuacja rodzica

Limit dochodów

Małżonkowie (łącznie)

112 000 zł

Samotny rodzic

112 000 zł

Rodzic poza związkiem małżeńskim

56 000 zł

Rodzice dwojga lub więcej dzieci

Brak limitu

Infor.pl
Zasądzenie kwoty na rzecz małżonków bez solidarności oznacza podział kwoty po połowie - wtedy może być poniżej progu do skargi kasacyjnej
26 maja 2026

Sąd Najwyższy 27 lutego 2026 (I CSK 150/25) odrzucił skargę kasacyjną pozwanego w sprawie, gdzie małżonkowie żądali solidarnego zasądzenia 90 261 zł. Problem? Sąd zasądził tę kwotę, ale bez solidarności – więc z mocy prawa podzieliła się po połowie (art. 379 § 1 k.c.). Każdy małżonek dostał 45 131 zł, czyli poniżej progu 50 000 zł wymaganego dla skargi kasacyjnej. Co to oznacza, gdy majątek jest wspólny?

Najem krótkoterminowy: wysokie zyski czy kosztowna pułapka? Kiedy staje się działalnością gospodarczą?
26 maja 2026

Najem krótkoterminowy w Polsce wciąż jest trochę „między światami”. Nie ma jednej ustawy, która porządkuje go od A do Z, a wszystko zależy od charakteru najmu i jego skali. Oznacza to, że ten sam wynajem może być raz traktowany jako prywatny, innym razem jako działalność gospodarcza, a w pewnych sytuacjach nawet jako coś zbliżonego do usług hotelowych. I właśnie przez tę nieostrość wielu właścicieli porusza się w szarej strefie interpretacyjnej – dopóki nic się nie wydarzy, temat nie istnieje.

Do 7500 zł brutto można zarobić w wakacje. Rekordowa liczba maturzystów wchodzi na rynek pracy sezonowej
26 maja 2026

Rekordowa liczba maturzystów wchodzi na rynek pracy sezonowej. Dodatkowo jest mniej ofert pracy. W tym roku trudniej będzie więc o pracę sezonową. Gdzie najchętniej dorabia się w wakacje? Ile można zarobić latem? Nawet do 7500 zł brutto miesięcznie.

Ceny paliwa na środę. Tyle jutro zapłacimy za benzynę i olej napędowy
26 maja 2026

Minister energii wydał nowe obwieszczenie, w którym określił maksymalne ceny detaliczne benzyny i oleju napędowego obowiązujące w środę 27 maja. Czy nadal utrzymuje się tendencja spadkowa cen paliw? Sprawdzamy!

Rynek pracy I kwartał 2026 – mniej pracujących, więcej biernych zawodowo. Najnowsze dane GUS
26 maja 2026

W I kwartale 2026 r. liczba pracujących spadła o 109 tys. osób w porównaniu z końcem 2025 r. Jednocześnie wzrosła liczba osób biernych zawodowo. Najwyższe bezrobocie wciąż dotyka młodych – stopa bezrobocia w grupie 15-24 lata wyniosła aż 12,5%. Sprawdź najważniejsze dane z najnowszego badania GUS.

12 sposobów na oszustwo w systemie kaucyjnym. Krajowa Izba Gospodarcza "Przemysł Rozlewniczy" ostrzega przed fraudami – sprawdź, czego się wystrzegać
26 maja 2026

Krajowa Izba Gospodarcza "Przemysł Rozlewniczy" opublikowała raport o zagrożeniach w systemie kaucyjnym. Eksperci wskazują aż 12 rodzajów oszustw, które mogą wystąpić na różnych etapach zwrotu kaucji za opakowania. Nielegalna produkcja, fałszywe dokumenty, kradzież opakowań – to tylko część problemów. Sprawdź, jakie fraudy mogą zagrozić systemowi kaucyjnemu w Polsce.

Wniosek po tym terminie spowoduje utratę prawa do 800 plus za wcześniejsze miesiące
26 maja 2026

Zbliża się termin składania do ZUS wniosków o świadczenie wychowawcze, tzw. 800 plus. Do 30 czerwca rodzice i opiekunowie mogą złożyć wniosek na nowy okres świadczeniowy. Wniosek można składać wyłącznie elektronicznie.

Branża motoryzacyjna w kryzysie. Tysiące pracowników może stracić zatrudnienie
26 maja 2026

Z badania Exact x Forestall wynika, że 37 proc. firm z sektora motoryzacyjnego w Polsce planuje redukcję zatrudnienia w ciągu najbliższych 12 miesięcy. Jednocześnie 30 proc. przedsiębiorstw przewiduje wzrost liczby pracowników, a 28 proc. spodziewa się utrzymania obecnego poziomu zatrudnienia.

Czy banki celowo dawały kredytobiorcom wadliwe umowy do podpisu? Anatomia systemowego błędu
26 maja 2026

W debacie publicznej na temat wadliwych umów o kredyt konsumencki coraz częściej pojawia się narracja o celowym działaniu banków na szkodę klientów. Jej zwolennicy twierdzą, że instytucje finansowe świadomie wpisywały do umów klauzule niezgodne z prawem, licząc na niewiedzę konsumentów i nikłe prawdopodobieństwo zakwestionowania zapisów. Tezę tę chętnie podchwytują prawnicy reprezentujący kredytobiorców w sporach sądowych. Tymczasem rzeczywistość jest bardziej złożona - i właśnie dlatego bardziej niepokojąca. Jeśli błędy wynikały z chciwości, remedium jest proste: lepsza regulacja i dotkliwe sankcje. Jeśli jednak u ich podstaw leży splot strukturalnych dysfunkcji organizacyjnych, luk kompetencyjnych i nieprecyzyjnych przepisów - problem jest znacznie trudniejszy do wyeliminowania. I znacznie trudniejszy do zapobieżenia w przyszłości. Dlatego rozumiem zarówno stronę kredytobiorców przez których najczęściej przemawiają emocje oraz bankowców, którzy rozliczani są za swoje błędy po wielu latach bez względu na to ile w tych bledach było celowego działania.

Nowy dodatek emerytalny? 600 zł za dziecko i pensja dla matek. Wyjaśniamy przepisy
26 maja 2026

W sieci wybuchła burza wokół rzekomego nowego programu wsparcia dla rodziców. Propozycja zakłada rewolucyjne zmiany: podwyżkę emerytury o 600 zł za każde wychowane dziecko oraz regularną, comiesięczną "pensję" dla matek sięgającą nawet kilku tysięcy złotych. Czy nowe przepisy weszły w życie w 2026 roku? Sprawdziliśmy aktualny stan prawny.

pokaż więcej
Proszę czekać...