Bardzo miła niespodzianka od ZUS dla osób urodzonych między 1949 a 1969 rokiem. Te osoby mogą otrzymać specjalną emeryturę

oprac. Anna Kot
Absolwentka filologii polskiej oraz dziennikarstwa. Autorka licznych publikacji o tematyce gospodarczej i emerytalnej. Świat świadczeń społecznych nie jest jej obcy. Z Grupą INFOR związana od 2023 roku.
rozwiń więcej
ZUS, emerytura, gotówka, pieniądze / Bardzo miła niespodzianka od ZUS dla osób urodzonych między 1949 a 1969 rokiem. Te osoby mogą otrzymać specjalną emeryturę / Shutterstock

Urodziłeś się między 1949 a 1969 rokiem? ZUS ma dla Ciebie niespodziankę! Okazuje się, że te osoby mogą skorzystać ze specjalnego rodzaju emerytury. Jednak samo kryterium wieku nie wystarczy, aby ją otrzymać. Są jeszcze inne warunki, które trzeba spełnić.  Jakie dokładnie? Oto szczegóły.

rozwiń >

Bardzo miła niespodzianka od ZUS dla osób urodzonych między 1949 a 1969 rokiem. Te osoby mogą otrzymać specjalną emeryturę

Osoby urodzone między 1 stycznia 1949 roku a 1 stycznia 1969 roku, które pracowały w wyjątkowych warunkach lub wykonywały specjalne zawody, mogą ubiegać się o specjalną emeryturę. Aby otrzymać to świadczenie, muszą spełnić następujące kryteria:

  • Osiągnąć wiek emerytalny.
  • Posiadać określony okres składkowy i nieskładkowy pracy, czyli co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, co należy udokumentować stosownymi dokumentami.
  • Mieć wymagany staż pracy w szczególnych warunkach lub wykonywać specjalne zawody, różny w zależności od charakteru pracy, potwierdzony stosownymi dokumentami.
  • Nie uczestniczyć w otwartym funduszu emerytalnym (OFE) lub złożyć wniosek poprzez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o przekazanie zgromadzonych środków z OFE na konto budżetu państwa.

Wcześniejsza, specjalna emerytura a praca w szczególnych warunkach

Praca w szczególnych warunkach jest definiowana jako praca, która:

  • Posiada znaczną szkodliwość dla zdrowia lub znaczny stopień uciążliwości.
  • Wymaga wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na własne bezpieczeństwo lub bezpieczeństwo otoczenia.

Przykłady takiej pracy obejmują pracę pod ziemią, działalność ratowników w Górskim Ochotniczym Pogotowiu Ratunkowym, a także prace związane z przetwarzaniem azbestu, produkcją ołowiu i kadmu. Natomiast praca w szczególnym charakterze obejmuje:

  • Pracę pracowników organów administracji celnej oraz organów kontroli państwowej.
  • Pracę dziennikarzy, nauczycieli oraz żołnierzy zawodowych.

Wcześniejsza, specjalna emerytura a praca o szczególnym charakterze

Praca o szczególnym charakterze dotyczy zawodów wymagających wyjątkowych umiejętności i odpowiedzialności, takich jak służba celna, działalność dziennikarzy, praca nauczycielska oraz służba wojskowa. Te zawody charakteryzują się podwyższonym poziomem stresu, wymagają ciągłej gotowości i często wiążą się z odpowiedzialnością za bezpieczeństwo innych.

Wcześniejsza, specjalna emerytura - jakie dokumenty będą potrzebne?

Aby starać się o emeryturę z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, musimy odwiedzić stronę ZUS, pobrać formularz wniosku o emeryturę (EMP) oraz formularz informacyjny dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych (ERP-6). Te dokumenty są również dostępne w każdym oddziale ZUS. Należy dołączyć do wniosku dokumenty potwierdzające:

  • Okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
  • Okresy, za które opłacaliśmy składki oraz te, w których nie opłacaliśmy składek (jak wykazano w formularzu ERP-6). Dokumenty te mogą obejmować świadectwa pracy, zaświadczenia o zatrudnieniu, dokumenty potwierdzające okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych czy też dokumenty potwierdzające pobyt na urlopie wychowawczym.
  • Informacje o wysokości wynagrodzenia otrzymywanego w poszczególnych okresach zatrudnienia lub ubezpieczenia.

Wniosek należy złożyć najpóźniej na dzień przed osiągnięciem 60. (dla kobiet) lub 65. (dla mężczyzn) roku życia.

Nie jest istotne, czy pracowaliśmy dla pracodawcy publicznego, czy prywatnego, ZUS uwzględni jedynie te okresy, w których byliśmy zatrudnieni na pełen etat, zgodnie z obowiązującymi na danym stanowisku warunkami pracy, w ramach stosunku pracy lub służby. Według ZUS, podczas ustalania stażu pracy w warunkach specjalnych lub o specjalnym charakterze, Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wliczy czasu, w którym pracowaliśmy w warunkach istotnie szkodliwych dla zdrowia, ale w mniejszym niż pełnym wymiarze czasu pracy. ZUS także nie uwzględni pracy na podstawie umowy zlecenia ani prowadzenia własnej działalności gospodarczej.

Wniosek o wcześniejszą, specjalną emeryturę dla roczników 1949-1969

Aby złożyć wniosek o emeryturę za pracę w trudnych warunkach lub o szczególnym charakterze, należy odwiedzić stronę internetową Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i pobrać niezbędne formularze: wniosek o emeryturę (EMP) oraz informację o okresach składkowych i nieskładkowych (ERP-6). Alternatywnie, dokumenty te można uzyskać osobiście w każdej placówce ZUS. Do kompletnego wniosku należy dołączyć dokumentację potwierdzającą przebieg zatrudnienia, ze szczególnym uwzględnieniem okresów pracy w trudnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Należy również przedłożyć dokumenty potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe oraz wysokość uzyskiwanych zarobków, zgodnie z wymogami formularza ERP-6.

Aby złożyć wniosek, należy spełnić wymóg wiekowy. Termin składania wniosku upływa w dniu poprzedzającym ukończenie 60. roku życia przez kobiety lub 65. roku życia przez mężczyzn. ZUS uwzględnia wyłącznie okresy zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, niezależnie od formy zatrudnienia (umowa o pracę, służba) oraz rodzaju pracodawcy (sektor prywatny, publiczny). Okresy zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych (np. umowa zlecenie) lub prowadzenia działalności gospodarczej nie są brane pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczenia.

Kiedy złożyć wniosek o wcześniejszą, specjalną emeryturę?

Wniosek o wcześniejszą emeryturę dla osób urodzonych między 1949 a 1969 rokiem można złożyć najwcześniej 30 dni przed spełnieniem tych warunków. Jeśli złożymy go wcześniej, zostanie odrzucony. Jeśli natomiast złożymy go później, emerytura zostanie naliczona od miesiąca, w którym złożyłeś wniosek. Dobra wiadomość jest taka, że jeżeli nie zgadzamy się z decyzją ZUS, możemy się od niej odwołać. Takie odwołanie składamy w ZUS, który wydał decyzję, i to ZUS przekazuje je do sądu. Mamy na to miesiąc od momentu, gdy dostaniemy decyzję. Odwołanie jest za darmo.

Wiek a wcześniejsza, specjalna emerytura a wiek

Jak długo trzeba być zatrudnionym, żeby otrzymać wcześniejszą, specjalną emeryturę?

  • Pracownik kolei: 15 lat stażu pracy, przy czym dla kobiet wiek ten wynosi 55 lat, a dla mężczyzn 60 lat.
  • Przynajmniej 15 lat doświadczenia zawodowego wymagane jest w dziennikarstwie - 55 lat (dla kobiet) i 60 lat (dla mężczyzn). Dodatkowo, osiągnięcie tego wieku musi nastąpić podczas wykonywania pracy dziennikarskiej lub w dniu złożenia wniosku o emeryturę, oraz konieczne jest podpisanie układu zbiorowego pracy dziennikarzy.
  • Przynajmniej 15 lat pracy w Najwyższej Izbie Kontroli - dla osób w wieku 55 lat (dla kobiet) i 60 lat (dla mężczyzn). Dodatkowo konieczne jest osiągnięcie tego wieku w trakcie zatrudnienia w Najwyższej Izbie Kontroli.

Zgodnie z informacją zamieszczoną na stronie zus.pl, przy ustalaniu uprawnień osób w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, za pracowników zatrudnionych w szczególnym charakterze uważa się także:

  • Pracowników organów kontroli państwowej,
  • Pracowników organów administracji celnej,
  • Nauczycieli, wychowawców lub innych pracowników pedagogicznych wykonujących pracę nauczycielską wymienioną w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 roku - Karta Nauczyciela,
  • Żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy różnych służb (Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Celnej, Służby Więziennej i Państwowej Straży Pożarnej), jeżeli nie spełniają warunków lub utracili prawo do świadczeń określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym tych osób,
  • Pracowników jednostek ochrony przeciwpożarowej.

Cała lista pracowników, którzy mogą się ubiegać o przyznanie wcześniejszej emerytury, znajduje się w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Kto nie może się ubiegać o wcześniejszą, specjalną emeryturę?

Nie każda osoba urodzona między 1949 a 1969 rokiem ma prawo do wcześniejszej emerytury, nawet jeśli znajduje się w odpowiednim przedziale wiekowym, jak to przewiduje prawo. Szczególnie dotyczy to tych, którzy pracowali w specjalnych warunkach. Osoby zatrudnione na umowę zlecenie lub prowadzące własną działalność gospodarczą mogą mieć trudności z uzyskaniem wcześniejszej emerytury. Dodatkowo ZUS może nie uwzględnić okresów pracy wykonywanych w specjalnych warunkach na niepełny etat, co również może obniżyć szanse na wcześniejszą emeryturę.

Służba wojskowa także może stanowić problem w kontekście ustalania emerytury w specjalnych warunkach, ponieważ jej czas nie jest brany pod uwagę podczas obliczeń emerytalnych. Dodatkowo ZUS może pominąć uwzględnienie wynagrodzenia lub świadczeń z ubezpieczenia społecznego w przypadku choroby, lub macierzyństwa. Ponadto, niektóre świadczenia, takie jak rehabilitacyjne czy urlop zdrowotny, nie są wliczane do okresu składkowego.

Infor.pl
Rozwój południowego Gdańska i sześć nowych przystanków PKM Południe. Umowa na opracowanie Masterplanu Gdańsk Nowe Południe podpisana
14 sty 2026

W dniu 14 stycznia 2026 r. podpisano umowę na opracowanie Masterplanu Gdańsk Nowe Południe – strategicznego dokumentu, który wyznaczy ramy rozwoju południowej części miasta wzdłuż planowanej linii Pomorskiej Kolei Metropolitalnej Południe (PKM Południe). Masterplan przygotuje polsko-holenderskie konsorcjum A2P2 architecture & planning z Gdańska oraz KCAP B.V. z Rotterdamu.

Umiarkowany stopień niepełnosprawności 2026. Co przysługuje – lista
14 sty 2026

Osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności mają prawo do wielu przywilejów, które mają im ułatwić życie społeczne i zawodowe. Wśród nich warto wymienić krótszy czas pracy, dodatkowy urlop, zwolnienia na turnusy rehabilitacyjne, kartę parkingową czy zasiłki.

Pętla chwilówek: jak działa i jak z niej wyjść?
14 sty 2026

Pętla chwilówek zaczyna się zwykle niewinnie: jedna pożyczka „na chwilę”, potem przedłużenie, refinansowanie i kolejna umowa, bo termin spłaty znów goni. Tak rodzi się spirala zadłużenia, w której coraz większa część wypłaty idzie na ratowanie przeszłości zamiast na bieżące życie. W tym poradniku pokazuję, jak działa mechanizm pętli chwilówek, jakie są pierwsze sygnały ostrzegawcze oraz co zrobić krok po kroku, żeby zatrzymać rolowanie długu i wyjść na prostą – zanim sprawa skończy się windykacją i sądem.

Ferie zimowe 2026. Resort edukacji przypomina o mLegitymacjach szkolnych
14 sty 2026

W związku ze zbliżającymi się feriami zimowymi MEN przypomina rodzicom o tym, że warto, by ich dzieci miały mLegitymację, czyli legitymację szkolną w formie elektronicznej w telefonie. Ma ona taką moc prawną, jak legitymacja papierowa lub plastikowa. Potwierdza prawo do ulgowych przejazdów i zniżek.

Komisja lekarska orzekająca o niepełnosprawności 2026: Co mówić, a czego unikać, by dostać orzeczenie
14 sty 2026

Komisja lekarska ds. orzekania o niepełnosprawności może zdecydować o Twoich świadczeniach, ulgach i realnym wsparciu. Czasem wystarczy jedno źle dobrane zdanie albo zbyt skromny opis objawów, by usłyszeć odmowę. Po zmianach z 2025 r. komisje działają szybciej, ale wymagają precyzyjnego przedstawienia swojej sytuacji. Sprawdź, jak się przygotować, co mówić i czego unikać, by zwiększyć szanse na orzeczenie.

KSeF: gdzie jesteśmy i jakie ryzyka wciąż pozostają
14 sty 2026

Wdrożenie obowiązkowego Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) wchodzi w decydującą fazę. Po okresie niepewności regulacyjnej i technicznej wiele firm deklaruje gotowość do przejścia na fakturowanie ustrukturyzowane, jednak praktyka pokazuje, że rzeczywisty poziom przygotowania bywa znacznie bardziej zróżnicowany. Opóźnienia w publikacji szczegółowych danych technicznych oraz zmiany w specyfikacjach sprawiły, że część rozwiązań dostępnych dziś na rynku nie pozwala na wykonanie pełnych testów w warunkach zbliżonych do produkcyjnych. W konsekwencji przedsiębiorcy często opierają się na założeniach, a nie na sprawdzonych procesach.

Mój Prąd 6.0: decyzje w ciągu miesiąca. Wypłaty dotacji już nawet w 3 dni
14 sty 2026

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej informuje o postępach w szóstym naborze programu Mój Prąd. Trwa ocena dziesiątek tysięcy wniosków, a na konta prosumentów trafiły już setki milionów złotych.

Ostrzeżenia przed gołoledzią, marznącym deszczem i lodem na ulicach [IMGW] Ogranicz podróże. Zostań w domu, jeśli możesz. Uważaj na drogach i chodnikach [RCB]
14 sty 2026

Wydano ostrzeżenia IMGW I stopnia przed silnym mrozem dla wschodniej Polski. W większej części kraju wysłano alert RCB: trzeba uważać na marznące opady i intensywne opady śniegu: Ogranicz podróże. zostań w domu, jeśli możesz. Uważaj na drogach i chodnikach. Wydano także ostrzeżenia hydrologiczne.

Bagaż zgubiony w pociągu. Co robić i kto odpowiada za szkodę?
14 sty 2026

Podczas podróży pociągiem może się zdarzyć, że zapomnimy o naszym bagażu. Okazuje się, że są na to procedury. Ponadto przepisy określają czy za utratę plecaka odpowiada pasażer, czy przewoźnik.

Rekord cyberataków na polskie urzędy. W żadnym kraju Europy nie było ich aż tyle
14 sty 2026

Polska z powodu swojego coraz większego znaczenia geopolitycznego w regionie oraz z powodu wsparcia dla Ukrainy, stała się głównym celem cyberataków w Europie. Jak wynika z nowego raportu, w pierwszym tygodniu stycznia padł rekord liczby cyberataków wymierzonych w sektor rządowy; średnio na jeden urząd przypadało niemal 3,2 tys. prób ataków. O sprawie pisze środowa „Rzeczpospolita”.

pokaż więcej
Proszę czekać...