Orzeczenie o niepełnosprawności bez komisji w 2025 roku – nowe zasady, ważne zmiany od sierpnia

Artur Sadziński
Dziennikarz i redaktor z doświadczeniem w tworzeniu treści o finansach, prawie i sprawach konsumenckich. Pisze z myślą o praktycznym wsparciu dla czytelnika.
rozwiń więcej
Orzeczenie o niepełnosprawności bez komisji w 2025 roku – nowe zasady, ważne zmiany od sierpnia / Nie musisz już iść na komisję. Od sierpnia orzeczenie o niepełnosprawności możesz dostać na podstawie dokumentów / Shutterstock

Od 14 sierpnia 2025 r. zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności mogą, w uzasadnionych przypadkach, wydać orzeczenie na podstawie dokumentacji medycznej, bez obowiązku osobistego badania chorego. To ważna zmiana, która znacząco ułatwi życie osobom z niepełnosprawnościami, ich opiekunom oraz rodzinom. Zmiana dotyczy zarówno nowych wniosków, jak i przedłużania istniejących orzeczeń.

rozwiń >
Ważne

Kiedy możliwe jest orzeczenie bez osobistego udziału wnioskodawcy?

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wprowadziła możliwość wydania orzeczenia bez badania w sytuacjach, gdy:

  • dokumentacja medyczna dołączona do wniosku jest kompletna, aktualna (nie starsza niż 12 miesięcy), spójna i jednoznaczna,
  • stan zdrowia wnioskodawcy nie budzi wątpliwości – jest stabilny lub nie uległ pogorszeniu względem wcześniejszego orzeczenia,
  • z dokumentów wynika jasno, jaki jest stopień niepełnosprawności i jak przekłada się on na codzienne funkcjonowanie.

Decyzję o odstąpieniu od badania zawsze podejmuje wyłącznie komisja. Nawet jeśli dokumentacja spełnia wszystkie kryteria, zespół orzekający ma prawo wezwać chorego na osobiste badanie. Szczególnie wtedy, gdy pojawiają się wątpliwości co do zawartości dokumentów lub rozbieżności w diagnozach.

Kto najczęściej skorzysta z uproszczonej procedury?

Nowa procedura jest szczególnie korzystna dla osób, dla których osobiste stawienie się przed komisją było utrudnione lub zbędne z medycznego punktu widzenia. Mowa m.in. o:

  • osobach z zaawansowanymi chorobami onkologicznymi, neurodegeneracyjnymi (np. SLA, choroba Parkinsona), porażeniami czterokończynowymi,
  • osobach z niepełnosprawnością intelektualną lub psychiczną, które mogą silnie reagować stresem na ocenę komisji,
  • seniorach, którzy nie opuszczają domu i wymagają stałej opieki,
  • dzieciach z wcześniej udokumentowaną niepełnosprawnością, u których nie zaszły zmiany w stanie zdrowia.

Nowe rozwiązania są również dużym wsparciem dla rodzin i opiekunów. Skraca się czas oczekiwania, odpadają koszty dojazdu i organizacji wizyty, a także ryzyko utraty dochodów związane z koniecznością wzięcia urlopu w dniu komisji.

Jak złożyć wniosek o orzeczenie bez badania?

Procedura wygląda podobnie jak dotychczas, z tą różnicą, że jeśli dokumentacja jest wystarczająca, wnioskodawca nie zostanie wezwany do osobistego udziału.

Krok po kroku:

  1. Złożenie wniosku – można to zrobić osobiście w urzędzie lub elektronicznie przez ePUAP, system Emp@tia lub Profil Zaufany.
  2. Załączenie dokumentacji medycznej – karty informacyjne z leczenia szpitalnego, opinie lekarzy specjalistów, wyniki badań. Dokumenty muszą być spójne i nie starsze niż 12 miesięcy.
  3. Ocena komisji – zespół analizuje dokumentację i decyduje, czy można odstąpić od badania.
  4. Odbiór decyzji – orzeczenie wysyłane jest pocztą lub przez system elektroniczny.
  5. Odwołanie – w przypadku negatywnej decyzji lub niezgody z treścią orzeczenia, przysługuje prawo odwołania w terminie 14 dni od otrzymania decyzji.

Czy każdy może liczyć na pominięcie badania?

Choć przepisy dają taką możliwość, to wciąż komisja podejmuje decyzję w oparciu o jakość dokumentacji i indywidualny przypadek. Osoby, których dokumenty są niekompletne, rozbieżne lub wskazują na pogorszenie stanu zdrowia, mogą zostać wezwane do osobistego udziału.

Nie ma również możliwości, by wnioskodawca sam zażądał wydania orzeczenia bez badania. Jest to wyłącznie uprawnienie komisji, a nie prawo chorego.

Cyfryzacja procedur – krok w stronę nowoczesności

Nowe zasady wpisują się w szerszą reformę cyfryzacji usług publicznych. Możliwość złożenia wniosku i dokumentacji przez internet to duże ułatwienie, zwłaszcza dla osób mieszkających poza miastami wojewódzkimi. W przypadku braku dostępnych lekarzy orzekających w danym regionie, sprawa może zostać przekierowana do innej komisji.

Choć rozporządzenie nie określa sztywnych terminów, zespoły orzekające mają obowiązek działać sprawnie. W praktyce przyjęto:

  • do 3 miesięcy w pierwszej instancji,
  • do 2 miesięcy w przypadku odwołania.

Eksperci i organizacje społeczne: to przełom

Jak podkreślają przedstawiciele środowisk medycznych i organizacji społecznych:

Wprowadzenie możliwości wydania orzeczenia na podstawie dokumentacji to przełom, na który czekało wiele środowisk. Szczególnie w przypadku osób przewlekle chorych, których stan zdrowia nie zmienia się od lat, każdorazowe stawianie się przed komisją było zbędne i często upokarzające.

Organizacje społeczne, takie jak Fundacja Avalon czy Stowarzyszenie Pacjentów Onkologicznych, podkreślają, że zmiana nie tylko przyspiesza procedury, ale przede wszystkim czyni system bardziej empatycznym i sprawiedliwym.

Podstawa prawna

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

Infor.pl
REIT-y w Polsce: utracona szansa czy świadoma ochrona rynku?
29 sie 2025

Dyskusja o wprowadzeniu do Polski funduszy REIT trwa od blisko dekady. Ostatnie sygnały z rządu wskazują jednak na brak zgody nie tylko na REIT-y mieszkaniowe, ale również na ewentualne fundusze inwestujące w nieruchomości komercyjne. W praktyce może to oznaczać całkowite zamrożenie tej formy inwestowania w naszym kraju. Pytanie, z jakim skutkiem dla krajowych rynków nieruchomości i kapitałowego.

Jak uniknąć niechcianego spadku – poradnik na 2025 r.
29 sie 2025

Niechciany spadek kojarzy się przede wszystkim z dziedziczeniem długów i innych kłopotliwych zobowiązań. W polskim prawie spadkobierca dziedziczy zarówno prawa, jak i obowiązki majątkowe. Obejmują one m.in. kredyty, zaległe alimenty i inne długi. Aby uniknąć przejęcia cudzych zobowiązań, trzeba w odpowiednim terminie podjąć świadomą decyzję. Poniżej przedstawiamy najważniejsze sposoby uniknięcia niechcianego spadku w świetle aktualnych przepisów obowiązujących w 2025 r.

Każda faktura VAT w 2026 r. obowiązkowo wystawiana aż w sześciu formach. Ryzyko powstania wielu oryginałów tej samej faktury. Czy ktoś się w tym połapie?
29 sie 2025

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. nowelizująca ustawę o VAT w zakresie obowiązkowego modelu KSeF została już podpisana przez Prezydenta RP i musimy jeszcze poczekać na rozporządzenia wykonawcze, gdzie m.in. uregulowane będą szczegóły informatyczne (kody, certyfikaty). Ale to nie koniec – musi się jeszcze pojawić oprogramowanie interfejsowe, a zwłaszcza jego „specyfikacja”. Ile będziemy na to czekać? Nie wiadomo. Ale czas płynie. Wiemy dziś, że obok dwóch faktur w postaci tradycyjnej (papierowe lub elektroniczne), pojawiają się w tych przepisach aż cztery nowe formy - pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Sądy kwestionują WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Kluczowe orzeczenia o braku transparentności klauzul zmiennego oprocentowania
29 sie 2025

Pojawiły się nowe rozstrzygnięcia sądów powszechnych, w których to sędziowie, nie czekając na zbliżające się rozstrzygnięcie TSUE, zakwestionowali odesłanie do wskaźnika WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Orzeczenia te, wydane w sprawach konsumenckich oraz między przedsiębiorcami, wskazują na istotne naruszenia obowiązków informacyjnych banków i pożyczkodawców, skutkujące uznaniem klauzul oprocentowania za nieważne lub abuzywne. Te omawiane niżej orzeczenia rzucają nowe światło na problem stosowania wskaźnika WIBOR w umowach finansowych, wskazując na konieczność zapewnienia pełnej transparentności przez instytucje finansowe w toku zawierania umowy kredytu bądź pożyczki.

Masz problemy ze wzrokiem lub słuchem? Sprawdź, czy przysługuje Ci orzeczenie i dodatkowe świadczenia w 2025 roku
29 sie 2025

Problemy ze wzrokiem lub słuchem to nie tylko wyzwanie w codziennym życiu, ale też podstawy do uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności. W 2025 r. przepisy zostały uproszczone, wystarczy trwałe ograniczenie funkcji zmysłów, aby otrzymać wsparcie finansowe, ulgi podatkowe, a nawet bezterminowe orzeczenie. Sprawdź, jakie objawy i choroby mogą dać Ci prawo do świadczeń i dowiedz się, jak wygląda cała procedura krok po kroku.

Prezydent zawetował nowelizację ustawy o ochronie małoletnich tzw. Lex Kamilek
29 sie 2025

Ustawa przewidywała, że szkoły nie muszą wymagać od opiekunów dzieci m.in. zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego (KRK), a jedynie oświadczenia. Negatywną opinię dotyczącą projektu przedstawiła Prezydentowi m.in. Rzeczniczka Praw Dziecka.

Nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn 2025 – rząd szykuje rewolucję: łatwiejsze zasady dziedziczenia, przywracanie terminów i koniec z pułapkami podatkowymi
29 sie 2025

Rząd planuje istotne zmiany w podatku od spadków i darowizn. Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji, który ma wprowadzić większą przejrzystość, uproszczenie procedur oraz ochronę spadkobierców przed utratą zwolnień podatkowych. Najważniejsze rozwiązania to możliwość przywrócenia terminu na zgłoszenie spadku oraz doprecyzowanie momentu powstania obowiązku podatkowego, co ma zakończyć wieloletnie wątpliwości i pułapki prawne.

Wrzesień 2025. Kalendarz do druku [PDF]
29 sie 2025

Pobierz kalendarz września 2025 do druku z miejscem na notatki w formacie PDF. Wrzesień 2025 roku ma 8 dni wolnych od pracy. Jakie ważne dni występują we wrześniu? Wydrukuj i zrób notatki na nowy miesiąc.

Orzeczenie o niepełnosprawności bez komisji w 2025 roku – nowe zasady, ważne zmiany od sierpnia
29 sie 2025

Od 14 sierpnia 2025 r. zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności mogą, w uzasadnionych przypadkach, wydać orzeczenie na podstawie dokumentacji medycznej, bez obowiązku osobistego badania chorego. To ważna zmiana, która znacząco ułatwi życie osobom z niepełnosprawnościami, ich opiekunom oraz rodzinom. Zmiana dotyczy zarówno nowych wniosków, jak i przedłużania istniejących orzeczeń.

Przepisy nie przewidują jednoznacznych zasad umożliwiających bliskim dostęp do dokumentacji osobistej zmarłych
29 sie 2025

Przepisy nie przewidują jasnych i jednoznacznych zasad dostępu do dokumentów osobistych zmarłych przez ich bliskich. Powoduje to problemy osób, które chcą poznać przeszłość swoich najbliższych. Rzecznik Praw Obywatelskich występuje do MSWiA o podjęcie prac legislacyjnych ws. jednoznacznych przesłanek takiego dostępu do historycznych dokumentów ewidencji ludności osób zmarłych - czytamy w komunikacie biura RPO.

pokaż więcej
Proszę czekać...