Masz problemy ze wzrokiem lub słuchem? Sprawdź, czy przysługuje Ci orzeczenie i dodatkowe świadczenia w 2025 roku

• Masz problemy ze wzrokiem lub słuchem? Sprawdź, czy przysługuje Ci orzeczenie o niepełnosprawności
• Wzrok: kiedy możesz dostać orzeczenie?
• Niedosłuch i głuchota: co kwalifikuje?
• Co daje orzeczenie o niepełnosprawności?
• Jak uzyskać orzeczenie krok po kroku?
• Nowość 2025: co się zmieniło po 14 sierpnia?
• FAQ – najczęściej zadawane pytania
• Podstawa prawna

Masz problemy ze wzrokiem lub słuchem? Sprawdź, czy przysługuje Ci orzeczenie o niepełnosprawności

W 2025 roku uproszczono zasady przyznawania orzeczeń o niepełnosprawności w przypadkach trwałych i postępujących chorób. Jeśli masz kłopoty ze wzrokiem lub słuchem, nawet umiarkowane, możesz złożyć wniosek i uzyskać wsparcie finansowe, kartę parkingową, a czasem także orzeczenie bezterminowe.

Komu przysługuje orzeczenie w 2025 r.?

Orzeczenie możesz uzyskać, jeśli Twoje problemy zdrowotne ograniczają codzienne funkcjonowanie. Nieważne, czy jesteś aktywny zawodowo, na emeryturze, czy dopiero się uczysz. Ważny jest rzeczywisty wpływ choroby na życie.

W Polsce funkcjonują trzy stopnie niepełnosprawności:

• Lekki – umiarkowane ograniczenia, osoba jest samodzielna.
• Umiarkowany – potrzebna pomoc w pracy lub życiu codziennym.
• Znaczny – konieczność stałej opieki.

Zasady orzekania reguluje Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 2024 poz. 2871) oraz Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 28 marca 2024 r.

Wzrok: kiedy możesz dostać orzeczenie?

Nie trzeba być całkowicie niewidomym. Liczy się to, jak bardzo pogorszenie widzenia wpływa na codzienne życie.

Objawy, które mogą kwalifikować, to ubytek ostrości wzroku (trwały, potwierdzony przez okulistę):

• ostrość wzroku poniżej 0,3 w lepszym oku po korekcji (czyli nawet w okularach czy soczewkach),
• pole widzenia poniżej 20 stopni (tzw. „widzenie lunetowe”).

Choroby najczęściej uwzględniane przez komisję:

• Zwyrodnienie plamki żółtej (AMD) – szczególnie w postaci mokrej, prowadzącej do utraty centralnego widzenia.
• Jaskra – zaawansowana, powodująca uszkodzenia nerwu wzrokowego i zwężenie pola widzenia.
• Retinopatia cukrzycowa – uszkodzenie siatkówki związane z cukrzycą.
• Zaawansowana zaćma, jeśli nieoperacyjna lub nieprzywracająca ostrości po operacji.
• Dystrofie siatkówki – wrodzone lub postępujące choroby degeneracyjne siatkówki (np. barwnikowe zwyrodnienie siatkówki).
• Neuropatie nerwu wzrokowego – np. zanik nerwu wzrokowego.
• Retinopatia wcześniacza – uszkodzenie wzroku u osób urodzonych przedwcześnie.
• Zespoły genetyczne powodujące uszkodzenia wzroku (np. zespół Ushera, zespół Bardeta–Biedla).

Niedosłuch i głuchota: co kwalifikuje?

Trwałe problemy ze słuchem, mogą być podstawą do orzeczenia.

Kryteria:

• utrata słuchu >70 dB w lepszym uchu (praktycznie głuchota),
• obustronny niedosłuch umiarkowany/znaczny z trudnością w rozumieniu mowy.

Choroby:

• głuchota wrodzona lub nabyta,
• otoskleroza,
• zespół Ushera (utrata słuchu i wzroku),
• przewlekłe zapalenie ucha z trwałym ubytkiem słuchu,
• uszkodzenia słuchu po operacjach lub urazach.

Co daje orzeczenie o niepełnosprawności?

Orzeczenie to dokument, który potwierdza, że Twój stan zdrowia wpływa na codzienne funkcjonowanie. Umożliwia dostęp do:

• świadczenia wspierającego do 4134 zł miesięcznie,
• renty z ZUS lub KRUS,
• zasiłku pielęgnacyjnego,
• karty parkingowej i ulg w komunikacji,
• ulg podatkowych,
• zniżek na leki, turnusy i sprzęt medyczny.

Jak uzyskać orzeczenie krok po kroku?

Procedura uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności nie jest skomplikowana, ale wymaga zgromadzenia odpowiednich dokumentów i cierpliwości. Poniżej znajdziesz uproszczony schemat postępowania, który pomoże Ci przygotować się do całego procesu.

1. Zbierz dokumentację medyczną – wyniki badań, opinie lekarzy specjalistów, historię leczenia.
2. Wypełnij wniosek do powiatowego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności (dostępny online lub w urzędzie).
3. Dołącz zaświadczenie lekarskie – zgodne ze wzorem obowiązującym w danym roku (druk do pobrania na stronie zespołu).
4. Czekaj na wezwanie na komisję – w niektórych przypadkach orzeczenie może zostać wydane bez Twojej obecności, tylko na podstawie dokumentacji. Decyzja powinna zapaść w ciągu 30 dni od komisji, ale na samo posiedzenie możesz czekać od 1 do 3 miesięcy – zależnie od lokalnego obciążenia.
5. Po otrzymaniu orzeczenia możesz złożyć wnioski o świadczenia z ZUS, MOPS, PFRON lub inne formy wsparcia.

Nowość 2025: co się zmieniło po 14 sierpnia?

Od 14 sierpnia 2025 r. weszły w życie ważne zmiany w przepisach dotyczących orzekania o niepełnosprawności, których celem jest usprawnienie i przyspieszenie procedury wydawania orzeczeń.

Najważniejsze zmiany

• Nowe kwalifikacje dla przewodniczących i członków komisji: Do tej pory przewodniczącym komisji mógł być tylko lekarz ze specjalizacją lub co najmniej z pierwszym stopniem specjalizacji. Nowe przepisy poszerzają to grono o lekarzy:
• • w trakcie specjalizacji (po ukończeniu modułu podstawowego lub będących na 3. roku jednolitej specjalizacji).
  • z co najmniej 5-letnim doświadczeniem w wykonywaniu zawodu, nawet jeśli nie mają tytułu specjalisty.
• Wstępna weryfikacja dokumentacji: Wprowadzono procedurę wstępnego sprawdzania dokumentacji medycznej przez lekarza wyznaczonego przez przewodniczącego zespołu. Ma to na celu weryfikację jej kompletności oraz wskazanie ewentualnych braków, co może usprawnić cały proces.
• Możliwość orzeczenia bez osobistego badania: Chociaż to komisja decyduje, czy badanie jest konieczne, nowe przepisy dają jej możliwość wydania orzeczenia wyłącznie na podstawie dokumentacji, bez konieczności stawienia się wnioskodawcy. Jest to szczególnie korzystne dla osób z bardzo ciężkimi schorzeniami, u których stan zdrowia nie budzi wątpliwości.

Jakie są korzyści z tych zmian?

Głównym celem nowelizacji jest skrócenie czasu oczekiwania na orzeczenie, co było jednym z największych problemów w ostatnich latach. Dzięki rozszerzeniu grona uprawnionych lekarzy oraz usprawnieniu procedur weryfikacji dokumentacji, komisje orzekające będą mogły zbierać się sprawniej i wydawać decyzje szybciej. W praktyce oznacza to, że osoby z niepełnosprawnością mogą szybciej uzyskać dostęp do świadczeń, ulg i uprawnień.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy muszę osobiście stawić się przed komisją, żeby otrzymać orzeczenie?

Nie zawsze. Od 14 sierpnia 2025 r. komisja może wydać orzeczenie na podstawie samej dokumentacji medycznej, bez konieczności osobistego badania, jeśli stan zdrowia jest jednoznaczny i dobrze udokumentowany.

Kto decyduje, czy badanie będzie konieczne?

Zawsze decyduje o tym zespół orzekający. Wnioskodawca nie może sam domagać się zaocznego rozpatrzenia sprawy – to uprawnienie komisji, a nie prawo chorego.

Czy wniosek mogę złożyć przez internet?

Tak. Możesz złożyć wniosek i przesłać dokumentację medyczną elektronicznie przez:

• ePUAP,
• Emp@tia,
• Profil Zaufany.
  To wygodna opcja, szczególnie jeśli mieszkasz poza dużym miastem.

Czy orzeczenie może być wydane bezterminowo?

Tak, ale tylko w wyjątkowych przypadkach. Komisja może przyznać orzeczenie bezterminowe, jeśli choroba jest nieodwracalna, a stan zdrowia nie rokuje poprawy. Dotyczy to m.in. zaawansowanych schorzeń wzroku i słuchu.

Jak długo ważne jest nowe orzeczenie?

W zależności od przypadku:

• na 1–5 lat (standardowo),
• na minimum 7 lat – przy schorzeniach przewlekłych,
• bezterminowo – jeśli brak rokowań na poprawę.

Co jeśli nie zgadzam się z orzeczeniem?

Masz 14 dni od daty otrzymania decyzji, aby złożyć odwołanie do wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności. Odwołanie składa się za pośrednictwem urzędu, który wydał pierwotną decyzję.

Czy orzeczenie automatycznie przyznaje pieniądze lub zniżki?

Nie zawsze. Orzeczenie jest warunkiem koniecznym, ale nie wystarczającym. Aby otrzymać konkretne świadczenia (np. świadczenie wspierające, zasiłek pielęgnacyjny, kartę parkingową), trzeba spełnić dodatkowe kryteria i złożyć osobne wnioski.

Czy muszę co kilka lat odnawiać orzeczenie, nawet jeśli choroba się nie zmienia?

Od 2025 r. nie zawsze. Jeśli Twoja choroba ma trwały charakter, komisja może wydać orzeczenie na 7 lat lub bezterminowo, by uniknąć niepotrzebnych procedur.

Podstawa prawna

• Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności oraz o stopniu niepełnosprawności (Dz.U. 2021 poz. 857),
• Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 2024 poz. 2871),