Zasiłek celowy to jednorazowe świadczenie z pomocy społecznej przyznawane uznaniowo przez pracownika MOPS. W niektórych przypadkach świadczenie wypłacane jest bez uwzględnienia kryterium dochodowego. Dotyczy to np. zasiłku na pokrycie kosztów pogrzebu czy w razie zdarzenia losowego. Kryterium dochodowe nie jest uwzględniane również przy zasiłku pielęgnacyjnym i świadczeniu pielęgnacyjnym.
- Zasiłek celowy w razie zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej
- Zasiłek celowy na pokrycie kosztów pogrzebu
- Zasiłek celowy a kontrakt socjalny
- Zasiłek pielęgnacyjny
- Świadczenie pielęgnacyjne
Zasiłek celowy w razie zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej
Zasiłek celowy z pomocy społecznej może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. W takim przypadku może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.
Zasiłek może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. I w takim przypadku świadczenie może być przyznane niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.
Wysokość zasiłku jest uznaniowa.
Zasiłek celowy na pokrycie kosztów pogrzebu
Zasiłek celowy na pokrycie uzasadnionych i udokumentowanych kosztów pogrzebu może być przyznany osobie pokrywającej koszty pochówku, jeżeli po osobie zmarłej nie przysługuje zasiłek pogrzebowy albo koszty związane z pogrzebem są nadzwyczajne, trudne do przewidzenia i niemożliwe do pokrycia z kwoty zasiłku pogrzebowego (np. koszty przechowywania zwłok w chłodni).
Świadczenie jest przyznawane pod warunkiem zwrotu przez osobę, której go przyznano, części albo całości kwoty zasiłku:
- jeżeli tej osobie zostanie wypłacone po osobie zmarłej świadczenie od innej instytucji lub osoby, z wyłączeniem zasiłku pogrzebowego;
- z masy spadkowej, jeżeli osoba ta jest spadkobiercą.
Ubiegając się o zasiłek należy przedłożyć:
- odpis skrócony aktu zgonu albo odpisu zupełnego aktu urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe albo zaświadczenia lekarza lub położnej, że dziecko urodziło się martwe,
- dokument potwierdzający koszty pogrzebu, a jeżeli rachunki zostały złożone w banku lub ZUS – kopie rachunków, potwierdzone przez bank za zgodność z oryginałem,
- oświadczenie o pokryciu kosztów pogrzebu albo o zobowiązaniu się do ich pokrycia w całości albo w części,
- oświadczenie, że po osobie zmarłej nie wypłacono świadczenia od innej instytucji lub osoby oraz że zmarły członek rodziny nie posiadał środków finansowych pozwalających na pokrycie zwiększonych kosztów pogrzebu,
- zobowiązanie się osoby ubiegającej się o zasiłek do zwrotu części albo całości kwoty zasiłku,
- informację o numerze posiadanego rachunku bankowego (jeżeli wypłata zasiłku ma być dokonana na rachunek bankowy).
Wysokość zasiłku jest uznaniowa.
Zasiłek celowy a kontrakt socjalny
Zasiłek celowy może być przyznany również w celu realizacji postanowień kontraktu socjalnego. W takim przypadku świadczenie może być wypłacane niezależnie od dochodu, przez okres do 2 miesięcy od dnia, w którym osoba objęta kontraktem socjalnym, w trakcie jego realizacji, stała się osobą zatrudnioną.
Zasiłek pielęgnacyjny
Zasiłek pielęgnacyjny jest przyznawany w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:
- dzieciom z orzeczeniem o niepełnosprawności;
- osobom niepełnosprawnym w wieku powyżej 16. roku życia, legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- osobom z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jeśli niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21. roku życia;
- osobom powyżej 75 lat.
W 2026 roku kwota zasiłku pielęgnacyjnego wynosi 215,84 zł miesięcznie.
Świadczenie pielęgnacyjne
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m. in.:
- matce albo ojcu, innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom,
- opiekunowi faktycznemu dziecka,
- rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka.
Warunkiem przyznania świadczenia jest sprawowanie opieki nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W 2026 roku wysokość świadczenia pielęgnacyjnego wynosi 3386 zł miesięcznie.
Podstawa prawna
- ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 1214 z późn. zm.)
- ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 1208)