Oddajesz butelkę w sklepie i zamiast gotówki dostajesz bon na zakupy? Pół roku po starcie systemu kaucyjnego tysiące Polaków skarży się na tę praktykę. Resort klimatu nie pozostawia wątpliwości - masz prawo do pieniędzy. A kto Ci ich odmawia, łamie prawo. Teraz do sklepów wkraczają inspektorzy.
- Bon zamiast pieniędzy w ramach zwrotu kaucji za butelkę - tak to działa w praktyce
- Prawo jest jednoznaczne - należy się gotówka, a nie bon, który jest tylko opcjonalny
- Uwaga także na „sklepowy" system kaucyjny - to nie to samo co powszechny system kaucyjny
- Inspektorzy wkraczają do sklepów - koniec z bonami zamiast gotówki w systemie kaucyjnym
- Co jest w tym zamieszaniu z bonami i gotówką za kaucję najważniejsze?
Bon zamiast pieniędzy w ramach zwrotu kaucji za butelkę - tak to działa w praktyce
System kaucyjny miał być prosty jak konstrukcja cepa: oddajesz pustą butelkę, dostajesz pieniądze. Tymczasem coraz więcej klientów przeciera oczy ze zdumienia przy zwrotach - zamiast gotówki dostają bon do wykorzystania w danym sklepie.
Jak podaje Fakt - posłanki Wioletta Maria Kulpa i Lidia Czechak oraz poseł Robert Warwas skierowali do resortu klimatu pytania dotyczące funkcjonowania systemu. Zwrócili uwagę na konkretny problem: kaucja pobierana jest w gotówce, ale zwrot następuje często w formie bonu - paragonu niefiskalnego, który de facto zmusza klienta do ponownych zakupów w danej sieci. Posłowie wymienili konkretne sieci: Auchan, Lidl i Biedronkę.
Prawo jest jednoznaczne - należy się gotówka, a nie bon, który jest tylko opcjonalny
Tu nie ma miejsca na interpretacje. Zgodnie z obowiązującymi przepisami konsument ma mieć zapewnioną możliwość otrzymania zwrotu w formie pieniężnej - niezależnie od tego, czy sklep prowadzi zbiórkę ręczną, czy za pomocą automatów - podkreśla wiceminister Anita Sowińska.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska jednoznacznie zaznacza, że bon kaucyjny musi być wymienialny na gotówkę lub środki pieniężne, a sklep nie może uzależniać wypłaty od dokonania zakupów. Samo wydrukowanie bonu nie stanowi jeszcze zwrotu kaucji, dopóki klient nie otrzyma realnych środków pieniężnych.
Mówiąc wprost: jeżeli automat wydrukował ci bon - podejdź do kasy i zażądaj gotówki. Sklep ma obowiązek ci ją wypłacić. Odmowa jest naruszeniem ustawy. Można też od razu żądać gotówki w zamian za butelki przyjęte ręcznie - chyba że w celu usprawnienia procesu zwrotu, obsługa sklepu skieruje Cię do automatu, a potem bez problemu wymieni wydrukowany bon na gotówkę.
Uwaga także na „sklepowy" system kaucyjny - to nie to samo co powszechny system kaucyjny
Jest jeszcze jeden problem, na który zwracaliśmy uwagę już na początku roku w innym artykule. Sieci handlowe uruchomiły własne akcje zwrotu opakowań - z innymi zasadami i kwotami niż powszechny system kaucyjny. Za tę samą butelkę w jednym miejscu można dostać mniej niż w drugim.
Ministerstwo wskazuje jeden konkretny wyróżnik: znak kaucji. Jeśli opakowanie ma taki symbol - podlega pod ustawowe zasady. Jeśli nie ma - to sklep może ustalać własne reguły zwrotów. Dlatego zanim oddasz butelkę, sprawdź, czy na etykiecie widnieje oficjalny symbol systemu kaucyjnego. Jeśli tak - przysługuje ci pełna stawka: 50 groszy za butelkę plastikową do 3 litrów, 50 groszy za puszkę metalową do 1 litra i złotówka za szklaną butelkę wielokrotnego użytku do 1,5 litra. Bez paragonu, bez dodatkowych warunków.
Inspektorzy wkraczają do sklepów - koniec z bonami zamiast gotówki w systemie kaucyjnym
Po licznych narzekaniach teraz przychodzi pora na kontrole. Aby zapewnić realizację ustawowych obowiązków, kontrole przeprowadzane będą w sklepach o powierzchni powyżej 200 m2 - to takie, które obowiązkowo należą do systemu kaucyjnego. Inspektorzy WIOŚ (Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska) mają prowadzić kontrole prawidłowości pobierania i wypłacania kaucji, bez względu na to, czy sklep korzysta z automatów, czy zbiera opakowania manualnie.
Co jest w tym zamieszaniu z bonami i gotówką za kaucję najważniejsze?
Podsumowując, w powszechnym systemie kaucyjnym - tym oznaczonym oficjalnym symbolem - nie musisz mieć paragonu. Możesz przyjść z butelką kupioną miesiąc temu, w innym sklepie, w innym mieście - i masz prawo do zwrotu w formie pieniężnej. Nawet jeśli automat wypluje ci bon. A resort nie planuje zmiany przepisów, bo obowiązek prawny został już jasno określony - klient ma zawsze prawo zażądać gotówki w kasie lub w punkcie obsługi klienta.
Jeżeli sklep odmawia ci wypłaty gotówki za zwrot butelek z systemu kaucyjnego lub wydaje tylko bon kaucyjny i nie chce go wymienić na gotówkę - łamie prawo. Warto o tym pamiętać przy najbliższej wizycie w supermarkecie. I warto o tym głośno przypominać.