Czy to prawda, że pracownicy sektora prywatnego nie palą się do korzystania z przysługujących im nowych uprawnień? Sprawa nie jest tak oczywista, jak mogłyby sugerować liczby. Choć korzyści nie mają dużego wymiaru finansowego, mogą mieć istotne konsekwencje w przyszłości.
- Pracownicy z sektora prywatnego nie chcą korzystać z nowych uprawnień
- To pracownicy budżetówki skorzystają fiansnowo
- Wysokość odprawy i urlop wypoczynkowy
Pracownicy z sektora prywatnego nie chcą korzystać z nowych uprawnień
Od 1 maja 2026 r. do pracowników zatrudnionych u pracodawców z sektora prywatnego znajdują zastosowanie znowelizowane przepisy dotyczące pracowniczego stażu pracy. Przypomnijmy, że do pracowników z sektora budżetowego są one stosowane już od 1 stycznia 2026 r., a tuż po ich wejściu w życie ZUS informował, że pracownicy wykazują duże zainteresowanie znowelizowanymi regulacjami, a urząd zalała fala wniosków o wystawienie zaświadczeń potwierdzających okresy aktywności zawodowej, które mogą wpłynąć na zakres ich pracowniczych uprawnień. Jak poinformowała w ostatnich dniach Rzeczpospolita, wśród pracowników z sektora prywatnego zainteresowanie zmianami jest jednak niewielkie, o czym świadczy fakt, że od początku roku do ZUS wpłynęło 672.626 wniosków, a od 1 maja tylko 27.950. Jednak czy jest to prawda? Oczywiście nie ma sensu dyskutować z liczbami, warto jednak pamiętać o tym, że niezależnie od tego, czy pracownik jest zatrudniony w sektorze budżetowym, czy prywatnym, mógł złożyć wniosek o wystawienie zaświadczenia już w styczniu. Wiele osób, które liczyły na poprawienie swojej pracowniczej sytuacji zapewne skorzystało z tej możliwości i nie czekało ze skompletowaniem dokumentów do maja. Liczba wniosków złożonych po 1 maja w żaden sposób nie odzwierciedla więc poziomu zainteresowania tej grupy pracowników wprowadzonymi zmianami. Jednocześnie jednak mniejsze zainteresowanie nie byłoby niczym zaskakującym. Dlaczego?
To pracownicy budżetówki skorzystają fiansnowo
Przypomnijmy, że chodzi o zmianę wynikającą z art. 3021 i art. 3022 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. Dodany art. 3021 kp reguluje tzw. inne okresy wliczane do okresu zatrudnienia. Oczywiście tymi najczęściej spotykanymi są w tym wypadku okresy prowadzenia działalności gospodarczej oraz wykonywania umowy zlecenia, jednak trzeba pamiętać, że wprowadzana regulacja jest znacznie szersza i wskazuje również na inne rodzaje aktywności zawodowej, które trzeba uwzględnić obliczając staż pracy. W przepisach jest m.in. mowa o okresach pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, za które zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe, czy też okresach wykonywania przez osobę fizyczną umowy agencyjnej oraz pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej.
Zaliczenie tych okresów aktywności zawodowej do pracowniczego stażu pracy ma znaczenia z punktu widzenia szeregu uprawnień pracowniczych, które właśnie od stażu pracy zależą. Dlaczego więc pracownicy z sektora prywatnego nie mieliby być zainteresowani skorzystanie z nowych możliwości w tym zakresie? Bo w praktyce w ich przypadku te uprawnienia znacznie rzadziej niż w przypadku pracowników budżetówki, mają wymiar finansowy. To jednak nie oznacza, że nie mają go wcale.
Wysokość odprawy i urlop wypoczynkowy
Gdy mowa o uprawnieniach pracowniczych zależnych od stażu pracy, w pierwszej kolejności wymieniane są dodatki stażowe i nagrody jubileuszowe, czyli świadczenia charakterystyczne dla zatrudnienia w sferze budżetowej. To właśnie one sprawiają, że uzupełnienie stażu pracy o dodatkowe okresy aktywności zawodowej stało się tak istotne dla pracowników budżetówki. I choć świadczenia te mogą również występować u pracodawców z sektora prywatnego, to w praktyce zdarza się to niezmiernie rzadko. To zaś oznacza, że ta grupa pracowników ma niewielkie szanse na szybkie odczucie „w kieszeni” przeprowadzonej nowelizacji. Czy to jednak oznacza, że nie warto dokumentować dodatkowych okresów? Należy pamiętać, że uzupełnienie stażu pracy może wpłynąć na wymiar urlopu wypoczynkowego przysługującego pracownikowi, a w niektórych przypadkach również na długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę oraz wysokość odprawy pośmiertnej i z tytułu zwolnień grupowych. Te trzy ostatnie uprawnienia są uzależnione od zakładowego stażu pracownika. To zaś oznacza, że jeśli pracownika przed zatrudnieniem łączyła z pracodawcą współpraca na podstawie umowy zlecenia czy w ramach B2B, powinien zadbać o to, aby okresy te zostały zaliczone do jego stażu pracy. Pracodawca nie zaliczy ich bowiem automatycznie i niezbędna jest w tym zakresie aktywność pracownika.
Od kiedy znowelizowane przepisy o stażu pracy stosuje się do pracowników z sektora prywatnego?
Od 1 maja 2026 r. znowelizowane przepisy dotyczące pracowniczego stażu pracy stosuje się do pracowników zatrudnionych u pracodawców z sektora prywatnego.
Dlaczego liczba wniosków do ZUS po 1 maja nie odzwierciedla jasno zainteresowania pracowników sektora prywatnego?
Pracownik zatrudniony w sektorze budżetowym lub prywatnym mógł złożyć wniosek o zaświadczenie już w styczniu. Wiele osób aktywnych w sektorze prywatnym mogło nie czekać ze skompletowaniem dokumentów do maja.
Jakie dodatkowe okresy aktywności zawodowej mogą być wliczane do okresu zatrudnienia po zmianie przepisów?
Art. 302 1 kp obejmuje m.in. okresy prowadzenia działalności gospodarczej, wykonywania umowy zlecenia, pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, wykonywania umowy agencyjnej oraz członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej.
Dlaczego pracownicy budżetówki są bardziej zainteresowani uzupełnieniem stażu pracy?
Dodatki stażowe i nagrody jubileuszowe są świadczeniami charakterystycznymi dla zatrudnienia w sferze budżetowej. U pracodawców z sektora prywatnego takie świadczenia występują „niezmiernie rzadko”, a więc zmiana przepisów nie ma dla nich konsekwencji finansowych.
Na jakie uprawnienia może wpłynąć uzupełnienie pracowniczego stażu pracy w sektorze prywatnym?
Uzupełnienie stażu pracy może wpłynąć na wymiar urlopu wypoczynkowego, a w niektórych przypadkach na długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę oraz wysokość odprawy pośmiertnej i z tytułu zwolnień grupowych.
art. 3021 i art. 3022 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 277)