Niektórzy sami decydują się odejść z pracy, inni są do tego zmuszeni przez pracodawcę. Tym, którzy odchodzą na emeryturę przysługuje finansowe pożegnanie w postaci odprawy. Takie świadczenie gwarantują przepisy prawa pracy. Pojawia się jednak pytanie: jaka jest wysokość tej kwoty i czy trzeba składać specjalny wniosek, aby ją otrzymać?
- Ile wynosi odprawa emerytalna?
- Jak oblicza się wysokość świadczenia?
- Kto dostanie więcej, a kto mniej?
- Kiedy odprawa nie przysługuje?
Ile wynosi odprawa emerytalna?
Kodeks pracy określa jedynie minimalną wysokość odprawy emerytalnej – to równowartość jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika. W wielu miejscach można jednak liczyć na więcej. Wyższe stawki obowiązują przede wszystkim tam, gdzie funkcjonują układy zbiorowe pracy lub specjalne regulaminy wynagradzania – zarówno w firmach prywatnych, jak i w instytucjach publicznych.
Jak oblicza się wysokość świadczenia?
Podstawą wyliczenia odprawy jest średnia miesięczna pensja z trzech ostatnich miesięcy przed zakończeniem zatrudnienia. Do tej kwoty wlicza się wszystkie składniki wynagrodzenia – nie tylko podstawową pensję, ale także premie, nagrody czy dodatki.
Kto dostanie więcej, a kto mniej?
Najkorzystniejsze warunki dotyczą pracowników sektora publicznego, w tym jednostek samorządowych. Tam wysokość odprawy uzależniona jest od długości stażu pracy. Ustawa o pracownikach samorządowych przewiduje, że po dziesięciu latach zatrudnienia pracownik otrzyma równowartość dwóch pensji, po piętnastu latach przysługuje mu odprawa w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia, a po dwudziestu latach pracy – nawet sześciu pensji.
Podobne przywileje mają nauczyciele. Zgodnie z Kartą Nauczyciela, wysokość odprawy emerytalnej zależy od przepracowanych lat. Jeżeli pedagog może wykazać się co najmniej 20-letnim stażem, otrzyma równowartość dwóch lub trzech miesięcznych wynagrodzeń.
Kiedy odprawa nie przysługuje?
Choć odprawa emerytalna należy się każdemu pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę – niezależnie od wymiaru etatu czy długości zatrudnienia – istnieją wyjątki. Świadczenie nie zostanie wypłacone, jeżeli pracownik już wcześniej otrzymał odprawę od innego pracodawcy. Traci się je również w sytuacji, gdy osoba nabyła prawo do emerytury lub renty, ale kontynuuje pracę zawodową.