ZUS: Wdowa z dziećmi mogą dostać emeryturę po zmarłym emerycie (rentę po renciście). Ale muszą złożyć wniosek ENS i załączniki

oprac. Paweł Huczko
rozwiń więcej
Kto dostanie emeryturę po zmarłym emerycie? Trzeba złożyć wniosek. W jakim terminie? [Komunikat ZUS-u] / Shutterstock

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że po śmierci emeryta lub rencisty prawo do wypłaty świadczenia (emerytury lub renty) ustaje. Listonosz, który przynosi emeryturę (rentę) osoby zmarłej, nie powinien wypłacać tych pieniędzy domownikom. Taką emeryturę czy rentę należy zwrócić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ale uprawniony członek rodziny ma prawo złożyć wniosek o wypłatę tzw. niezrealizowanego świadczenia.

ZUS wyjaśnia: Niewypłacona emerytura lub renta z powodu śmierci emeryta lub rencisty to "niezrealizowane świadczenie"

Pojęcie "niezrealizowane świadczenie" oznacza świadczenie z ubezpieczeń społecznych (np. emerytura lub renta), do którego osoba zmarła była uprawniona, ale go nie pobierała lub nie zostało jej wypłacone. 
Przykładowo: Jeżeli emeryt zmarł w listopadzie, a ZUS nie wypłacił emerytury za listopad tej osobie, ponieważ otrzymał informację o zgonie emeryta lub rencisty, to na wniosek rodziny może zostać wypłacone tzw. niezrealizowane świadczenie

- Często klienci nas dopytują, czy takie świadczenie przysługują za cały miesiąc, czy tylko za te dni w miesiącu, przed zgonem, wówczas odpowiadamy, że świadczenie należy się za dany miesiąc, w którym zgon nastąpił. Przykładowo, jeśli zgon nastąpił 5 listopada, a termin wypłaty emerytury lub renty ustalony był na 25 listopada, to bliskim należy się za listopad tzw. niezrealizowane świadczenie, oczywiście po spełnieniu warunków i złożeniu odpowiedniego wniosku do ZUS – tłumaczy Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim. 

Ważne

Złożony wniosek o emeryturę, ale jeszcze brak decyzji

Niezrealizowane świadczenie to również takie, o które zmarła osoba złożyła wniosek, ale nie otrzymała decyzji np. z powodu prowadzonego w ZUS postępowania. Również w przypadku, gdy osoba, która miała ustalone prawo do świadczenia i złożyła wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury lub renty, jednak zmarła przed wydaniem decyzji, to należność przysługująca zmarłemu może być wypłacona w ramach niezrealizowanych świadczeń.

Wypłata niezrealizowanego świadczenia – dla kogo?

Do wypłaty niezrealizowanego świadczenia ma prawo w pierwszej kolejności mąż, żona lub dzieci zmarłego – o ile te osoby prowadziły ze zmarłym gospodarstwo domowe. 

W drugiej kolejności są małżonkowie i dzieci, z którymi zmarły nie prowadził gospodarstwa domowego.

Natomiast w trzeciej kolejności uprawnieni do wypłaty niezrealizowanego świadczenia (np. niewypłaconej renty lub emerytury): inni członkowie rodziny uprawnieni do renty rodzinnej lub którzy utrzymywali zmarłą osobę. Do tego grona można zaliczyć, m.in. rodzeństwo i rodziców, w tym ojczyma, macochę, oraz osoby przysposabiające.

Konieczne jest złożenie wniosku i załączenie kilku dokumentów

Aby otrzymać świadczenie należy złożyć wniosek ENS (dostępny we wszystkich placówkach ZUS i na stronie internetowej www.zus.pl). 
Ponadto trzeba przedstawić w ZUS kilka dokumentów. Pierwszym z nich jest odpis aktu zgonu, w przypadku małżeństwa lub posiadania dzieci – potrzebne są odpisy aktów urodzenia i zawarcia małżeństwa

Trzeba też przedstawić dowody potwierdzające prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego lub fakt przyczyniania się do utrzymywania osoby zmarłej

W jakim terminie trzeba złożyć wniosek o wypłatę emerytury po zmarłym emerycie? 

Wniosek o niezrealizowane świadczenie należy złożyć przed upływem 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której przysługiwało świadczenie. Po tym terminie roszczenia o wypłatę niezrealizowanych świadczeń wygasają. Termin ten wyjątkowo może być wydłużony, w sytuacji w której został złożony wniosek o dalsze prowadzenie postępowania w tej sprawie.

Beata Kopczyńska, regionalny rzecznik prasowy ZUS  województwa śląskiego

Prawo
Świadczenie wspierające. Co się nie zmieni w ustawie?
07 maja 2026

Rząd pracuje nad zmianami w ustawie o świadczeniu wspierającym według wcześniej przygotowanych rekomendacji z dokonanego przeglądu. Wprawdzie nie wiemy jeszcze co konkretnie mogłoby się zmienić, jednak ministerstwo rodziny poinformowała o ważnej kwestii, która reformie nie będzie podlegała.

Wystarczy wysłać pismo do Poczty Polskiej, by przestać płacić abonament RTV? Sąd: formularz z rozporządzenia dot. wyrejestrowania odbiorników wykracza poza delegację ustawową
07 maja 2026

Wyrokiem z 25 marca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił postanowienie Poczty Polskiej podtrzymujące zapłatę zaległych opłat abonamentowych przez obywatela (abonenta). Ów obywatel bronił się tym, że wysłał pismo do Poczty Polskiej, w którym wnioskował o wyrejestrowanie odbiornika. Poczta argumentowała, że powinien to zrobić na formularzu określonym w rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji. Jednak WSA w uzasadnieniu tego wyroku (powołując się też na orzeczenie NSA) uznał, że wprowadzenie formularza wyrejestrowania w rozporządzeniu wykracza poza delegację ustawową. Zaś – zdaniem sądu – Poczta Polska po otrzymaniu oświadczenia o wyrejestrowanie odbiornika w zwykłym piśmie powinna „poczynić stosowne czynności w zakresie wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności”. Czyli zawiadomić zobowiązanego o przyjęciu tego oświadczenia i następnie wyrejestrować daną osobę albo przesłać stosowny formularz do wypełnienia i odesłania albo złożenia w placówce pocztowej.

Ojciec nie odrzucił spadku w imieniu syna. Niepełnosprawność nie usprawiedliwia uchybienia terminowi?
07 maja 2026

Ojciec jest osobą z niepełnosprawnością. Nie udało mu się jednak przywrócić terminu na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka. Teraz sprawą zajmie się Sąd Najwyższy. Skargę w imieniu ojca złożył Rzecznik Praw Obywatelskich.

7 maja wystartowała rejestracja w wykazie podmiotów kluczowych i podmiotów ważnych - jest instrukcja wpisu
07 maja 2026

Właśnie od teraz można już dokonywać wpisu do Wykazu podmiotów kluczowych i podmiotów ważnych (w skrócie: Wykaz KSC). Trzeba jednak samemu zidentyfikować, czy podlega się pod regulacje krajowego systemu cyberbezpieczeństwa. Rząd opublikował instrukcję, jak dokonać wpisu.

Referendum: pytanie do Polaków w sprawie unijnej polityki klimatycznej. Prezydent Karol Nawrocki zgłasza wniosek o referendum
07 maja 2026

Referendum: jak brzmi pytanie do Polaków w sprawie unijnej polityki klimatycznej? Prezydent Karol Nawrocki zgłasza wniosek o referendum. W przeprowadzeniu ogólnopolskiego referendum zdecyduje Senat RP. Kiedy miałoby się odbyć głosowanie w referendum?

Od 3 czerwca 2026 r. kierowcy nie pozbędą się już punktów karnych – rząd zmienia przepisy „szybkim” rozporządzeniem
07 maja 2026

Od 3 czerwca 2026 r. zredukowanie liczby punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem – jeżeli wejdzie w życie projekt nowego rozporządzenia rządowego (autorstwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji) – nie będzie już możliwe na dotychczasowych zasadach. Dzięki szkoleniu (tzw. kursowi reedukacyjnemu), kierowcy będą mogli „pozbyć się” (i tym samym – zmniejszyć ryzyko utraty prawa jazdy) już tylko punktów karnych za niektóre, ściśle określone naruszenia.

Świadek w sądzie - jak się poruszać, jak się zachować na sali rozpraw, co należy mówić?
06 maja 2026

Zanim świadek zostanie wezwany do składania zeznań, musi dotrzeć pod salę rozpraw. Czego można się spodziewać w budynku sądu i w jaki sposób można się zorientować, ile czasu będzie trzeba w nim spędzić?

Niepełnosprawność 05-R w 2026 roku. Do czego uprawnia orzeczenie? [Przykłady]
06 maja 2026

Symbol przyczyny niepełnosprawności 05-R jest jednym z ważnych elementów orzeczenia. Co oznacza? Czy daje prawo do szczególnych ulg i świadczeń? Na jaką pomoc mogą w 2026 roku liczyć osoby z niepełnosprawnością ruchu? Odpowiadamy na ważne pytania.

NFZ jednak płaci więcej, niż zapowiadał, ale to nadal za mało. Którzy pacjenci odczują ograniczenia w dostępie do badań?
06 maja 2026

Zmiany w zakresie finansowania przez NFZ świadczeń realizowanych ponad limit kontraktu nie są tak drastyczne, jak pierwotnie zapowiadano. To jednak nie oznacza, że pacjenci ich nie odczują. Choć celem jest wyeliminowanie nieprawidłowości, to jednak jednocześnie pogarsza się dostęp pacjentów do badań diagnostycznych.

Pomoc społeczna pochłonie zasiłki rodzinne. Wielka zmiana systemowa. Mniejsza w zasiłku celowym
06 maja 2026

Zmiany wynikają z projektu nowelizacji ustawy o pomocy społecznej. Pierwsze dwie nowości w przepisach dotyczą zasiłku celowego, a trzecia zasiłków rodzinnych. Nowelizacja przepisów o zasiłkach rodzinnych - jeżeli zapowiedzi przedstawicieli rządu zostaną zrealizowane i wejdzie ona w życie - jest ważniejsza, gdyż oznacza pośrednie podniesienie progów dochodowych więc ją omawiam na początku artykułu. Dziś zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł. W przypadku niepełnosprawności dziecka limit podniesiony jest do 764 zł. To kwoty w praktyce poniżej minimum socjalnego. Po nowelizacji zastosowanie miałyby limity z systemu pomocy społecznej: od 1 stycznia 2025 r. kwoty kryteriów dochodowych uprawniających do świadczeń z pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej wynoszą 1010 zł, a dla osoby w rodzinie – 823 zł.

pokaż więcej
Proszę czekać...