Minister Cyfryzacji oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji 22 maja 2026 podpisali rozporządzenie określające nowe wzory aktów małżeństwa. Umożliwi to urzędom stanu cywilnego w całej Polsce transkrypcję zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych – dotychczas USC odmawiały (poza niedawnym wyjątkiem w Warszawie). Rozporządzenie wchodzi w życie pod koniec sierpnia.
- Co to jest transkrypcja aktu małżeństwa? Definicja
- Co się zmienia? Nowe rozporządzenie MC i MSWiA
- Jaka była dotychczasowa sytuacja prawna małżeństw jednopłciowych zza granicy?
- Kiedy rozporządzenie z nowymi wzorami aktów małżeństw dla USC wchodzi w życie? Vacatio legis to aż 3 miesiące
- Trzy najważniejsze informacje z artykułu w skrócie:
- Najczęściej zadawane pytania (FAQ) - podsumowanie w pytaniach i odpowiedziach
Co to jest transkrypcja aktu małżeństwa? Definicja
Transkrypcja aktu małżeństwa to przeniesienie treści zagranicznego aktu małżeństwa do polskich akt stanu cywilnego. W praktyce oznacza to, że od wejścia w życie nowych przepisów, gdy zawarłeś małżeństwo za granicą, to:
- USC w Polsce przepisuje informacje z zagranicznego dokumentu do polskiego rejestru,
- Dostajesz polski odpis aktu małżeństwa (dokument wydany przez polski USC).
Po co w ogóle robić transkrypcję zagranicznego aktu małżeństwa? Polski dokument jest łatwiejszy w użyciu w urzędach, bankach, szkołach (nie trzeba tłumaczyć każdego dokumentu zagranicznego, masz oficjalny polski odpis, jesteś też zarejestrowany w aktach stanu cywilnego jako małżonek i tak też figurujesz w publicznych rejestrach).
Dotychczasowy problem z jeszcze obowiązującymi wzorami był taki, że w przypadku zagranicznych małżeństw par jednopłciowych USC odmawiały transkrypcji małżeństw, bo wzory dokumentów nie przewidywały takiej możliwości (były pola "mąż" i "żona").
Co się zmienia? Nowe rozporządzenie MC i MSWiA
22 maja 2026 Minister Cyfryzacji Krzysztof Gawkowski oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podpisali rozporządzenie określające nowe wzory aktów małżeństwa. Kluczowe zmiany to:
- Nowe wzory dokumentów USC - odpisy aktów małżeństwa pochodzące z transkrypcji będą zawierały:
- jasną informację o trybie sporządzenia (że małżeństwo zawarto poza Polską);
- dane małżonków bez wymuszania rejestracji według ról płciowych - zamiast pól mąż i żona, teraz będą pola mężczyzna/kobieta (do wyboru przez każdą osobę, w dowolnej konfiguracji w jednym akcie).
- Jednolita praktyka USC - wszystkie urzędy stanu cywilnego w Polsce będą transkrybować zagraniczne akty małżeństw jednopłciowych według jednolitych zasad (koniec z odmowami uzasadnianymi brakiem technicznej możliwości w rejestrze).
- Dokumenty małżeństw zawieranych w Polsce pozostaną bez zmian.
nowy wzór aktu małżeństwa do transkrypcji
Oto nowy wzór akt małżeństwa do transkrypcji małżeństwa zagranicznego - każdy małżonek może wybrać, czy jest kobietą, czy mężczyzną, w dowolnej konfiguracji w jednym akcie.
Materiały prasowe
„Każda para jednopłciowa, która zawarła związek małżeński za granicą będzie mogła dokonać transkrypcji tego dokumentu w Polsce, w dowolnym Urzędzie Stanu Cywilnego. Państwo będzie traktować wszystkich obywateli i obywatelki z godnością i szacunkiem. To historyczny dzień dla Polski." - skomentował wydanie rozporządzenia Krzysztof Gawkowski, wicepremier i minister cyfryzacji.
Jaka była dotychczasowa sytuacja prawna małżeństw jednopłciowych zza granicy?
Problemem był brak odpowiednich wzorów dokumentów, a to skutkowało:
- odmowami transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa jednopłciowego USC (kierownicy USC nie mieli wzorów, by zarejestrować małżeństwo jednopłciowe);
- niedawnymi rozbieżnościami w praktyce (jeszcze bez rozporządzenia warszawski USC dokonał pierwszej transkrypcji);
- niepewnością prawną dla obywateli (w Warszawie zapewne można już uzyskać transkrypcję, ale co z innymi miastami);
- problemami z wykonaniem wyroków sądów (sądy administracyjne nakazywały USC transkrypcję już w kilku przypadkach, ale USC nie miały technicznych możliwości, jak to zrobić na aktualnym urzędowym formularzu).
Jak ministerstwa tłumaczą podstawy dla nowego rozporządzenia, pomimo braku zmian w Konstytucji RP? Komunikat Ministerstwa Cyfryzacji wskazuje krótko, że rozporządzenie uwzględnia orzecznictwo sądów administracyjnych, w szczególności wyrok NSA z 2 czerwca 2021 r. (sygn. II OSK 216/21) – wskazywał na konieczność zapewnienia efektywnej możliwości rejestracji zdarzeń stanu cywilnego za granicą, oraz wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych.
Kiedy rozporządzenie z nowymi wzorami aktów małżeństw dla USC wchodzi w życie? Vacatio legis to aż 3 miesiące
Rozporządzenie zostało podpisane 22 maja 2026. Wchodzi w życie po 3 miesiącach vacatio legis, a zatem od 23 sierpnia 2026. Dlaczego to aż 3 miesiące? Ministerstwo wskazuje, że to czas niezbędny do:
- przeprowadzenia zmian w systemie rejestracji stanu cywilnego (IT),
- przeszkolenia pracowników USC,
- wdrożenia nowych wzorów dokumentów.
Pytanie: od kiedy można składać do polskich USC wnioski o transkrypcję małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą?
Odpowiedź: Po wejściu w życie rozporządzenia, czyli od 23 sierpnia 2026. Wtedy urzędu stanu cywilnego w Polsce jednolicie powinny stosować nowy wzór z rozporządzenia.
Trzy najważniejsze informacje z artykułu w skrócie:
22 maja 2026 - Minister Cyfryzacji oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podpisali rozporządzenie o nowych wzorach aktów małżeństwa (umożliwi to transkrypcję małżeństw jednopłciowych zagranicznych).
Od 23 sierpnia 2026 - USC w całej Polsce będą transkrybować zagraniczne akty małżeństw jednopłciowych.
Aż 3-miesięczne vacatio legis - ma dać czas na zmiany w systemie IT, rozprowadzenie nowych wzorów i przeszkolenie pracowników USC.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ) - podsumowanie w pytaniach i odpowiedziach
1. Czy nowe rozporządzenie oznacza legalizację małżeństw jednopłciowych w Polsce?
Nie. Rozporządzenie dotyczy tylko transkrypcji małżeństw zawartych za granicą. W Polsce nadal nie można zawrzeć małżeństwa jednopłciowego.
2. Kto może skorzystać z transkrypcji?
Każda osoba, która zawarła małżeństwo za granicą (jednopłciowe lub heteroseksualne) i chce mieć polski dokument.
3. W którym USC będę mogę złożyć wniosek?
W dowolnym USC w Polsce (nie ma ograniczeń terytorialnych).
4. Kiedy mogę złożyć wniosek na nowych przepisach?
Po wejściu w życie rozporządzenia – czyli od 23 sierpnia 2026.
5. Czy zmienią się dokumenty małżeństw zawieranych w Polsce?
Nie. Wzory dokumentów dla małżeństw zawieranych w Polsce pozostają bez zmian.
Źródło: Ministerstwo Cyfryzacji