Nowe wzory aktów małżeństwa umożliwią USC transkrypcję zagranicznych małżeństw jednopłciowych - jest już rozporządzenie z 22.05.2026

• Co to jest transkrypcja aktu małżeństwa? Definicja
• Co się zmienia? Nowe rozporządzenie MC i MSWiA
• Jaka była dotychczasowa sytuacja prawna małżeństw jednopłciowych zza granicy?
• Kiedy rozporządzenie z nowymi wzorami aktów małżeństw dla USC wchodzi w życie? Vacatio legis to aż 3 miesiące
• Trzy najważniejsze informacje z artykułu w skrócie:
• Najczęściej zadawane pytania (FAQ) - podsumowanie w pytaniach i odpowiedziach

Co to jest transkrypcja aktu małżeństwa? Definicja

Transkrypcja aktu małżeństwa to przeniesienie treści zagranicznego aktu małżeństwa do polskich akt stanu cywilnego. W praktyce oznacza to, że od wejścia w życie nowych przepisów, gdy zawarłeś małżeństwo za granicą, to:

• USC w Polsce przepisuje informacje z zagranicznego dokumentu do polskiego rejestru,
• Dostajesz polski odpis aktu małżeństwa (dokument wydany przez polski USC).

Po co w ogóle robić transkrypcję zagranicznego aktu małżeństwa? Polski dokument jest łatwiejszy w użyciu w urzędach, bankach, szkołach (nie trzeba tłumaczyć każdego dokumentu zagranicznego, masz oficjalny polski odpis, jesteś też zarejestrowany w aktach stanu cywilnego jako małżonek i tak też figurujesz w publicznych rejestrach).

Dotychczasowy problem z jeszcze obowiązującymi wzorami był taki, że w przypadku zagranicznych małżeństw par jednopłciowych USC odmawiały transkrypcji małżeństw, bo wzory dokumentów nie przewidywały takiej możliwości (były pola "mąż" i "żona").

Co się zmienia? Nowe rozporządzenie MC i MSWiA

22 maja 2026 Minister Cyfryzacji Krzysztof Gawkowski oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podpisali rozporządzenie określające nowe wzory aktów małżeństwa. Kluczowe zmiany to:

1. Nowe wzory dokumentów USC - odpisy aktów małżeństwa pochodzące z transkrypcji będą zawierały:
2. 1. jasną informację o trybie sporządzenia (że małżeństwo zawarto poza Polską);
   2. dane małżonków bez wymuszania rejestracji według ról płciowych - zamiast pól mąż i żona, teraz będą pola mężczyzna/kobieta (do wyboru przez każdą osobę, w dowolnej konfiguracji w jednym akcie).
2. Jednolita praktyka USC - wszystkie urzędy stanu cywilnego w Polsce będą transkrybować zagraniczne akty małżeństw jednopłciowych według jednolitych zasad (koniec z odmowami uzasadnianymi brakiem technicznej możliwości w rejestrze).
3. Dokumenty małżeństw zawieranych w Polsce pozostaną bez zmian.

„Każda para jednopłciowa, która zawarła związek małżeński za granicą będzie mogła dokonać transkrypcji tego dokumentu w Polsce, w dowolnym Urzędzie Stanu Cywilnego. Państwo będzie traktować wszystkich obywateli i obywatelki z godnością i szacunkiem. To historyczny dzień dla Polski." - skomentował wydanie rozporządzenia Krzysztof Gawkowski, wicepremier i minister cyfryzacji.

Jaka była dotychczasowa sytuacja prawna małżeństw jednopłciowych zza granicy?

Problemem był brak odpowiednich wzorów dokumentów, a to skutkowało:

• odmowami transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa jednopłciowego USC (kierownicy USC nie mieli wzorów, by zarejestrować małżeństwo jednopłciowe);
• niedawnymi rozbieżnościami w praktyce (jeszcze bez rozporządzenia warszawski USC dokonał pierwszej transkrypcji);
• niepewnością prawną dla obywateli (w Warszawie zapewne można już uzyskać transkrypcję, ale co z innymi miastami);
• problemami z wykonaniem wyroków sądów (sądy administracyjne nakazywały USC transkrypcję już w kilku przypadkach, ale USC nie miały technicznych możliwości, jak to zrobić na aktualnym urzędowym formularzu).

Jak ministerstwa tłumaczą podstawy dla nowego rozporządzenia, pomimo braku zmian w Konstytucji RP? Komunikat Ministerstwa Cyfryzacji wskazuje krótko, że rozporządzenie uwzględnia orzecznictwo sądów administracyjnych, w szczególności wyrok NSA z 2 czerwca 2021 r. (sygn. II OSK 216/21) – wskazywał na konieczność zapewnienia efektywnej możliwości rejestracji zdarzeń stanu cywilnego za granicą, oraz wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych.

Kiedy rozporządzenie z nowymi wzorami aktów małżeństw dla USC wchodzi w życie? Vacatio legis to aż 3 miesiące

Rozporządzenie zostało podpisane 22 maja 2026. Wchodzi w życie po 3 miesiącach vacatio legis, a zatem od 23 sierpnia 2026. Dlaczego to aż 3 miesiące? Ministerstwo wskazuje, że to czas niezbędny do:

• przeprowadzenia zmian w systemie rejestracji stanu cywilnego (IT),
• przeszkolenia pracowników USC,
• wdrożenia nowych wzorów dokumentów.

Trzy najważniejsze informacje z artykułu w skrócie:

22 maja 2026 - Minister Cyfryzacji oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podpisali rozporządzenie o nowych wzorach aktów małżeństwa (umożliwi to transkrypcję małżeństw jednopłciowych zagranicznych).

Od 23 sierpnia 2026 - USC w całej Polsce będą transkrybować zagraniczne akty małżeństw jednopłciowych.

Aż 3-miesięczne vacatio legis - ma dać czas na zmiany w systemie IT, rozprowadzenie nowych wzorów i przeszkolenie pracowników USC.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ) - podsumowanie w pytaniach i odpowiedziach

1. Czy nowe rozporządzenie oznacza legalizację małżeństw jednopłciowych w Polsce?

Nie. Rozporządzenie dotyczy tylko transkrypcji małżeństw zawartych za granicą. W Polsce nadal nie można zawrzeć małżeństwa jednopłciowego.

2. Kto może skorzystać z transkrypcji?

Każda osoba, która zawarła małżeństwo za granicą (jednopłciowe lub heteroseksualne) i chce mieć polski dokument.

3. W którym USC będę mogę złożyć wniosek?

W dowolnym USC w Polsce (nie ma ograniczeń terytorialnych).

4. Kiedy mogę złożyć wniosek na nowych przepisach?

Po wejściu w życie rozporządzenia – czyli od 23 sierpnia 2026.

5. Czy zmienią się dokumenty małżeństw zawieranych w Polsce?

Nie. Wzory dokumentów dla małżeństw zawieranych w Polsce pozostają bez zmian.

Źródło: Ministerstwo Cyfryzacji