Renta socjalna to świadczenie, którego przyznanie nie zależy od stażu pracy ani od pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Aby jednak móc ją otrzymać, należy spełnić określone warunki. ZUS odpowiada też na pytania ile wynosi obecnie renta socjalna i czy pobierając to świadczenie można pracować?
- IIe wynosi renta socjalna na początku 2026 roku? Brutto - netto
- Waloryzacja emerytur, rent dodatków od 1 marca 2026 r.
- Kto może uzyskać rentę socjalną
- Kiedy renty socjalnej nie dostaniesz
- ZUS: Na rencie socjalnej można pracować ale są limity dorabiania
- Konieczne jest coroczne rozliczenie z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych - czas do końca lutego
IIe wynosi renta socjalna na początku 2026 roku? Brutto - netto
Renta socjalna jest finansowana z budżetu państwa, a nie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Świadczenie to podlega corocznej waloryzacji, która dokonywana jest od 1 marca.
Od 1 marca 2025 r. renta socjalna wynosi 1 878,91 zł brutto (1709,81 zł netto). To wzrost o 5,5% tj. o 97,95 zł. Ta kwota zmieni się dopiero 1 marca 2026 r., kiedy nastąpi kolejna waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych.
Waloryzacja emerytur, rent dodatków od 1 marca 2026 r.
W myśl art. 89 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631 i 1674 oraz z 2025 r. poz. 718 i 769) wskaźnik waloryzacji emerytur i rent to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym zwiększony o co najmniej 20 % realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.
Wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych, o którym mowa w ww. ust. 1, jest:
- średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów albo
- średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, jeżeli jest on wyższy od wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów.
Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 31 lipca 2025 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. (Dziennik Ustaw 2025 r. poz. 1048), w 2026 r. wysokość ww. zwiększenia została ustalona na najmniejszym możliwym poziomie, czyli w wysokości 20 % realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Rada Ministrów ma prawo zwiększyć ten wskaźnik ale tym razem nie skorzystała z tego prawa - zapewne z uwagi na trudną sytuację budżetu państwa.
Rząd w projekcie budżetu państwa przyjął założenie, że wskaźnik waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych wyniesie 4,88%. Ale dokładny wskaźnik poznamy dopiero w lutym 2026 r., kiedy to znane będą wszystkie ww. dane GUS, tj.:
- średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2025 r. (ten wskaźnik jest publikowany przez GUS zwykle 15 stycznia następnego roku)
- średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2025 r. (ten wskaźnik jest publikowany przez GUS zwykle 15 stycznia następnego roku)
- realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. (ten wskaźnik jest publikowany przez GUS zwykle między 9 a 11 lutego następnego roku).
A zatem publikacji w Monitorze Polskim corocznego komunikatu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. roku powinniśmy się spodziewać po publikacji ostatniego z ww. wskaźników GUS, tj. ok. 10-12 lutego 2026 r.
Kto może uzyskać rentę socjalną
Rentę socjalną mogą otrzymać osoby pełnoletnie, u których lekarz orzecznik albo komisja lekarska ZUS stwierdziły całkowitą niezdolność do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:
- przed ukończeniem 18. roku życia,
- w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej − przed ukończeniem 25. roku życia,
- w trakcie kształcenia w szkole doktoranckiej, studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.
Osobą pełnoletnią jest nie tylko ta, która ukończyła 18 lat, ale także kobieta, która zawarła związek małżeński po ukończeniu 16. roku życia.
Renta socjalna może być przyznana na stałe, jeśli całkowita niezdolność do pracy ma charakter trwały.
Renta socjalna może być również przyznana na czas określony w przypadku, gdy niezdolność do pracy jest okresowa.
Przyznanie oraz pobieranie renty socjalnej nie jest uzależnione od spełnienia warunku przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Renta przysługuje m.in. osobom posiadającym obywatelstwo polskie, które czasowo przebywają za granicą, na przykład w celu nauki lub odwiedzin rodziny - - informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.
Kiedy renty socjalnej nie dostaniesz
Renta socjalna nie przysługuje osobom, które mają już wcześniej ustalone prawo do:
- emerytury,
- renty z tytułu niezdolności do pracy,
- świadczenia przedemerytalnego,
- zasiłku przedemerytalnego,
- nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego
lub pobierają świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych.
Renta socjalna nie jest też przyznawana osobom, które są właścicielami lub posiadaczami nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 5 ha przeliczeniowych. Renta socjalna nie przysługuje również w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności.
Jeżeli wnioskodawca ubiega się o rentę socjalną i jednocześnie ma prawo do renty rodzinnej, której wysokość nie przekracza 300% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (do 28 lutego 2025 roku te 300% wynosiło 5342,88 zł brutto, a od 1 marca 2025 r. 5636,73 zł brutto), przysługuje mu prawo do obu tych świadczeń.
Natomiast gdy łączna kwota obu świadczeń przekroczy ww. limit (obecnie 5636,73 zł brutto), to ZUS obniży rentę socjalną.
Trzeba jednak wiedzieć, że obniżona renta socjalna nie może być niższa niż 10% najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, co odpowiada kwocie 178,96 zł brutto.
Jeśli natomiast kwota renty rodzinnej przekroczy 300% najniższej renty z tytułu niezdolności do pracy, renta socjalna nie będzie przysługiwać. Od 1 marca 2025 r. najniższa emerytura wynosi 1 878,91 zł brutto.
300% tej kwoty to od marca 2025 r.: 5636,73 zł.
A 10% najniższej emerytury to obecnie 187,89 zł.
ZUS: Na rencie socjalnej można pracować ale są limity dorabiania
- Osoby pobierające rentę socjalną mają możliwość podejmowania pracy zarobkowej, jednak powinny pamiętać o obowiązujących progach przychodu, które mogą prowadzić do zmniejszenia lub zawieszenia wypłaty świadczenia. Limity zarobkowe są aktualizowane co trzy miesiące. Od 1 grudnia 2024 r. do końca lutego 2025 r. granicą bezpiecznego dorabiania była kwota 5713,20 zł brutto (70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia). Od 1 marca 2025 r. do końca maja 2025 r. granicą bezpiecznego dorabiania jest kwota 5934,10 zł brutto. Zarobki nieprzekraczające tej kwoty miesięcznie nie wpłyną na wysokość renty wypłacanej przez ZUS. Natomiast, aby uniknąć wstrzymania wypłaty świadczenia, dodatkowy miesięczny przychód nie powinien obecnie przekraczać 11 020,40 zł brutto. - wyjaśnia Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa podlaskiego.
W 2024 roku dopuszczalna roczna kwota przychodu wyniosła 65 611,40 zł brutto, natomiast graniczna roczna kwota przychodu osiągnęła 121 849,50 zł brutto. Kwoty te odpowiadają 70% i 130% przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń z 2024 roku.
Od 1 marca 2025 r. kwota graniczna wynosi 5 934,10 złotych. Miesięczne zarobki nieprzekraczające tej kwoty nie wpłyną na wysokość wypłacanego świadczenia. Jeśli przychód jest wyższy od 70 procent przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, ale nie przekracza 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, świadczenie może zostać odpowiednio pomniejszone.
Drugi próg wynosi 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, co od 1 marca 2025 r. wynosi 11 020,40 złotych. Jeśli pracujący rencista przekroczy tę kwotę, ZUS może zawiesić wypłatę świadczenia za dany miesiąc.
Konieczne jest coroczne rozliczenie z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych - czas do końca lutego
Do końca lutego 2025 roku osoby, które w 2024 roku dorabiały do renty socjalnej, miały obowiązek poinformować ZUS o dodatkowych przychodach uzyskanych w tym okresie. Taki sam obowiązek jest co roku - a zatem do końca lutego 2026 r. trzeba będzie poinformować ZUS o dodatkowych przychodach uzyskanych w 2025 roku. Dotyczy to między innymi wynagrodzeń z umowy o pracę, umowy zlecenia oraz przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Przychody te są rozliczane na podstawie zaświadczenia wystawionego przez zakład pracy rencisty.
Natomiast osoby prowadzące działalność gospodarczą składają własne oświadczenie, w którym przychodem jest deklarowana podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
Warto zaznaczyć, że rozliczeniu podlegają również przychody z pracy za granicą oraz wynagrodzenia z tytułu członkostwa w radzie nadzorczej.
Aby ZUS mógł dokonać rozliczenia świadczenia w najkorzystniejszy sposób (rocznie lub miesięcznie), zaleca się przedłożenie zaświadczenia o wysokości zarobków osiągniętych w poszczególnych miesiącach. Na podstawie tych dokumentów Zakład porówna przychody z ustalonymi limitami dla danego roku lub z limitami dla poszczególnych miesięcy. Nawet jeśli w niektórych miesiącach limit został przekroczony, a w innych nie został osiągnięty, rozliczenie roczne może nie wiązać się z żadnymi skutkami finansowymi.
Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa podlaskiego