PZON: Odbieranie pkt 7 z orzeczenia. Bo osoby niepełnosprawne umieją się same ubrać i umyć [Kod 12C]

Tomasz Król
prawnik - prawo pracy, cywilne, gospodarcze, administracyjne, podatki, ubezpieczenia społeczne, sektor publiczny
rozwiń więcej
W całej Polsce osoby niepełnosprawne z kodem 12C tracą pkt 7. Wyjaśniło się dlaczego. Bo dzieci umieją się same ubrać i umyć / W całej Polsce osoby niepełnosprawne z kodem 12C tracą pkt 7. Wyjaśniło się dlaczego. Bo dzieci umieją się same ubrać i umyć / Shutterstock

Do redakcji Infor.pl stale wpływają listy rodziców, których niepełnosprawne dzieci tracą pkt 7 we wskazaniach do orzeczenia o niepełnosprawności. W każdej historii jest ten sam schemat - dziecko mając np. 5 lata otrzymuje symbol 12C (orzeczenie o niepełnosprawności) i pkt 7 i 8 (wskazania w orzeczeniu). Bez pkt 7 i 8 matka nie otrzyma świadczenia pielęgnacyjnego (to powyżej 3000 zł miesięcznie). Mija kilka lat. Dziecko ma 8 lat. Na komisji przedłużającej ważność orzeczenia o niepełnosprawności lekarz pyta o zdolność do ubrania się i umycia. Jeżeli dziecko odpowie "umiem", to dziecku zabierany jest automatycznie pkt 7 wskazań (i świadczenie pielęgnacyjne matce). Mam coraz więcej wątpliwości, czy ten schemat postępowania wobec osób niepełnosprawnych jest prawidłowy. Badanie w PZON dziecka z autyzmem sprowadza się do krótkiej rozmowę z nim w celu zebrania informacji przez lekarza o jego samodzielności w zakresie takich czynności jak zdolność zrobienia sobie herbaty. Przecież nie na tym polega autyzm, że dziecko nie umie zawiązać swoich butów! Czy tak musi wyglądać medycyna w 2025 r. i rozpoznawanie autyzmu (i wspieranie rodziców mających dzieci w spektrum autyzmu)?

Na końcu artykułu zamieszczam wykaz symboli w orzeczeniach o niepełnosprawności oraz wyjaśnienie co to są wskazania pkt 7 i 8 - sam artykuł dotyczy symbolu 12-C – całościowe zaburzenia rozwojowe.

W całej Polsce osoby niepełnosprawne z symbolem 12C tracą pkt 7. Wyjaśniło się dlaczego. Bo dzieci umieją się same ubrać i umyć

Przykład kolejnego listu matki dziecka z kodem 12C-02P, które straciło pkt 7 w orzeczeniu o niepełnosprawności. Powoduje to stratę przeszło 3000 zł miesięcznie dla jego matki, która nie otrzyma świadczenia pielęgnacyjnego:

Witam, posiadam orzeczenie o niepełnosprawności z kodem 12C-02P. W orzeczeniu mam zaznaczony punkt 5,6 i 8 . Nie rozumiem czy dziecko z autyzmem które się samo porusza i jest cały czas na lekach od psychiatry nie potrzebuje stałej opieki. Dlaczego komisja wydała orzeczenie o potrzebie stałego współudziału ale opieki już nie. Orzeczenie wydane jest przez Wojewódzki zespół orzekania o niepełnosprawności.

Proszę o pomoc czy bez punktu 7 można się ubiegać o świadczenie pielęgnacyjne czy trzeba sprawę oddać do sądu. Córka ma 10 lat i nauczanie specjalne.

Pozdrawiam

W takiej sprawie czytelniczce może pomóc - po zakończeniu drogi odwoławczej w PZON/WZON - tylko sąd.

Polecamy KSeF - podręcznik

KSeF – jak wdrożyć

Kalendarz 2026 [Kalendarz księgowego]

Lekarzom takie postępowanie nakazują przepisy

Wszystko wynika z poniższych definicji:

Definicja nr 1 (znajduje się w standardach): Konieczność sprawowania opiekioznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem;

Komentarz: Jeżeli niepełnosprawne dziecko umie samodzielnie wykonać czynności w zakresie higieny i jedzenia, to PZON uznaje, że - pomimo niepełnosprawności - nie ma podstawy do przyznania pkt 7. Jego brak odbiera matce prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Dlatego lekarze pytają dzieci, czy umieją się samodzielnie ubrać. W praktyce wygląda to tak, że niepełnosprawne dziecko otrzymuje pkt 7 do np. 6-10 roku życia (na podstawie czasowego orzeczenia o niepełnosprawności). Po przyjściu na komisję PZON (w celu przedłużenia jego ważności) starsze o kilka lat dziecko już umie się ubrać i zrobić kanapkę. Lekarze pytają o te zdolności praktyczne i pozbawiają matki świadczenia pielęgnacyjnego.

Definicja nr 2 (także znajduje się w standardach) - Konieczność udzielania pomocy, w tym również w pełnieniu ról społecznychoznacza zależność osoby od otoczenia, polegającą na udzieleniu wsparcia w czynnościach samoobsługowych, w prowadzeniu gospodarstwa domowego, współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka, zależnych od wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych.

Komentarz: tu również PZON ocenia stopień faktycznej zależności dziecka od rodziców w zakresie np. obowiązków szkolnych.

PZON i WZON stosują:

Standardy w zakresie kwalifikowania oraz postępowania dotyczącego orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności oraz oznaczenie symboli przyczyn niepełnosprawności

Znajdują się w "Rozdziale 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności".

Wykaz symboli w orzeczeniu o niepełnosprawności

Poniżej fragment artykułu omawiającego przekrojowo problematykę symboli w orzeczeniu o niepełnosprawności:

"Jednym z podstawowych składników orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności jest symbol przyczyny niepełnosprawności. 

Taki symbol może mieć następujące oznaczenie:

  • 01-U – upośledzenie umysłowe;
  • 02-P – choroby psychiczne;
  • 03-L – zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu;
  • 04-O – choroby narządu wzroku;
  • 05-R – upośledzenie narządu ruchu;
  • 06-E – epilepsja;
  •  07-S – choroby układu oddechowego i krążenia;
  • 08-T – choroby układu pokarmowego;
  • 09-M – choroby układu moczowo-płciowego;
  • 10-N – choroby neurologiczne;
  • 11-I – inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego;
  • 12-C – całościowe zaburzenia rozwojowe.

Symbol przyczyny niepełnosprawności zawarty w orzeczeniu odzwierciedla rozpoznanie uszkodzenia ciała lub choroby, która (niezależnie od jej przyczyny) powoduje zaburzenia funkcji organizmu oraz ograniczenia w wykonywaniu czynności codziennych i aktywności społecznej danej osoby. 

Ile symboli w orzeczeniu o niepełnosprawności?

Ważne

W orzeczeniu powiatowego zespołu ustala się niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności, nie więcej niż trzy symbole przyczyn niepełnosprawności oraz określone wskazania."

Poniżej artykułu o wskazaniach:

Prawo
Wystarczy wysłać pismo do Poczty Polskiej, by przestać płacić abonament RTV? Sąd: formularz z rozporządzenia dot. wyrejestrowania odbiorników wykracza poza delegację ustawową
07 maja 2026

Wyrokiem z 25 marca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił postanowienie Poczty Polskiej podtrzymujące zapłatę zaległych opłat abonamentowych przez obywatela (abonenta). Ów obywatel bronił się tym, że wysłał pismo do Poczty Polskiej, w którym wnioskował o wyrejestrowanie odbiornika. Poczta argumentowała, że powinien to zrobić na formularzu określonym w rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji. Jednak WSA w uzasadnieniu tego wyroku (powołując się też na orzeczenie NSA) uznał, że wprowadzenie formularza wyrejestrowania w rozporządzeniu wykracza poza delegację ustawową. Zaś – zdaniem sądu – Poczta Polska po otrzymaniu oświadczenia o wyrejestrowanie odbiornika w zwykłym piśmie powinna „poczynić stosowne czynności w zakresie wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności”. Czyli zawiadomić zobowiązanego o przyjęciu tego oświadczenia i następnie wyrejestrować daną osobę albo przesłać stosowny formularz do wypełnienia i odesłania albo złożenia w placówce pocztowej.

Ojciec nie odrzucił spadku w imieniu syna. Niepełnosprawność nie usprawiedliwia uchybienia terminowi?
07 maja 2026

Ojciec jest osobą z niepełnosprawnością. Nie udało mu się jednak przywrócić terminu na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka. Teraz sprawą zajmie się Sąd Najwyższy. Skargę w imieniu ojca złożył Rzecznik Praw Obywatelskich.

7 maja wystartowała rejestracja w wykazie podmiotów kluczowych i podmiotów ważnych - jest instrukcja wpisu
07 maja 2026

Właśnie od teraz można już dokonywać wpisu do Wykazu podmiotów kluczowych i podmiotów ważnych (w skrócie: Wykaz KSC). Trzeba jednak samemu zidentyfikować, czy podlega się pod regulacje krajowego systemu cyberbezpieczeństwa. Rząd opublikował instrukcję, jak dokonać wpisu.

Referendum: pytanie do Polaków w sprawie unijnej polityki klimatycznej. Prezydent Karol Nawrocki zgłasza wniosek o referendum
07 maja 2026

Referendum: jak brzmi pytanie do Polaków w sprawie unijnej polityki klimatycznej? Prezydent Karol Nawrocki zgłasza wniosek o referendum. W przeprowadzeniu ogólnopolskiego referendum zdecyduje Senat RP. Kiedy miałoby się odbyć głosowanie w referendum?

Od 3 czerwca 2026 r. kierowcy nie pozbędą się już punktów karnych – rząd zmienia przepisy „szybkim” rozporządzeniem
07 maja 2026

Od 3 czerwca 2026 r. zredukowanie liczby punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem – jeżeli wejdzie w życie projekt nowego rozporządzenia rządowego (autorstwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji) – nie będzie już możliwe na dotychczasowych zasadach. Dzięki szkoleniu (tzw. kursowi reedukacyjnemu), kierowcy będą mogli „pozbyć się” (i tym samym – zmniejszyć ryzyko utraty prawa jazdy) już tylko punktów karnych za niektóre, ściśle określone naruszenia.

Świadek w sądzie - jak się poruszać, jak się zachować na sali rozpraw, co należy mówić?
06 maja 2026

Zanim świadek zostanie wezwany do składania zeznań, musi dotrzeć pod salę rozpraw. Czego można się spodziewać w budynku sądu i w jaki sposób można się zorientować, ile czasu będzie trzeba w nim spędzić?

Niepełnosprawność 05-R w 2026 roku. Do czego uprawnia orzeczenie? [Przykłady]
06 maja 2026

Symbol przyczyny niepełnosprawności 05-R jest jednym z ważnych elementów orzeczenia. Co oznacza? Czy daje prawo do szczególnych ulg i świadczeń? Na jaką pomoc mogą w 2026 roku liczyć osoby z niepełnosprawnością ruchu? Odpowiadamy na ważne pytania.

NFZ jednak płaci więcej, niż zapowiadał, ale to nadal za mało. Którzy pacjenci odczują ograniczenia w dostępie do badań?
06 maja 2026

Zmiany w zakresie finansowania przez NFZ świadczeń realizowanych ponad limit kontraktu nie są tak drastyczne, jak pierwotnie zapowiadano. To jednak nie oznacza, że pacjenci ich nie odczują. Choć celem jest wyeliminowanie nieprawidłowości, to jednak jednocześnie pogarsza się dostęp pacjentów do badań diagnostycznych.

Pomoc społeczna pochłonie zasiłki rodzinne. Wielka zmiana systemowa. Mniejsza w zasiłku celowym
06 maja 2026

Zmiany wynikają z projektu nowelizacji ustawy o pomocy społecznej. Pierwsze dwie nowości w przepisach dotyczą zasiłku celowego, a trzecia zasiłków rodzinnych. Nowelizacja przepisów o zasiłkach rodzinnych - jeżeli zapowiedzi przedstawicieli rządu zostaną zrealizowane i wejdzie ona w życie - jest ważniejsza, gdyż oznacza pośrednie podniesienie progów dochodowych więc ją omawiam na początku artykułu. Dziś zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł. W przypadku niepełnosprawności dziecka limit podniesiony jest do 764 zł. To kwoty w praktyce poniżej minimum socjalnego. Po nowelizacji zastosowanie miałyby limity z systemu pomocy społecznej: od 1 stycznia 2025 r. kwoty kryteriów dochodowych uprawniających do świadczeń z pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej wynoszą 1010 zł, a dla osoby w rodzinie – 823 zł.

Nabycie spadku - dwie możliwości dziedziczenia, dwa sposoby potwierdzenia praw
06 maja 2026

Śmierć bliskiej osoby powoduje potrzebę uporządkowania spraw związanych z jej odejściem. Dobrze jest zająć się tą kwestią w możliwie nieodległym terminie, w szczególności gdy zmarła osoba prowadziła jakąś działalność gospodarczą. Jakie są możliwości nabycia spadku i w jaki sposób dopełnić formalności?

pokaż więcej
Proszę czekać...