Polskie szpitale stają przed coraz poważniejszym wyzwaniem związanym z organizacją pracy lekarzy podczas weekendów i świąt. Zmieniające się przepisy dotyczące czasu pracy personelu medycznego oraz rosnąca niechęć lekarzy do podejmowania dodatkowych dyżurów sprawiają, że wiele placówek ma trudności z zapewnieniem odpowiedniej obsady kadrowej poza standardowymi godzinami funkcjonowania. W związku z tym planowane są, nowe - ważne zmiany, już od lipca 2026 r. Czy polski system zdrowia jeszcze bardziej podupadnie, czy może się uleczy?
- Bez lekarza, pielęgniarki i położnej w weekend w szpitalu? Nowe zasady prawdopodobnie od 1 lipca 2026 r. [PROJEKT]
- Bez lekarza, pielęgniarki i położnej w weekend w szpitalu - nowe zasady od 1 lipca 2026 r.? Weekendy bez specjalistów?
- Wpływ na bezpieczeństwo pacjentów?
- Bez lekarza, pielęgniarki i położnej w weekend w szpitalu? Nowe zasady prawdopodobnie od 1 lipca 2026 r. [PROJEKT]. Dlaczego projektodawca zdecydował się na takie zmiany?
- Oddział bez lekarza - spokojnie dotyczy to hospitalizacji planowej
- Kiedy wchodzą w życie nowe przepisy?
Bez lekarza, pielęgniarki i położnej w weekend w szpitalu? Nowe zasady prawdopodobnie od 1 lipca 2026 r. [PROJEKT]
Chodzi dokładnie o taką zmianę w § 1. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 870, z późn. zm.2)) wprowadza się następujące zmiany:
1) w § 5 po ust. 1 dodaje się ust.1a w brzmieniu: „1a. Świadczeniodawca udzielający świadczeń w trybie hospitalizacji planowej zapewnia całodobową opiekę lekarską i pielęgniarską lub położnych od poniedziałku do piątku z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy, jeżeli w soboty i dni ustawowo wolne od pracy w komórce organizacyjnej nie przebywają pacjenci. Przepis nie dotyczy komórki organizacyjnej wpisanej do ewidencji szpitalnych oddziałów ratunkowych, centrów urazowych, centrów urazowych dla dzieci i jednostek organizacyjnych szpitali wyspecjalizowanych w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego na terenie województwa, o której mowa w art. 23a ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2026 r. poz. 141), jeżeli w sobotę i dzień wolny od pracy udziela świadczeń w warunkach zwiększonej gotowości.”
Bez lekarza, pielęgniarki i położnej w weekend w szpitalu - nowe zasady od 1 lipca 2026 r.? Weekendy bez specjalistów?
Konsekwencje nowych realiów kadrowych mają być szczególnie odczuwalne w weekendy i dni świąteczne. W wielu szpitalach – zwłaszcza tych mniejszych, powiatowych – dochodzi do sytuacji, w których na dyżurze obecny jest jedynie lekarz izby przyjęć lub internista, bez wsparcia specjalistów z poszczególnych oddziałów. W praktyce oznacza to, że pacjent trafiający do szpitala w sobotę lub niedzielę może nie mieć dostępu do konsultacji specjalistycznej na miejscu. W takich przypadkach placówki korzystają z telemedycyny lub kierują chorych do większych ośrodków, co wydłuża czas diagnostyki i leczenia.
Osoby zarządzające placówkami medycznymi przyznają, że układanie grafików dyżurowych stało się jednym z najtrudniejszych elementów organizacji pracy szpitala. Z jednej strony muszą przestrzegać przepisów o czasie pracy, z drugiej – zapewnić ciągłość opieki medycznej i bezpieczeństwo pacjentów.
Niektóre szpitale ratują się, zatrudniając lekarzy na kontraktach z zewnętrznych firm lub podwyższając stawki za dyżury weekendowe, aby zachęcić medyków do dodatkowej pracy. To jednak generuje znaczne koszty, które obciążają i tak napięte budżety placówek.
Wpływ na bezpieczeństwo pacjentów?
Eksperci i organizacje chroniącej praw pacjentów alarmują, że obecna sytuacja może realnie zagrażać zdrowiu i życiu chorych. Ograniczona obsada lekarska w weekendy oznacza dłuższy czas oczekiwania na pomoc, mniejszą dostępność zabiegów i operacji oraz większe ryzyko błędów wynikających z przemęczenia tych lekarzy, którzy decydują się na wielogodzinne dyżury.
Bez lekarza, pielęgniarki i położnej w weekend w szpitalu? Nowe zasady prawdopodobnie od 1 lipca 2026 r. [PROJEKT]. Dlaczego projektodawca zdecydował się na takie zmiany?
Z uzasadnienia do projektu możemy wywieść: Projekt rozporządzenia dotyczące warunków realizacji świadczeń gwarantowanych w trybie hospitalizacji planowej polegające na złagodzeniu warunku dotyczącego organizacji udzielania świadczeń przez brak obowiązku zapewnienia opieki lekarskiej, pielęgniarskiej lub położnych w soboty i w dni wolne od pracy, jeżeli na oddziałach tych nie przebywają świadczeniobiorcy. Złagodzenie wymagań nie dotyczy komórki organizacyjnej wpisanej do ewidencji szpitalnych oddziałów ratunkowych, centrów urazowych, centrów urazowych dla dzieci i jednostek organizacyjnych szpitali wyspecjalizowanych w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego na terenie województwa, o której mowa w art. 23a ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2026 r. poz. 141), jeżeli w sobotę i dzień wolny od pracy udziela świadczeń w warunkach zwiększonej gotowości. Art. 21a ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym przewiduje możliwość tworzenia harmonogramów funkcjonowania jednostek organizacyjnych szpitali wyspecjalizowanych w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego, co oznacza że nie zawsze funkcjonują one we wszystkie weekendy i święta. W konsekwencji również w tych komórkach organizacyjnych istnieje możliwość złagodzenia warunków realizacji świadczeń dotyczących organizacji udzielania świadczeń w soboty i dni wolne od pracy przez ograniczenie złagodzonego warunku do tych dni, w których nie udziela świadczeń w warunkach zwiększonej gotowości. Zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym zespół ratownictwa medycznego nie transportuje w te dni osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego do tej jednostki.
Oddział bez lekarza - spokojnie dotyczy to hospitalizacji planowej
Według aktualnej propozycji, regulacja dotyczy świadczeń realizowanych w trybie hospitalizacji planowej. Zatem nowe przepisy (planowane) nie dotyczą całej działalności szpitali, a odnoszą się do świadczeń realizowanych w trybie hospitalizacji planowej.
Hospitalizacja planowa to tryb przyjęcia świadczeniobiorcy w optymalnym stanie ogólnym na zabieg lub leczenie, które nie wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej. Termin przyjęcia świadczeniobiorcy jest ustalany z wyprzedzeniem w czasie dogodnym dla świadczeniobiorcy i świadczeniodawcy (termin jest z góry ustalony).
Złagodzenie warunku dla personelu medycznego – lekarskiego, pielęgniarskiego lub położnych przy ograniczonej liczbie personelu pozwoli na spełnienie złagodzonych warunków przez większą liczbę świadczeniodawców, czego efektem może być zwiększenie dostępności do świadczeń realizowanych w trybie hospitalizacji planowej przez zawarcie większej liczby umów (jeżeli wystąpi taka potrzeba) ze świadczeniodawcami. Takie działanie umożliwi, w dniach wyłączonych (sobota i dni wolne od pracy), przekierowanie personelu lekarskiego do realizacji świadczeń w przypadkach nieplanowanych, nagłych - czytamy w uzasadnieniu do propozycji wprowadzenia nowych regulacji.
Kiedy wchodzą w życie nowe przepisy?
Proponuje się, aby regulacja weszła w życie już 1 lipca 2026 r.
Ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2025 poz. 1461 z późn. zm.)
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. 2023 poz. 870 z późn. zm.)
Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 marca 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego [PROJEKT]